⭐ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ (Krittika) — ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ
📊 ਚਾਰ ਚਰਣ ਤੇ ਨਵਾਂਸ਼ — Krittika Padas
| ਚਰਣ | ਅੰਸ਼ | ਰਾਸ਼ੀ | ਨਵਾਂਸ਼ | ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ੨੬°੪੦′–੩੦°੦੦′ | ਮੇਖ | ਧਨੁ | ਇੱਕੋ ਮੇਖ-ਚਰਣ, ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸੁਭਾਅ |
| 2 | ੦°੦੦′–੩°੨੦′ | ਬ੍ਰਿਖ | ਮਕਰ | ਮਿਹਨਤੀ, ਦੇਰ ਨਾਲ ਪਰ ਪੱਕਾ ਫਲ |
| 3 | ੩°੨੦′–੬°੪੦′ | ਬ੍ਰਿਖ | ਕੁੰਭ | ਲੀਹੋਂ ਹਟਵਾਂ ਰਾਹ, ਸਾਂਝਾ ਕੰਮ |
| 4 | ੬°੪੦′–੧੦°੦੦′ | ਬ੍ਰਿਖ | ਮੀਨ | ਸਭ ਤੋਂ ਨਰਮ, ਕਲਾ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ |
ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਕਿਹੜੇ ਚਰਣ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣਨ ਲਈ ਜਨਮ ਕੁੰਡਲੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ — ਮੁਫ਼ਤ ਕੁੰਡਲੀ ਬਣਾਓ।
ਚਰਣ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ
ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦੋ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਉੱਤੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਵੰਡ ੧:੩ ਦੀ ਹੈ — ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲਾ ਚਰਣ ਮੇਖ ੨੬°੪੦′ ਤੋਂ ੩੦°੦੦′ ਵਿੱਚ, ਬਾਕੀ ਤਿੰਨੇ ਬ੍ਰਿਖ ੦°੦੦′ ਤੋਂ ੧੦°੦੦′ ਵਿੱਚ। ਨਵਾਂਸ਼ ਧਨੁ, ਮਕਰ, ਕੁੰਭ ਤੇ ਮੀਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਪਹਿਲਾ ਚਰਣ ਮੇਖ ਦਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਿੱਧਾ, ਗਰਮ ਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸੁਭਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਧਨੁ ਨਵਾਂਸ਼ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ੀ ਬ੍ਰਿਖ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮਕਰ ਨਵਾਂਸ਼ ਨਾਲ ਅੱਗ ਹੇਠਾਂ ਬਹਿ ਕੇ ਮਿਹਨਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਫਲ ਦੇਰ ਨਾਲ ਪਰ ਪੱਕਾ। ਤੀਜੇ ਦਾ ਕੁੰਭ ਨਵਾਂਸ਼ ਸਾਂਝੇ ਕੰਮ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਥਾ ਸਭ ਤੋਂ ਨਰਮ — ਮੀਨ ਨਵਾਂਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਸਤਰੇ ਦੀ ਧਾਰ ਕਲਾ ਵੱਲ ਮੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਚਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਚੰਦਰਾਸ਼ਟਮ ਬ੍ਰਿਸ਼ਚਕ ਵਿੱਚ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਧਨੁ ਵਿੱਚ।
ਸੁਭਾਅ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਬਣਤਰ
ਦੇਵਤਾ ਅਗਨੀ ਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਉਸਤਰਾ — ਦੋਵੇਂ ਕੱਟਣ ਤੇ ਸਾੜਨ ਵਾਲੇ, ਪਰ ਦੋਵੇਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ। ਰਾਖਸ਼ ਗਣ ਦੀ ਕਰੜਾਈ ਤੇ ਕਫ਼ ਨਾੜੀ ਦਾ ਠਹਿਰਾਅ ਰਲ ਕੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਬੰਦਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਗੁੱਸਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਸਾਂਭ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਕੱਢਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਤਿੰਨਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਪਰਖਦਾ ਤੇ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰਾ ਫਾਲਗੁਨੀ ਵਾਲਾ ਵਾਅਦਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰਾਸ਼ਾੜ੍ਹਾ ਵਾਲਾ ਪੱਕੀ ਜਿੱਤ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਿੱਤਾ ਤੇ ਰੋਜ਼ੀ
ਅੱਗ ਤੇ ਲੋਹੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹਰ ਕੰਮ ਇਸ ਤਾਰੇ ਦਾ ਹੈ: ਵੈਲਡਿੰਗ ਤੇ ਭੱਠੀ, ਹਲਵਾਈ ਤੇ ਤੰਦੂਰ, ਸਰਜਰੀ, ਫ਼ੌਜ ਤੇ ਪੁਲਿਸ, ਭਾਂਡੇ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਦੀ ਘਾੜਤ। ਸੰਪਾਦਨ ਤੇ ਸਮਾਲੋਚਨਾ ਵੀ ਏਸੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਵੀ ਵਾਧੂ ਕੱਟਣਾ ਹੀ ਹੁਨਰ ਹੈ।
ਵਿਆਹ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ
