ચિત્રા નક્ષત્ર ફળ

ચિત્રા નક્ષત્ર — વિસ્તાર અને મૂળ સ્વરૂપ

ચિત્રા કન્યા રાશિમાં 23°20'થી શરૂ થઈને તુલા રાશિમાં 6°40' સુધી જાય છે — બે પાદ કન્યામાં, બે તુલામાં. મૃગશીર્ષ અને ધનિષ્ઠાની જેમ આ પણ 2:2 વિભાજન છે, અને ધ્યાન ખેંચે એવી વાત એ કે ત્રણેય 2:2 નક્ષત્રોનો સ્વામી મંગળ જ છે. દેવતા ત્વષ્ટા એટલે વિશ્વકર્મા અને પ્રતીક તેજસ્વી રત્ન. 'ચિત્ર' એટલે રંગબેરંગી, નકશીદાર. આ નક્ષત્રનું કામ આકાર આપવાનું છે — કાચા માલમાંથી વસ્તુ ઘડવાનું અને રચનાને સૌંદર્ય આપવાનું. મંગળનાં ત્રણ નક્ષત્રો જુદી રીતે વર્તે છે: મૃગશીર્ષનો મંગળ શોધે છે, ધનિષ્ઠાનો મંગળ લય પકડે છે અને ચિત્રાનો મંગળ ઘડે છે.

પ્રથમ પાદથી ચતુર્થ પાદ — ખરો ભેદ

પ્રથમ બે પાદ કન્યામાં, નવાંશ સિંહ અને કન્યા. સિંહ નવાંશમાં સૂર્યને કારણે કલાને ઠાઠ અને પ્રસિદ્ધિની ખેંચ મળે છે; કન્યા નવાંશમાં બુધને કારણે એ જ કલા અત્યંત ટેક્નિકલ, ચોક્કસ અને વિગતનિષ્ઠ બને છે — ઇજનેરી, રેખાચિત્ર, કમ્પ્યુટર ડિઝાઇન. પછીના બે પાદ તુલામાં, નવાંશ તુલા અને વૃશ્ચિક. તુલા નવાંશમાં શુક્રનો પ્રભાવ બેવડાય છે, એટલે સૌંદર્યશાસ્ત્રનો ઉત્કર્ષ — સ્થાપત્ય, આંતરિક સજાવટ, ફેશન. વૃશ્ચિક નવાંશમાં મંગળ પર મંગળ, એટલે તીવ્રતા, ગૂઢ રચના અને સંશોધનની ધાર. વ્યવહારુ ભેદ એ કે પ્રથમ બે પાદની જન્મરાશિ કન્યા અને પછીના બેની તુલા; રાશિસ્વામી બુધમાંથી શુક્ર પર બદલાય છે.

ગણ, યોનિ, નાડી અને વર્ણ — વ્યવહારમાં

ગણ રાક્ષસ, યોનિ વ્યાઘ્ર એટલે વાઘ (માદા), નાડી મધ્ય. વર્ણ કન્યા પાદમાં વૈશ્ય અને તુલા પાદમાં શૂદ્ર. વ્યાઘ્ર યોનિનો વૈરી ગો એટલે ગાય યોનિ — એટલે ઉત્તરા ફાલ્ગુની અને ઉત્તરા ભાદ્રપદા સાથે યોનિમેલન નબળું પડે છે; વિશાખા પણ વ્યાઘ્ર યોનિનું હોવાથી ચિત્રા–વિશાખા જોડીનું યોનિકૂટ પૂરેપૂરું બેસે છે. મધ્ય નાડીને કારણે ભરણી, મૃગશીર્ષ, પુષ્ય, પૂર્વા ફાલ્ગુની, અનુરાધા, પૂર્વાષાઢા, ધનિષ્ઠા, ઉત્તરા ભાદ્રપદા સાથે નાડીદોષ. વ્યાઘ્ર યોનિ સ્વતંત્ર વૃત્તિ બતાવે છે — ચિત્રા જાતકો હુકમ લેતા નથી, પોતાની શૈલી ઊભી કરે છે.

