અશ્વિની નક્ષત્ર ફળ

અશ્વિની નક્ષત્ર — વિસ્તાર અને મૂળ સ્વરૂપ

નક્ષત્રચક્રનો આરંભ અશ્વિનીથી થાય છે. મેષ રાશિમાં 0°00'થી 13°20' સુધીનો એનો આખો વિસ્તાર એક જ રાશિમાં સમાઈ જાય છે, એટલે ચારેય પાદની જન્મરાશિ મેષ જ રહે છે — આ સરળતા કૃત્તિકા કે મૃગશીર્ષ જેવાં બે રાશિમાં વહેંચાયેલાં નક્ષત્રોને મળતી નથી. સ્વામી કેતુ, દેવતા અશ્વિનીકુમાર અને પ્રતીક ઘોડાનું મસ્તક. ધ્યાનમાં લેવા જેવી વાત એ છે કે કેતુ ત્રણ નક્ષત્રોનો સ્વામી છે, પણ અશ્વિનીનો કેતુ સૌથી જુદો પડે છે: નક્ષત્રમાળામાં એની પાછળ કશું જ નથી. મઘાનો કેતુ પૂર્વજોનો ભાર વહે છે અને મૂળનો કેતુ મૂળમાંથી ઉખેડે છે; અશ્વિનીનો કેતુ કોરો છે. સંચિત ન હોવાથી અહીંનો વેગ બેધડક બને છે — નિર્ણય પહેલાં, વિચાર પછી.

પ્રથમ પાદથી ચતુર્થ પાદ — ખરો ભેદ

ચારેય પાદ મેષમાં હોવા છતાં નવાંશ દરેક પાદે બદલાય છે અને ખરો ફળભેદ ત્યાં જ છે. પ્રથમ પાદનો નવાંશ મેષ — મંગળ પર મંગળ, એટલે શુદ્ધ સાહસ; આવા જાતકો પોતાની હિંમતે શરૂઆત કરે છે અને નિષ્ફળતાનો ડર એમને રોકતો નથી. બીજા પાદનો નવાંશ વૃષભ; શુક્ર આવવાથી વેગને વ્યવહારનું ભાન મળે છે, કમાણી અને બચત બંને ફાવે છે. ત્રીજા પાદનો નવાંશ મિથુન; બુધને કારણે હાથચાલાકીને બદલે બુદ્ધિચાલાકી વધે છે અને લેખન, સંવાદ, વેચાણ તરફ ઢાળ થાય છે. ચોથા પાદનો નવાંશ કર્ક; ચંદ્રને કારણે એ જ દોડ કુટુંબ અને દર્દીસેવા તરફ વળે છે. પ્રથમ પાદનો જાતક પોતાના માટે દોડે છે, ચતુર્થ પાદનો બીજા માટે — આટલો આ ભેદ ટોકનો છે.

ગણ, યોનિ, નાડી અને વર્ણ — વ્યવહારમાં

ગણ દેવ, યોનિ અશ્વ (નર), નાડી આદિ અને મેષ રાશિને કારણે વર્ણ ક્ષત્રિય. યાદી તરીકે આ સુંદર લાગે, પણ કુંડળી મેળવતી વખતે એનો ઉપયોગ જુદો છે. અશ્વ યોનિનો વૈરી મહિષ યોનિ — એટલે હસ્ત અને સ્વાતિ સાથે યોનિમેલન નબળું પડે છે, અને ત્યાં બીજાં કૂટ બળવાન હોય તો જ આગળ વધવું. આદિ નાડીને કારણે આર્દ્રા, પુનર્વસુ, ઉત્તરા ફાલ્ગુની, હસ્ત, જ્યેષ્ઠા, મૂળ, શતભિષા, પૂર્વા ભાદ્રપદા — આ બધાં આદિ નાડીનાં નક્ષત્રો સાથે નાડીદોષ આવે છે. ઘોડાનું મસ્તક એ પ્રતીક માત્ર વેગનું નથી — મસ્તક એ કાળપુરુષનો મેષ ભાગ, એટલે માથું; અને એટલે જ અશ્વિની જાતકોનો બધો તણાવ માથામાં ભેગો થાય છે.

