ઉત્તરા ફાલ્ગુની નક્ષત્ર ફળ

ઉત્તરા ફાલ્ગુની નક્ષત્ર — વિસ્તાર અને મૂળ સ્વરૂપ

ઉત્તરા ફાલ્ગુની સિંહ રાશિમાં 26°40'થી શરૂ થઈને કન્યા રાશિમાં 10°00' સુધી જાય છે — એક પાદ સિંહમાં અને ત્રણ કન્યામાં. કૃત્તિકા અને ઉત્તરાષાઢાની જેમ આ પણ 1:3 વિભાજન છે, અને ખાસ નોંધવા જેવું એ કે સૂર્યનાં ત્રણેય નક્ષત્રો બરાબર આ જ પ્રકારનાં છે. સ્વામી સૂર્ય, દેવતા અર્યમા અને પ્રતીક પલંગના પાછળના બે પાયા. અર્યમા મૈત્રી, કરાર, આતિથ્ય અને લગ્નસંસ્થાનો અધિપતિ આદિત્ય છે. પૂર્વા ફાલ્ગુની ભોગની શરૂઆત બતાવે છે, જ્યારે ઉત્તરા ફાલ્ગુની એ ભોગને વચનબદ્ધતામાં બાંધે છે. એટલે લગ્ન, ભાગીદારી અને લાંબા કરાર માટે આ નક્ષત્ર શાસ્ત્રમાં અત્યંત શુભ ગણાયું છે.

પ્રથમ પાદથી ચતુર્થ પાદ — ખરો ભેદ

પ્રથમ પાદ સિંહમાં, નવાંશ ધનુ; સૂર્ય અને ગુરુ ભેગા થવાથી અહીંનો જાતક સિદ્ધાંતનિષ્ઠ, ઉદાર અને કુદરતી નેતા હોય છે. બાકીના ત્રણ પાદ કન્યામાં અને ત્યાં સૂર્યનો સ્વભાવ બુધની શિસ્તમાં બંધાય છે. બીજા પાદનો નવાંશ મકર; શનિને કારણે મહેનત, આયોજન અને વહીવટી કૌશલ્ય. ત્રીજા પાદનો નવાંશ કુંભ; શનિની જ બીજી રાશિ હોવાથી સામાજિક કાર્ય, સંગઠન અને સુધારાવાદ. ચોથા પાદનો નવાંશ મીન; ગુરુને કારણે સેવાભાવ, દાનવૃત્તિ અને અધ્યાત્મ. સૌથી મોટો વ્યવહારુ ભેદ એ કે પ્રથમ પાદની જન્મરાશિ સિંહ અને બાકીના ત્રણની કન્યા — રાશિસ્વામી સૂર્યમાંથી બુધ પર બદલાય છે અને પનોતી, ચંદ્રાષ્ટમ તથા ગોચર ત્રણેયનું સમયપત્રક જુદું થાય છે.

ગણ, યોનિ, નાડી અને વર્ણ — વ્યવહારમાં

ગણ મનુષ્ય, યોનિ ગો એટલે ગાય (નર), નાડી આદિ. વર્ણ પાદ પ્રમાણે બદલાય — પ્રથમ પાદમાં સિંહને કારણે ક્ષત્રિય, બાકીના ત્રણમાં કન્યાને કારણે વૈશ્ય. ગો યોનિનો વૈરી વ્યાઘ્ર એટલે વાઘ યોનિ — એટલે ચિત્રા અને વિશાખા સાથે યોનિમેલન નબળું પડે છે; ઉત્તરા ભાદ્રપદા પણ ગો યોનિનું હોવાથી એ જોડી ઉત્તમ. આદિ નાડીને કારણે અશ્વિની, આર્દ્રા, પુનર્વસુ, હસ્ત, જ્યેષ્ઠા, મૂળ, શતભિષા, પૂર્વા ભાદ્રપદા સાથે નાડીદોષ આવે છે. ગાયની યોનિ સહનશીલતા અને ઉપકારવૃત્તિ બતાવે છે — અર્યમાના આતિથ્યધર્મ સાથે એ બરાબર બેસે છે.

