રોહિણી નક્ષત્ર ફળ

રોહિણી નક્ષત્ર — વિસ્તાર અને મૂળ સ્વરૂપ

રોહિણી વૃષભ રાશિમાં 10°00'થી 23°20' સુધીના પટ્ટામાં આખેઆખું બેસે છે. સ્વામી ચંદ્ર, દેવતા બ્રહ્મા-પ્રજાપતિ અને પ્રતીક શકટ એટલે બળદગાડું. ચંદ્ર વૃષભમાં ઉચ્ચનો થાય છે અને રોહિણી એ ઉચ્ચ રાશિનો વચલો ભાગ છે — એટલે આખા નક્ષત્રચક્રમાં ચંદ્રને સૌથી વધુ બળ અહીં જ મળે છે. એટલે જ રોહિણીને 'ચંદ્રની પ્રિયા' કહેવાય છે. ફળાદેશમાં એનો અર્થ સ્પષ્ટ છે: મન સ્થિર, સ્મરણશક્તિ સારી, સૌંદર્યદૃષ્ટિ જન્મજાત અને ભૌતિક વસ્તુઓ પ્રત્યે મજબૂત ખેંચ. શકટ પ્રતીક સંગ્રહ, વહન અને સંચય બતાવે છે — રોહિણી જાતક ખાલી હાથે રહેતો નથી. શ્રીકૃષ્ણનું જન્મનક્ષત્ર હોવાથી એને વિશેષ સ્થાન છે.

પ્રથમ પાદથી ચતુર્થ પાદ — ખરો ભેદ

ચારેય પાદ વૃષભમાં, પણ નવાંશ મેષ-વૃષભ-મિથુન-કર્ક એમ ફરે છે. પ્રથમ પાદ મેષ નવાંશમાં; મંગળને કારણે ઉચ્ચ ચંદ્રની નરમાશને ધાર મળે છે અને જાતક મહત્ત્વાકાંક્ષી, સ્પર્ધાશીલ બને છે. બીજો પાદ વૃષભ નવાંશમાં — શુક્ર પર શુક્ર અને ઉચ્ચ ચંદ્ર, રોહિણીની સૌથી ભોગસંપન્ન રચના; કલા, સંગીત, સુગંધ અને ભોજન — બધાંનો તીવ્ર શોખ. ત્રીજો પાદ મિથુન નવાંશમાં; બુધને કારણે વેપારબુદ્ધિ, સોદાબાજી અને લેખન તરફ ઢાળ. ચોથો પાદ કર્ક નવાંશમાં — ચંદ્ર પર ચંદ્ર, એટલે નક્ષત્રનું ભાવનાત્મક ટોચબિંદુ; માતૃભાવ, ઘર પ્રત્યેની આસક્તિ અને લહેરીપણું બંને અહીં સૌથી વધુ. પ્રથમ પાદનો જાતક કમાય છે, ચતુર્થ પાદનો સાચવે છે.

ગણ, યોનિ, નાડી અને વર્ણ — વ્યવહારમાં

ગણ મનુષ્ય, યોનિ સર્પ (નર), નાડી અંત્ય અને વૃષભ રાશિને કારણે વર્ણ વૈશ્ય. સર્પ યોનિનો વૈરી નકુલ એટલે નોળિયો — એટલે ઉત્તરાષાઢા એક જ નક્ષત્ર સાથે સીધો યોનિવૈર આવે છે, અને આ યાદ રાખવા જેવું છે કારણ કે નકુલ યોનિ આખા નક્ષત્રચક્રમાં એકલી જ છે. અંત્ય નાડીને કારણે કૃત્તિકા, આશ્લેષા, મઘા, સ્વાતિ, વિશાખા, ઉત્તરાષાઢા, શ્રવણ, રેવતી સાથે નાડીદોષ આવે છે. મૃગશીર્ષ પણ સર્પ યોનિનું હોવાથી રોહિણી–મૃગશીર્ષ જોડીનું યોનિમેલન ઉત્તમ બેસે છે.