વિંશોત્તરી દશાનો આરંભ

અશ્વિની પર જન્મ થાય તો જીવનની શરૂઆત કેતુ મહાદશાથી થાય છે અને કેતુની આખી દશા માત્ર સાત વર્ષની હોય છે. જન્મ સમયે ચંદ્ર નક્ષત્રના કેટલામા અંશે હતો એના પરથી બાકીની દશા નક્કી થાય છે. સાત વર્ષની આ દશા બાળપણમાં જ પૂરી થાય છે અને તરત વીસ વર્ષની શુક્ર મહાદશા આવે છે — એટલે અશ્વિની જાતકનાં શાળા અને યુવાનીનાં આખાં વર્ષો શુક્રના હાથમાં જાય છે. બાળપણનો તૂટકપણો અને પછીનો સમૃદ્ધ કાળ — આ વિરોધાભાસ આ જ રચનામાંથી જન્મે છે.

વ્યવસાયની દિશા

અશ્વિનીકુમાર દેવોના વૈદ્ય છે; એટલે કટોકટીની તબીબી સેવા, અકસ્માત વિભાગ, એમ્બ્યુલન્સ, નિશ્ચેતના, હાડકાંની સારવાર અને પશુચિકિત્સા વિશેષ અનુકૂળ. ઘોડાના પ્રતીકને કારણે વાહનવ્યવહાર, મોટર ઉદ્યોગ, કુરિયર અને રમતગમત પણ ફાવે. કેતુને કારણે આયુર્વેદ, પંચકર્મ અને હોમિયોપથી જેવી વૈકલ્પિક ચિકિત્સામાં પણ સફળતા મળે છે. લાંબા ગાળાની ધીમી નોકરીઓમાં આ જાતકો કંટાળે છે.

લગ્ન અને જીવનસાથી

ઝડપથી નિર્ણય લેવાની ટેવ લગ્નજીવનમાં પણ દેખાય છે અને મુશ્કેલી ત્યાં જ સર્જાય છે. ધીરજવાળો, સહનશીલ અને સ્પષ્ટ બોલનારો સાથી અશ્વિની જાતકને સૌથી અનુકૂળ. ગુણ મિલાનમાં નાડી અને ભકૂટ દોષ સાથે ઉપર જણાવેલો અશ્વ–મહિષ યોનિવૈર ખાસ તપાસવો. મેષ રાશિ હોવાથી મંગળના સ્થાનનો સ્વતંત્ર વિચાર પણ જરૂરી બને છે.

પ્રકૃતિ અને દિનચર્યા

માથું, કપાળ અને ઊંઘ — આ ત્રણેય પર ધ્યાન રાખવું. અતિવેગથી આવતો થાક, અધૂરી ઊંઘ અને જમવાના અનિયમિત સમય આ જાતકોનો રોજિંદો પ્રશ્ન છે. સવારની કસરત, નક્કી સમયે ભોજન અને દિવસમાં થોડો શાંત સમય — આટલી સાદી શિસ્ત પણ પૂરતી થાય છે. કોઈ તકલીફ જણાય તો તબીબી સલાહ લેવી — જ્યોતિષ સારવારનો વિકલ્પ નથી.

ગુજરાતમાં પ્રચલિત ઉપાસના

ગુજરાતમાં અશ્વિનીના ઝડપ અને આરોગ્યના સ્વભાવ સાથે સૌથી નજીક બેસતું સ્થાન એટલે બોટાદ પાસેનું સાળંગપુર — કષ્ટભંજન દેવ હનુમાનજી, જ્યાં ગ્રહપીડા અને શારીરિક કષ્ટના નિવારણ માટે લોકો સદીઓથી આવે છે. જન્મનક્ષત્રના દિવસે સાળંગપુરનાં દર્શન, હનુમાન ચાલીસાનો પાઠ અને હૉસ્પિટલ કે વૃદ્ધાશ્રમમાં અન્નદાન આ જાતકો માટે સૌથી સુસંગત ઉપાય. કેતુ માટે ગણેશ ઉપાસના અને સંકષ્ટી ચતુર્થીનું વ્રત ગુજરાતમાં સર્વત્ર પ્રચલિત છે જ.