વિંશોત્તરી દશાનો આરંભ

ઉત્તરા ફાલ્ગુની પર જન્મ થાય તો છ વર્ષની સૂર્ય મહાદશાથી જીવન શરૂ થાય છે — વિંશોત્તરીની સૌથી ટૂંકી દશા. એ બાળવયમાં જ પૂરી થાય છે અને દસ વર્ષની ચંદ્ર મહાદશા આવે છે. કૃત્તિકા અને ઉત્તરાષાઢાનો દશારંભ પણ સૂર્યનો જ, પણ રાશિભેદને કારણે ફળ જુદું ઊતરે છે: કૃત્તિકાનો સૂર્ય અગ્નિતત્ત્વમાં બાળે છે, ઉત્તરાષાઢાનો સૂર્ય વિજય તરફ લઈ જાય છે, જ્યારે અહીંનો સૂર્ય સંબંધો અને કરારોને સ્થિરતા આપે છે.

વ્યવસાયની દિશા

અર્યમાના અધિપત્યને કારણે લગ્નસંસ્થા, કાનૂની કરાર, ભાગીદારી, મધ્યસ્થી અને માનવ સંસાધન વ્યવસ્થાપન વિશેષ અનુકૂળ. કન્યા પાદના જાતકો હિસાબ, આંકડાશાસ્ત્ર, આરોગ્યસેવા અને ગુણવત્તા નિયંત્રણ તરફ વળે છે. આતિથ્યશીલતાને કારણે સામાજિક સંસ્થાઓ, ધર્માદા, અન્નક્ષેત્ર અને શિક્ષણસંસ્થાઓ પણ ઉત્તરા ફાલ્ગુનીનાં ક્ષેત્રો ગણાય છે.

લગ્ન અને જીવનસાથી

લગ્ન માટે આ નક્ષત્ર શાસ્ત્રમાં સૌથી શુભ ગણાયું છે અને ઉત્તરા ફાલ્ગુની જાતકો આપેલો શબ્દ પાળવામાં પાછા પડતા નથી. પણ અપેક્ષા બોલ્યા વિના રાખવાની ટેવ ગેરસમજ વધારે છે. ગો–વ્યાઘ્ર યોનિવૈર, આદિ નાડીનો દોષ અને પ્રથમ પાદનું જુદું ભકૂટ — આ ત્રણેય ગુણ મિલાનમાં જોવાં.

પ્રકૃતિ અને દિનચર્યા

પ્રથમ પાદમાં હૃદય અને પીઠ તથા કન્યા પાદમાં પેટ અને આંતરડાં પર સામાન્ય ધ્યાન રાખવું. અતિવિચાર અને અનિયમિત ભોજન મુખ્ય કારણ છે. તાજો ખોરાક, સમયસર જમવું, નિયમિત ચાલવું અને પૂરતી ઊંઘ ઉપયોગી. ફરિયાદ લાંબી ચાલે તો તબીબી સલાહ લેવી.

ગુજરાતમાં પ્રચલિત ઉપાસના

અર્યમાના કુળ, કરાર અને સમાજધર્મ સાથે ગુજરાતમાં સૌથી બંધબેસતું સ્થાન એટલે મહેસાણા જિલ્લાનું ઊંઝા — ઉમિયા માતાનું ધામ, જે કડવા પાટીદાર સમાજની કુળદેવીનું મુખ્ય મંદિર છે અને જ્યાં સમાજના સામૂહિક નિર્ણયો અને સમૂહલગ્ન સદીઓથી થાય છે. ઉત્તરા ફાલ્ગુની જાતકો માટે ઊંઝાનાં દર્શન, નવરાત્રિમાં ઉપાસના અને સમૂહલગ્ન કે અન્નક્ષેત્રમાં સેવા સૌથી સુસંગત ઉપાય. રવિવારે સૂર્યને અર્ઘ્ય અને ગોળ-ઘઉંનું દાન પણ પ્રચલિત છે.