વિંશોત્તરી દશાનો આરંભ

રોહિણી પર જન્મ થાય તો દસ વર્ષની ચંદ્ર મહાદશાથી જીવન શરૂ થાય છે. અહીં એક ખાસ યોગ છે: દશાનો સ્વામી ચંદ્ર, જન્મનક્ષત્રનો સ્વામી પણ ચંદ્ર, અને એ ઉચ્ચનો. એટલે રોહિણી જાતકનું બાળપણ સામાન્ય રીતે સુખી, વખાણભર્યું અને માતાની નિકટતાવાળું જાય છે. પછી સાત વર્ષની મંગળ મહાદશા આવે છે અને ત્યાં પહેલો મોટો આંચકો લાગે છે; આ વિરોધાભાસ રોહિણી જાતકોના જીવનમાં વારંવાર દેખાય છે.

વ્યવસાયની દિશા

શકટ અને પ્રજાપતિમાંથી ખેતી, ડેરી, અન્નપ્રક્રિયા, હોટેલ, વાહનવ્યવહાર અને ગોડાઉન-વ્યવસ્થાપન નીકળે છે. ઉચ્ચ ચંદ્રને કારણે સંગીત, અભિનય, કાપડ ઉદ્યોગ, અલંકાર અને સૌંદર્યપ્રસાધનમાં પણ મોટી સફળતા. સ્થાવર મિલકત, બેન્કિંગ અને જમીનના વ્યવહાર પણ રોહિણીનાં પરંપરાગત ક્ષેત્રો ગણાય છે.

લગ્ન અને જીવનસાથી

રોહિણી જાતકો સાથી પર દિલથી પ્રેમ કરે છે, પણ માલિકીભાવ વધે ત્યારે એ જ સંબંધ ભારે થઈ પડે છે. સર્પ–નકુલ વૈરને કારણે ઉત્તરાષાઢા સાથેનું મેળાપક ખાસ તપાસવું; અંત્ય નાડીનો દોષ અને વૈશ્ય વર્ણનો વિચાર પણ જરૂરી. વૃષભ સ્થિર રાશિ હોવાથી લગ્નજીવન ટકાઉ રહે છે, બસ શંકા ટાળવી.

પ્રકૃતિ અને દિનચર્યા

વૃષભ રાશિ ગળા, ડોક અને અવાજ સાથે જોડાયેલી; ઉપરાંત મીઠાઈનો શોખ અને બેઠાડુ કામને લીધે વજન વધવું એ રોહિણીનો રોજિંદો પ્રશ્ન છે. નિયમિત ચાલવું, ગળ્યા પદાર્થ પર મર્યાદા અને ગળાની સંભાળ — આટલી સાદી દિનચર્યા પૂરતી થાય છે. કોઈ ફરિયાદ લાંબી ચાલે તો નિષ્ણાત પાસે જવું.

ગુજરાતમાં પ્રચલિત ઉપાસના

રોહિણી શ્રીકૃષ્ણનું જન્મનક્ષત્ર હોવાથી ગુજરાતમાં એનો સીધો સંબંધ ખેડા જિલ્લાના ડાકોર સાથે જોડાય છે — રણછોડરાયજીનું મંદિર, જ્યાં ભક્ત બોડાણાની કથા અને જળઝીલણી એકાદશીની નૌકાયાત્રા આજેય જીવંત પરંપરા છે. ફાગણી અને કારતકી પૂનમે ડાકોર પગપાળા જતા સંઘ ગુજરાતનું જાણીતું દૃશ્ય છે. રોહિણી જાતકો માટે પૂનમે ડાકોરનાં દર્શન, જન્માષ્ટમીનું વ્રત અને ગૌસેવા — આ સૌથી સુસંગત ઉપાય. ચંદ્ર માટે સોમવારે દૂધનું દાન પણ પ્રચલિત છે.