અનુરાધા નક્ષત્ર ફળ

અનુરાધા નક્ષત્ર — વિસ્તાર અને મૂળ સ્વરૂપ

અનુરાધા વૃશ્ચિક રાશિમાં 3°20'થી 16°40' સુધીના ભાગમાં આખેઆખું બેસે છે. સ્વામી શનિ, દેવતા મિત્ર અને પ્રતીક કમળ. મિત્ર બાર આદિત્યોમાંનો એક — મૈત્રી, સહકાર અને આપેલા વચનનો દેવ. શનિનાં ત્રણ નક્ષત્રોમાં આ ભેદ અગત્યનો છે: પુષ્યનો શનિ પોષે છે, ઉત્તરા ભાદ્રપદાનો શનિ ઊંડે ઊતરે છે, જ્યારે અનુરાધાનો શનિ માણસો જોડે છે. વૃશ્ચિક મંગળની તીવ્ર અને ગૂઢ રાશિ છે અને ત્યાં શનિ મૈત્રીનું કામ કરે — આ વિરોધાભાસ અનુરાધાના ફળાદેશનો ગર્ભ છે: બહારથી સંયમી, અંદરથી તીવ્ર. કાદવમાં ઊગીને ઉપર સ્વચ્છ ખીલતું કમળ એ જ કહે છે.

પ્રથમ પાદથી ચતુર્થ પાદ — ખરો ભેદ

ચારેય પાદ વૃશ્ચિકમાં, નવાંશ સિંહ-કન્યા-તુલા-વૃશ્ચિક. પ્રથમ પાદ સિંહ નવાંશમાં; સૂર્યને કારણે નેતૃત્વ અને માન્યતાની ખેંચ, સંગઠનના વડા બનવાની ક્ષમતા. બીજો પાદ કન્યા નવાંશમાં; બુધને કારણે વિગત, સંશોધન અને આરોગ્યસેવા તરફ ઢાળ — અનુરાધાનો સૌથી ચિકિત્સક પાદ. ત્રીજો પાદ તુલા નવાંશમાં; શુક્રને કારણે સમાધાન, કલા અને સહજીવનની સૂઝ, મૈત્રીની જાળ મોટી. ચોથો પાદ વૃશ્ચિક નવાંશમાં — મંગળ પર મંગળ અને રાશિ પણ વૃશ્ચિક જ; અહીંનો જાતક સૌથી તીવ્ર, ગુપ્ત અને વફાદાર હોય છે, ગૂઢવિદ્યાની ખેંચ પણ સૌથી વધુ. પ્રથમ પાદનો જાતક જૂથનું નેતૃત્વ કરે છે, ચતુર્થ પાદનો જૂથનું રહસ્ય સાચવે છે.

ગણ, યોનિ, નાડી અને વર્ણ — વ્યવહારમાં

ગણ દેવ, યોનિ મૃગ એટલે હરણ (માદા), નાડી મધ્ય અને વૃશ્ચિક રાશિને કારણે વર્ણ બ્રાહ્મણ. મૃગ યોનિનો વૈરી શ્વાન એટલે કૂતરો યોનિ — એટલે આર્દ્રા અને મૂળ સાથે યોનિમેલન નબળું પડે છે; જ્યેષ્ઠા પણ મૃગ યોનિનું હોવાથી અનુરાધા–જ્યેષ્ઠા જોડીનું યોનિકૂટ પૂરેપૂરું બેસે છે. મધ્ય નાડીને કારણે ભરણી, મૃગશીર્ષ, પુષ્ય, પૂર્વા ફાલ્ગુની, ચિત્રા, પૂર્વાષાઢા, ધનિષ્ઠા, ઉત્તરા ભાદ્રપદા સાથે નાડીદોષ આવે છે. દેવગણ અને બ્રાહ્મણ વર્ણને કારણે મેળાપક સામાન્ય રીતે સહેલું બને છે.

