રેવતી નક્ષત્ર ફળ

રેવતી નક્ષત્ર — વિસ્તાર અને મૂળ સ્વરૂપ

રેવતી મીન રાશિનો છેલ્લો ભાગ રોકે છે — 16°40'થી 30°00'. સ્વામી બુધ, દેવતા પૂષા અને પ્રતીક માછલી કે મૃદંગ. સત્તાવીસ નક્ષત્રોની માળા અહીં પૂરી થાય છે અને પછી ફરી અશ્વિનીથી શરૂઆત થાય છે; એટલે રેવતી આખા ચક્રનો સમાપન છે. પૂષા પ્રવાસીઓનો, પશુધનનો અને ભૂલા પડેલાને રસ્તો બતાવનારો આદિત્ય છે — તેથી રેવતી જાતકોને માર્ગદર્શક, સાચવનાર અને વિદાય આપનારની ભૂમિકા વારંવાર મળે છે. બુધનાં ત્રણ નક્ષત્રોમાં ભેદ આ છે: આશ્લેષાનો બુધ નિરીક્ષણ કરે છે, જ્યેષ્ઠાનો બુધ હુકમ કરે છે, રેવતીનો બુધ રસ્તો બતાવે છે. મીનનો છેલ્લો તૃતીયાંશ ગંડાંત હોવાથી રેવતીનો ચોથો પાદ ખાસ સંવેદનશીલ ગણાય છે.

પ્રથમ પાદથી ચતુર્થ પાદ — ખરો ભેદ

ચારેય પાદ મીનમાં, નવાંશ ધનુ-મકર-કુંભ-મીન. પ્રથમ પાદ ધનુ નવાંશમાં; ગુરુને કારણે તત્ત્વજ્ઞાન, ભણતર અને પરદેશગમનની ખેંચ. બીજો પાદ મકર નવાંશમાં; શનિને કારણે વ્યવહારજ્ઞાન, આયોજન અને જવાબદારી ઝીલવાની ક્ષમતા — રેવતીનો સૌથી વ્યવહારુ પાદ. ત્રીજો પાદ કુંભ નવાંશમાં; શનિની બીજી રાશિ હોવાથી સામાજિક કાર્ય, ટેક્નોલોજી અને સામૂહિક ભાન. ચોથો પાદ મીન નવાંશમાં — નક્ષત્ર, રાશિ અને નવાંશ ત્રણેય મીન જ, અને એ જ ગંડાંત ભાગ; અહીંનો જાતક અત્યંત કરુણામય, કલાસક્ત અને અંતઃસ્ફુરણાવાળો હોય છે, પણ સંવેદનશીલતા પણ સૌથી વધુ. કેટલાંક કુટુંબોમાં આ પાદ માટે ગંડાંત શાંતિ કરાવવાની પરંપરા છે.

ગણ, યોનિ, નાડી અને વર્ણ — વ્યવહારમાં

ગણ દેવ, યોનિ ગજ એટલે હાથી (માદા), નાડી અંત્ય અને મીન રાશિને કારણે વર્ણ બ્રાહ્મણ. ગજ યોનિનો વૈરી સિંહ યોનિ — એટલે ધનિષ્ઠા અને પૂર્વા ભાદ્રપદા સાથે યોનિમેલન નબળું પડે છે; ભરણી પણ ગજ યોનિનું હોવાથી રેવતી–ભરણી જોડીનું યોનિકૂટ પૂરેપૂરું બેસે છે. અંત્ય નાડીને કારણે કૃત્તિકા, રોહિણી, આશ્લેષા, મઘા, સ્વાતિ, વિશાખા, ઉત્તરાષાઢા, શ્રવણ સાથે નાડીદોષ આવે છે. દેવગણ, બ્રાહ્મણ વર્ણ અને હાથીની યોનિ — આ ત્રણેયને કારણે રેવતી જાતકોની છબી નરમ, પ્રતિષ્ઠિત અને વિશ્વસનીય રહે છે.

