પૂર્વા ભાદ્રપદ નક્ષત્ર ફળ

પૂર્વા ભાદ્રપદા નક્ષત્ર — વિસ્તાર અને મૂળ સ્વરૂપ

પૂર્વા ભાદ્રપદા કુંભ રાશિમાં 20°00'થી શરૂ થઈને મીન રાશિમાં 3°20' સુધી જાય છે — ત્રણ પાદ કુંભમાં, એક મીનમાં. પુનર્વસુ અને વિશાખાની જેમ આ પણ 3:1 વિભાજન અને ત્રણેયનો સ્વામી ગુરુ જ. દેવતા અજ એકપાદ એટલે એક પગવાળો અજન્મા — રુદ્રનું એક પ્રાચીન સ્વરૂપ, અને પ્રતીક નનામીના આગળના બે પાયા કે બે મુખવાળો માણસ. આ પ્રતીકો કઠોર લાગે છે, પણ એમનો અર્થ નાશનો નહીં પણ વૈરાગ્યનો છે. ગુરુનાં ત્રણ નક્ષત્રો જુદી રીતે વર્તે છે: પુનર્વસુનો ગુરુ સમાવી લે છે, વિશાખાનો ગુરુ ધ્યેય તરફ ધકેલે છે, અને પૂર્વા ભાદ્રપદાનો ગુરુ તપ તરફ લઈ જાય છે. આ જાતકોના મનમાં હંમેશાં એક ટોકની, સમર્પણની ખેંચ રહે છે.

પ્રથમ પાદથી ચતુર્થ પાદ — ખરો ભેદ

પ્રથમ ત્રણ પાદ કુંભમાં, નવાંશ મેષ, વૃષભ અને મિથુન. મેષ નવાંશમાં મંગળને કારણે તીવ્ર, સાહસિક અને પ્રસંગે ટોકની કૃતિ; વૃષભ નવાંશમાં શુક્રને કારણે ભૌતિક સ્થિરતા, કલા અને સંગ્રહની ખેંચ — આ નક્ષત્રનો સૌથી નરમ પાદ; મિથુન નવાંશમાં બુધને કારણે વક્તૃત્વ, લેખન અને તત્ત્વચિંતનની માંડણી. ચોથો પાદ મીન રાશિમાં અને કર્ક નવાંશમાં — જન્મરાશિ મીન હોવાથી અહીંનો જાતક વધુ શ્રદ્ધાળુ, દયાળુ અને અંતઃસ્ફુરણાવાળો; કર્કમાં ગુરુ ઉચ્ચનો હોવાથી આ પાદ આધ્યાત્મિક બળ આપનારો ગણાય છે. પ્રથમ ત્રણ પાદની પનોતી અને ચંદ્રાષ્ટમ એક સમયપત્રક પર અને ચોથા પાદની સાવ જુદી.

ગણ, યોનિ, નાડી અને વર્ણ — વ્યવહારમાં

ગણ મનુષ્ય, યોનિ સિંહ (નર), નાડી આદિ. વર્ણ પ્રથમ ત્રણ પાદમાં કુંભને કારણે શૂદ્ર અને ચોથા પાદમાં મીનને કારણે બ્રાહ્મણ. સિંહ યોનિનો વૈરી ગજ એટલે હાથી — એટલે ભરણી અને રેવતી સાથે યોનિમેલન નબળું પડે છે; ધનિષ્ઠા પણ સિંહ યોનિનું હોવાથી એ જોડી ઉત્તમ. આદિ નાડીને કારણે અશ્વિની, આર્દ્રા, પુનર્વસુ, ઉત્તરા ફાલ્ગુની, હસ્ત, જ્યેષ્ઠા, મૂળ, શતભિષા સાથે નાડીદોષ આવે છે. સિંહ યોનિ અને વૈરાગ્યની ખેંચ — આ મિશ્રણ આ જાતકોના સ્વભાવનું ટોકપણું સમજાવે છે.