વિંશોત્તરી દશાનો આરંભ

અનુરાધા પર જન્મ થાય તો ઓગણીસ વર્ષની શનિ મહાદશાથી જીવન શરૂ થાય છે. પુષ્યના જાતકનો દશારંભ પણ શનિનો જ, પણ ત્યાં રાશિ કર્ક — પોષણની, અને અહીં વૃશ્ચિક — તીવ્રતાની. એટલે અહીંનો શનિ બાળપણમાં એકલતા, સ્થળાંતર કે ઘરથી દૂર ભણતર જેવા અનુભવ આપે છે. એ પૂરી થતાં સત્તર વર્ષની બુધ મહાદશા આવે છે અને સંવાદ, વેપાર તથા સંપર્કથી પ્રગતિ શરૂ થાય છે. અનુરાધાની ખરી તાકાત — મૈત્રીની જાળ — આ જ બુધ દશામાં ફળે છે.

વ્યવસાયની દિશા

મિત્ર દેવતાને કારણે સંગઠન, સહકારી સંસ્થા, માનવ સંસાધન વ્યવસ્થાપન અને વિદેશ-સંબંધો અનુકૂળ. શનિને કારણે વહીવટ, ઇજનેરી, ખાણકામ અને પાયાની સુવિધાઓ ફાવે. વૃશ્ચિકને કારણે સંશોધન, ગુપ્તચર સેવા, મનોવિજ્ઞાન અને વીમા-તપાસ પણ અનુરાધાનાં ક્ષેત્રો છે. પરદેશ જઈને સ્થિર થવું એ આ નક્ષત્રનો વારંવાર દેખાતો યોગ છે.

લગ્ન અને જીવનસાથી

અનુરાધા જાતકો વફાદાર હોય છે અને સંબંધ ટકાવવા મહેનત કરે છે; પણ મનની વાત સહેલાઈથી કહેતા નથી અને રિસામણું લાંબું રાખે છે. સંયમી અને બોલકા સ્વભાવનો સાથી એમને પૂરક. મૃગ–શ્વાન યોનિવૈર અને મધ્ય નાડીનો દોષ ગુણ મિલાનમાં જોવા; વૃશ્ચિક રાશિ હોવાથી મંગળના સ્થાનનો વિચાર પણ જરૂરી.

પ્રકૃતિ અને દિનચર્યા

વૃશ્ચિક રાશિ પેઢુ અને પ્રજનનતંત્ર સાથે જોડાયેલી; શનિને કારણે ભેગો થયેલો તણાવ અને ઠંડીના વિકાર સંભવે છે. નિયમિત કસરત, પૂરતું પાણી, સમયસર ઊંઘ અને મન મોકળું કરવાની ટેવ ઉપયોગી. લાંબો સમય બેસી રહેવાનું ટાળવું; ફરિયાદ વધે તો તબીબી સલાહ લેવી.

ગુજરાતમાં પ્રચલિત ઉપાસના

મિત્રભાવ, સત્સંગ અને સામૂહિક સેવા સાથે ગુજરાતમાં સૌથી બંધબેસતું સ્થાન એટલે બોટાદ જિલ્લાનું ગઢડા — સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયનું ગોપીનાથજી મંદિર, જ્યાં ભગવાન સ્વામિનારાયણે લગભગ સત્તાવીસ વર્ષ નિવાસ કર્યો અને જ્યાં વચનામૃતના મોટા ભાગનાં પ્રકરણો કહેવાયાં. સત્સંગમંડળનો ભાવ અનુરાધાના મિત્રદેવત્વ સાથે બરાબર બેસે છે. આ જાતકો માટે ગઢડાનાં દર્શન, સામૂહિક સેવા-અન્નદાનમાં ભાગ અને જન્મનક્ષત્રના દિવસે તૂટેલા સંબંધ સાંધવાનો પ્રયાસ — આ સુસંગત ઉપાય. શનિ માટે શનિવારે તલના તેલનો દીવો પ્રચલિત છે.