વિંશોત્તરી દશાનો આરંભ

ચિત્રા પર જન્મ થાય તો સાત વર્ષની મંગળ મહાદશાથી જીવન શરૂ થાય છે અને એ બાળપણમાં જ પૂરી થઈને અઢાર વર્ષની રાહુ મહાદશા આવે છે. મૃગશીર્ષના જાતકનો દશાક્રમ પણ બરાબર આવો જ, પણ રાશિભેદને કારણે પરિણામ જુદું: મૃગશીર્ષનો રાહુ શોધની દિશામાં ભટકાવે છે, જ્યારે ચિત્રાનો રાહુ પ્રસિદ્ધિ, છબી અને દેખાડા તરફ ખેંચે છે. આ લાંબી રાહુ દશામાં જ ઘણા ચિત્રા જાતકો પોતાની કલાત્મક ઓળખ ઊભી કરે છે — અને એ જ ગાળામાં છબીનો ભાર પણ અનુભવે છે.

વ્યવસાયની દિશા

વિશ્વકર્મા દેવતા હોવાથી સ્થાપત્ય, બાંધકામ, ઇજનેરી, ઔદ્યોગિક ડિઝાઇન અને નગરરચના સીધાં અનુકૂળ. રત્નના પ્રતીકને કારણે સોનીકામ, રત્નપરીક્ષા, અલંકારરચના અને ફેશન પણ ફાવે. દૃશ્યકલા, ફોટોગ્રાફી, ફિલ્મ કલાદિગ્દર્શન અને જાહેરાત પણ ચિત્રાનાં ક્ષેત્રો છે. યંત્ર અને સૌંદર્યનો સંગમ જ્યાં જોઈએ ત્યાં આ જાતકો સૌથી વધુ ચમકે છે.

લગ્ન અને જીવનસાથી

ચિત્રા જાતકોને દેખાવ, રહેણીકરણી અને સાથીની અભિરુચિ પર ખાસ ભાર હોય છે; આ આગ્રહ અતિરેકે પહોંચે તો સંબંધ તણાય છે. સ્વતંત્ર વૃત્તિનો આદર કરનારો સાથી એમને પૂરક. વ્યાઘ્ર–ગો યોનિવૈર, મધ્ય નાડીનો દોષ, રાક્ષસગણ અને પાદ પ્રમાણે બદલાતું ભકૂટ — આ ચારેય ગુણ મિલાનમાં જોવાં.

પ્રકૃતિ અને દિનચર્યા

કન્યા પાદમાં પેટ-આંતરડાં અને તુલા પાદમાં કમર તથા મૂત્રપિંડ પર સામાન્ય ધ્યાન રાખવું. બેઠાડુ કામ, અનિયમિત ભોજન અને રાતના ઉજાગરા ટાળવા. પૂરતું પાણી, નિયમિત ચાલવું અને આંખોને આરામ ઉપયોગી. ફરિયાદ વધે તો તબીબી તપાસ કરાવવી.

ગુજરાતમાં પ્રચલિત ઉપાસના

વિશ્વકર્માના શિલ્પકૌશલ્યનું ગુજરાતમાં સૌથી મોટું ઉદાહરણ એટલે પાટણની રાણકી વાવ — સોલંકી કાળની એ સાત માળની વાવ, જેની દીવાલો પર સેંકડો શિલ્પ કોતરાયેલાં છે અને જે યુનેસ્કો વારસાસ્થળ છે. પાટણની પટોળા વણાટ પરંપરા પણ એ જ કારીગરીની જીવંત કડી છે. ચિત્રા જાતકો માટે રાણકી વાવનાં દર્શન, વિશ્વકર્મા જયંતીએ પોતાનાં ઓજાર-યંત્રો સાફ કરીને પૂજવાં અને જન્મનક્ષત્રના દિવસે કારીગરોને મદદ કરવી — આ સુસંગત ઉપાય. મંગળ માટે મંગળવારે હનુમાનજીનાં દર્શન અને લાલ વસ્ત્રનું દાન પ્રચલિત છે.