વિંશોત્તરી દશાનો આરંભ

રેવતી પર જન્મ થાય તો સત્તર વર્ષની બુધ મહાદશાથી જીવન શરૂ થાય છે. આશ્લેષા અને જ્યેષ્ઠાનો દશારંભ પણ બુધનો જ, પણ અહીં રાશિ મીન — ગુરુની — હોવાથી બુધની ચતુરાઈ કરુણા અને કલામાં ઊતરે છે. એ પૂરી થતાં સાત વર્ષની કેતુ મહાદશા આવે છે; નક્ષત્રચક્રનો અંત અને દશાક્રમમાં કેતુનું આગમન — આ સંયોગ રેવતી જાતકોના જીવનમાં વૈરાગ્યનો કે મોટા સ્થિત્યંતરનો તબક્કો લઈને આવે છે.

વ્યવસાયની દિશા

પૂષા પ્રવાસીઓનો દેવ હોવાથી પ્રવાસન, વાહનવ્યવહાર, નૌકાયન, અતિથિસેવા અને માર્ગદર્શન સીધાં અનુકૂળ. બુધને કારણે અનુવાદ, લેખન, શિક્ષણ અને કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન ફાવે. માછલીના પ્રતીકને કારણે મત્સ્યઉદ્યોગ, જળસંપદા અને દરિયાઈ ઉદ્યોગ પણ રેવતીનાં ક્ષેત્રો છે. પશુધન, પશુચિકિત્સા અને પ્રાણીકલ્યાણમાં પણ આ જાતકોને ખાસ ખેંચ હોય છે.

લગ્ન અને જીવનસાથી

રેવતી જાતકો કોમળ, સમજદાર અને બધાને સમાવી લેનારા હોય છે; પણ ના પાડી ન શકવી એ એમની સૌથી મોટી ખામી બની રહે છે. સ્પષ્ટ બોલનારો, વ્યવહારુ સાથી એમને પૂરક. ગજ–સિંહ યોનિવૈર અને અંત્ય નાડીનો દોષ ગુણ મિલાનમાં જોવા. ચોથા પાદમાં જન્મ હોય તો ગંડાંત શાંતિનો વિચાર કુળપુરોહિતની સલાહથી કરવો.

પ્રકૃતિ અને દિનચર્યા

મીન રાશિ પગ સાથે જોડાયેલી; ઉપરાંત અતિસંવેદનશીલ મન અને બીજાની મુશ્કેલી માથે લેવાની ટેવથી આવતો થાક મુખ્ય પ્રશ્ન છે. પૂરતી ઊંઘ, પગની સંભાળ, નિયમિત ચાલવું અને ધ્યાન ઉપયોગી. પોતાના માટે સમય રાખવાની શિસ્ત કેળવવી; ફરિયાદ વધે તો તબીબી સલાહ લેવી.

ગુજરાતમાં પ્રચલિત ઉપાસના

પ્રવાસ અને દરિયાઈ યાત્રા સાથે ગુજરાતમાં સૌથી બંધબેસતું સ્થાન અને પર્વ એટલે કચ્છનું માંડવી અને અષાઢી બીજ — કચ્છી નૂતન વર્ષ, જે ચોમાસાના આરંભે ઊજવાય છે અને જે સદીઓથી દરિયો ખેડનારા કચ્છી ખલાસીઓની યાત્રા-પરંપરા સાથે જોડાયેલું છે. પૂષાના પ્રવાસી-રક્ષક સ્વરૂપ સાથે આ બરાબર બેસે છે. રેવતી જાતકો માટે પ્રવાસના આરંભે ઇષ્ટદેવનાં દર્શન, અષાઢી બીજે નવા કામનો સંકલ્પ અને જન્મનક્ષત્રના દિવસે પશુ-પક્ષીને અન્ન-જળ આપવું — આ સૌથી સુસંગત ઉપાય. બુધ માટે બુધવારે લીલાં શાકભાજી અને મગનું દાન પ્રચલિત છે.