પૂર્વાષાઢા નક્ષત્ર ફળ

પૂર્વાષાઢા નક્ષત્ર — વિસ્તાર અને મૂળ સ્વરૂપ

પૂર્વાષાઢા ધનુ રાશિમાં 13°20'થી 26°40' સુધીના ભાગમાં આખેઆખું બેસે છે. સ્વામી શુક્ર, દેવતા આપઃ એટલે જળદેવતા અને પ્રતીક સૂપડું કે હાથીનો દાંત. 'અષાઢ' શબ્દનો અર્થ અજેય — જે હારતો નથી. પૂર્વાષાઢાને 'અપરાજિતા' કહેવાય છે અને એની શક્તિ પાણી જેવી છે: પાણી પથ્થર સાથે ટકરાતું નથી, રસ્તો કાઢે છે અને છેવટે પથ્થરને ઘસી નાખે છે. શુક્રનાં ત્રણ નક્ષત્રોમાં આ ભેદ સ્પષ્ટ છે — ભરણીનો શુક્ર સંયમ શીખે છે, પૂર્વા ફાલ્ગુનીનો શુક્ર મોકળો રમે છે, જ્યારે પૂર્વાષાઢાનો શુક્ર ગુરુની ધનુ રાશિમાં તત્ત્વજ્ઞાન, વક્તૃત્વ અને શ્રદ્ધા તરફ વળે છે. એટલે આ જાતકોની સમજાવવાની ક્ષમતા અસાધારણ હોય છે.

પ્રથમ પાદથી ચતુર્થ પાદ — ખરો ભેદ

ચારેય પાદ ધનુમાં, નવાંશ સિંહ-કન્યા-તુલા-વૃશ્ચિક. પ્રથમ પાદ સિંહ નવાંશમાં; સૂર્યને કારણે આત્મવિશ્વાસ, નેતૃત્વ અને મંચ પરની સહજતા. બીજો પાદ કન્યા નવાંશમાં; બુધને કારણે તર્કબદ્ધ દલીલ, સંપાદન અને વિગતની પકડ — વાદવિવાદમાં આ પાદ સૌથી તીક્ષ્ણ. ત્રીજો પાદ તુલા નવાંશમાં; શુક્રનો પ્રભાવ બેવડાવાથી કલા, મુત્સદ્દીગીરી અને લોકસંગ્રહ. ચોથો પાદ વૃશ્ચિક નવાંશમાં; મંગળને કારણે એ જ અજેયતા તીવ્ર, હઠીલી અને ગૂઢ બને છે — અહીંનો જાતક હાર માનતો જ નથી. પ્રથમ પાદનો જાતક ભાષણથી જીતે છે, ચતુર્થ પાદનો ખંતથી.

ગણ, યોનિ, નાડી અને વર્ણ — વ્યવહારમાં

ગણ મનુષ્ય, યોનિ વાનર એટલે વાંદરો (નર), નાડી મધ્ય અને ધનુ રાશિને કારણે વર્ણ ક્ષત્રિય. વાનર યોનિનો વૈરી મેષ એટલે ઘેટી યોનિ — એટલે કૃત્તિકા અને પુષ્ય સાથે યોનિમેલન નબળું પડે છે; શ્રવણ પણ વાનર યોનિનું હોવાથી પૂર્વાષાઢા–શ્રવણ જોડી ઉત્તમ. મધ્ય નાડીને કારણે ભરણી, મૃગશીર્ષ, પુષ્ય, પૂર્વા ફાલ્ગુની, ચિત્રા, અનુરાધા, ધનિષ્ઠા, ઉત્તરા ભાદ્રપદા સાથે નાડીદોષ આવે છે. વાનર યોનિ ચપળતા અને સામાજિકતા બતાવે છે — પૂર્વાષાઢા જાતકોનું મિત્રવર્તુળ મોટું હોય છે.

વિંશોત્તરી દશાનો આરંભ

પૂર્વાષાઢા પર જન્મ થાય તો વીસ વર્ષની શુક્ર મહાદશાથી જીવન શરૂ થાય છે. ભરણી અને પૂર્વા ફાલ્ગુનીનો દશારંભ પણ શુક્રનો જ, પણ રાશિભેદને કારણે પરિણામ જુદું: અહીંનો શુક્ર ગુરુના ઘરમાં હોવાથી બાળપણમાં ભણતર, સંસ્કાર અને ધાર્મિક વાતાવરણ ઠળક હોય છે. એ પૂરી થતાં છ વર્ષની સૂર્ય મહાદશા આવે છે અને પોતાની ઓળખ સિદ્ધ કરવાનો તબક્કો શરૂ થાય છે. પાણી જેવી ધીમી પણ સતત વહેતી પ્રગતિ આ દશાક્રમની ખાસિયત છે.

વ્યવસાયની દિશા

જળદેવતાને કારણે સિંચાઈ, નૌકાયન, બંદર-વ્યવસ્થાપન, મત્સ્યઉદ્યોગ અને પીણાં-ઉત્પાદન અનુકૂળ. વક્તૃત્વને કારણે વકીલાત, રાજકારણ, જનસંપર્ક, જાહેરાત અને અધ્યાપનમાં ખાસ સફળતા. શુક્રને કારણે કલા, પ્રવાસન અને આતિથ્ય પણ ફાવે. લોકોને સમજાવવાનું કામ જ્યાં જોઈએ ત્યાં આ જાતકો સૌથી વધુ ચમકે છે.

લગ્ન અને જીવનસાથી

પૂર્વાષાઢા જાતકો સંબંધમાં ઉદાર હોય છે, પણ પોતાની વાત સાચી ઠેરવવાનો આગ્રહ છોડતા નથી; દલીલ કરવાની ટેવ ગૃહસ્થજીવનમાં સાચવીને વાપરવી. સમજદાર અને પોતાનું સ્વતંત્ર મત ધરાવતો સાથી એમને પૂરક. વાનર–મેષ યોનિવૈર અને મધ્ય નાડીનો દોષ ગુણ મિલાનમાં જોવા; ધનુ રાશિ હોવાથી ગુરુના સ્થાનનો વિચાર પણ કરવો.

પ્રકૃતિ અને દિનચર્યા

ધનુ રાશિ સાથળ અને નિતંબ સાથે જોડાયેલી; ઉપરાંત જળતત્ત્વના પ્રભાવે શરીરમાં પાણીનું સંતુલન અગત્યનું બને છે. અતિ આહાર, બેઠાડુ કામ અને ઓછું પાણી ટાળવાં. નિયમિત ચાલવું, તરવું અને સમયસર ભોજન ઉપયોગી. ફરિયાદ વધે તો તબીબી સલાહ લેવી.

ગુજરાતમાં પ્રચલિત ઉપાસના

જળદેવતા સાથે ગુજરાતમાં સૌથી બંધબેસતું સ્થાન એટલે ભાવનગર પાસે કોળિયાકનું નિષ્કલંક મહાદેવ — દરિયામાં આવેલું એ મંદિર ભરતી વખતે પાણી નીચે ડૂબી જાય છે અને ઓટ વખતે જ ત્યાં પગપાળા પહોંચી શકાય છે; ભાદરવી અમાસે ત્યાં મોટો મેળો ભરાય છે. પૂર્વાષાઢા જાતકો માટે નિષ્કલંક મહાદેવનાં દર્શન, દરિયાકિનારે તર્પણ અને જન્મનક્ષત્રના દિવસે પરબ કે જળદાનનો સંકલ્પ સૌથી સુસંગત ઉપાય. શુક્ર માટે શુક્રવારે સફેદ વસ્તુઓનું દાન પ્રચલિત છે.