વિંશોત્તરી દશાનો આરંભ

પૂર્વા ભાદ્રપદા પર જન્મ થાય તો સોળ વર્ષની ગુરુ મહાદશાથી જીવન શરૂ થાય છે. પુનર્વસુ અને વિશાખાનો દશારંભ પણ ગુરુનો જ, પણ અહીં રાશિ કુંભ-મીન હોવાથી બાળપણમાં અધ્યાત્મ, તત્ત્વજ્ઞાન કે જુદી શ્રદ્ધાનો પ્રભાવ ઠળક હોય છે. એ પૂરી થતાં ઓગણીસ વર્ષની શનિ મહાદશા આવે છે અને ત્યાં સંયમ, એકલતા અને કઠોર પરિશ્રમની પરીક્ષા થાય છે. આ બે દશાનો પ્રવાસ પૂર્વા ભાદ્રપદાના તપસ્વી સ્વભાવને આકાર આપે છે.

વ્યવસાયની દિશા

વૈરાગ્ય અને તીવ્રતાના સંયોગને કારણે તત્ત્વજ્ઞાન, ધર્મશાસ્ત્ર, સંશોધન અને અધ્યાપન અનુકૂળ. અજ એકપાદના રુદ્રસ્વરૂપને કારણે શલ્યચિકિત્સા, અંતિમવિધિ-સેવા, વીમો અને જોખમ-મૂલ્યાંકન પણ ફાવે. કુંભ રાશિને કારણે ટેક્નોલોજી, અવકાશ અને સામાજિક ચળવળોમાં પણ સફળતા. સામાન્ય ચીલાચાલુ કામ આ જાતકોને લાંબો સમય બાંધી શકતું નથી.

લગ્ન અને જીવનસાથી

પૂર્વા ભાદ્રપદા જાતકોના મનમાં ટોકની નિષ્ઠા અને ટોકનો વૈરાગ્ય બંને હોય છે; સાથીએ આ ઝૂલો સમજવો પડે છે. સ્થિર, વ્યવહારુ અને સહનશીલ સાથી એમને પૂરક. સિંહ–ગજ યોનિવૈર, આદિ નાડીનો દોષ અને ચોથા પાદનું જુદું ભકૂટ — આ ગુણ મિલાનમાં જોવાં.

પ્રકૃતિ અને દિનચર્યા

કુંભ પાદમાં પિંડી અને પગની ઘૂંટી તથા મીન પાદમાં પગ પર સામાન્ય ધ્યાન રાખવું. ઉપવાસ ટોકે લઈ જવા, અધૂરી ઊંઘ અને અનિયમિત આહાર ટાળવાં. સંતુલિત આહાર, નિયમિત ચાલવું અને ધ્યાન ઉપયોગી. સાધનાના નાદમાં તબિયત તરફ દુર્લક્ષ ન થાય એ જોવું; ફરિયાદ હોય તો તબીબી સલાહ લેવી.

ગુજરાતમાં પ્રચલિત ઉપાસના

તપ અને ત્યાગના તત્ત્વ સાથે ગુજરાતમાં સૌથી બંધબેસતું સ્થાન એટલે ભાવનગર જિલ્લાનું પાલિતાણા — શત્રુંજય પર્વત પર લગભગ સાડા ત્રણ હજાર પગથિયાં ચઢીને પહોંચાતાં જૈન દેરાસરોનું નગર, જ્યાં ચોમાસા પછી કારતક પૂનમે યાત્રા ખૂલે છે અને જ્યાં તપ, સંયમ તથા અહિંસાની પરંપરા જીવંત છે. પૂર્વા ભાદ્રપદા જાતકો માટે પાલિતાણાની યાત્રા, ઉપવાસ-તપની મર્યાદિત સાધના અને દાન-અનુકંપા સૌથી સુસંગત ઉપાય. ગુરુ માટે ગુરુવારે પીળાં વસ્ત્રો અને ચણાની દાળનું દાન પણ પ્રચલિત છે.