ਭੇਡ ਯੋਨੀ ਦਾ ਵੈਰੀ ਬਾਂਦਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਪੂਰਵਾਸ਼ਾੜ੍ਹਾ ਤੇ ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਾਲ ਯੋਨੀ ਕੂਟ ਦੇ ਅੰਕ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਖਸ਼ ਗਣ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਦੇਵ ਗਣ ਵਾਲੇ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਗਣ ਕੂਟ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਖਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਹੈ; ਜੇ ਸਾਥੀ ਗੱਲ ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਨਾ ਲਵੇ ਤਾਂ ਘਰ ਸੁਖਾਵਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ਾ ਤੇ ਸਮਾਂ
ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦਾ ਜਾਤਕ ਸੂਰਜ ਦੀ ਮਹਾਦਸ਼ਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਿੰਸ਼ੋਤਰੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਦਸ਼ਾ ਹੈ — ਸਿਰਫ਼ ੬ ਸਾਲ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਬਚਪਨ ਛੇਤੀ ਬਦਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦਸਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਾਲੀ ਚੰਦਰਮਾ ਮਹਾਦਸ਼ਾ ਸਕੂਲ ਦੇ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਉੱਤੇ ਆ ਪੈਂਦੀ ਹੈ — ਅੱਗ ਮਗਰੋਂ ਪਾਣੀ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਾਕੀ ਵਰ੍ਹੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਿਹਤ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ
ਅੰਤ ਯਾਨੀ ਕਫ਼ ਨਾੜੀ ਦਾ ਤਾਰਾ, ਪਰ ਦੇਵਤਾ ਅਗਨੀ। ਬ੍ਰਿਖ ਦਾ ਅੰਗ ਗਲਾ ਤੇ ਮੂੰਹ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਗਰਮ ਤੇ ਤਿੱਖਾ ਖਾਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪੇਟ ਦੀ ਜਲਨ ਲੈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਣੀ, ਲੱਸੀ ਤੇ ਨੀਂਦ ਦਾ ਵੇਲਾ ਬੱਝਵਾਂ ਰੱਖਣਾ ਸੌਖਾ ਉਪਾਅ ਹੈ। ਇਹ ਵੇਰਵਾ ਇਲਾਜ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ; ਦਿੱਕਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹਕੀਮ-ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦਾ ਖਰਾ-ਖੋਟਾ ਪਰਖਣ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਅ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ — ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਿਹਾੜਾ, ਜਦੋਂ ਗਲੀ-ਗਲੀ ਛਬੀਲਾਂ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਰਾਹਗੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਜਲ ਪਿਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੱਤੀ ਤਵੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ‘ਤੇਰਾ ਭਾਣਾ ਮੀਠਾ ਲਾਗੈ’ ਕਹਿਣ ਵਾਲੀ ਯਾਦ ਹੀ ਇਸ ਤਾਰੇ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸੇਧ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਲਈ ਜਲ ਦੇਣ ਜਾਂ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਵਰਤ ਦੀ ਥਾਂ ਛਬੀਲ ਦੀ ਸੇਵਾ।
ਆਮ ਸਵਾਲ
ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦੇ ਚਰਣ ਦੋ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
ਵੰਡ ੧:੩ ਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲਾ ਚਰਣ ਮੇਖ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ੩°੨੦′ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨੇ ਬ੍ਰਿਖ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ੧੦°੦੦′ ਵਿੱਚ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤੇ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਜਾਤਕ ਬ੍ਰਿਖ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦੀ ਚੰਦਰਾਸ਼ਟਮ ਰਾਸ਼ੀ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਨਹੀਂ। ਪਹਿਲੇ ਚਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਮੇਖ ਹੈ, ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੰਦਰਾਸ਼ਟਮ ਬ੍ਰਿਸ਼ਚਕ ਵਿੱਚ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਚਰਣ ਬ੍ਰਿਖ ਦੇ ਹਨ, ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨੁ ਵਿੱਚ। ਸਹੀ ਗਿਣਤੀ ਲਈ ਚਰਣ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਤੇ ਉੱਤਰਾਸ਼ਾੜ੍ਹਾ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਫ਼ਰਕ ਕੀ ਹੈ?
ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਅਗਨੀ ਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਉਸਤਰਾ — ਇੱਥੇ ਸੂਰਜ ਪਰਖਦਾ ਤੇ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰਾਸ਼ਾੜ੍ਹਾ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵਾ ਤੇ ਗਣ ਮਨੁੱਖ — ਓਥੇ ਸੂਰਜ ਜੋੜਦਾ ਤੇ ਟਿਕਾਊ ਜਿੱਤ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
🎯 ਤਾਰਾ ਬਲ ਤੇ ਮੇਲ — ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਤੋਂ ਗਿਣ ਕੇ
| ਸੰਪਤ ਤਾਰਾ (੨) | ਰੋਹਿਣੀ, ਹਸਤ, ਸ਼੍ਰਵਣ |
|---|---|
| ਖੇਮ ਤਾਰਾ (੪) | ਆਰਦਰਾ, ਸਵਾਤੀ, ਸ਼ਤਭਿਖਾ |
| ਮਿੱਤਰ ਤਾਰਾ (੮) | ਮਘਾ, ਮੂਲ, ਅਸ਼ਵਨੀ |
| ਵਿਪਤ ਤਾਰਾ (੩) | ਮ੍ਰਿਗਸ਼ਿਰਾ, ਚਿੱਤਰਾ, ਧਨਿਸ਼ਠਾ |
| ਪ੍ਰਤਿਅਰੀ ਤਾਰਾ (੫) | ਪੁਨਰਵਸੂ, ਵਿਸ਼ਾਖਾ, ਪੂਰਵਾ ਭਾਦਰਪਦ |
| ਵਧ ਤਾਰਾ (੭) | ਅਸ਼ਲੇਸ਼ਾ, ਜੇਸ਼ਠਾ, ਰੇਵਤੀ |
ਜਨਮ ਨਛੱਤਰ ਤੋਂ ਗਿਣ ਕੇ ੩, ੫ ਤੇ ੭ ਨੰਬਰ ਤਾਰੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਿਸ਼ਤਾ ਵੇਖਣ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਟਕੂਟ ਚੱਲਦਾ ਹੈ — ਵਰਣ, ਵੱਸਯ, ਤਾਰਾ, ਯੋਨੀ, ਗ੍ਰਹਿ ਮੈਤਰੀ, ਗਣ, ਭਕੂਟ ਤੇ ਨਾੜੀ, ਕੁੱਲ ੩੬ ਗੁਣ: ਗੁਣ ਮਿਲਾਨ ਵੇਖੋ। ਚੰਦਰਾਸ਼ਟਮ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਚੰਦਰਾਸ਼ਟਮ ਸੂਚੀ। ਯਾਦ ਰਹੇ — ਗੁਰਬਾਣੀ ਥਿੱਤ ਤੇ ਵਾਰ ਦੇ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ; ਇਹ ਵੇਰਵਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਜੋਤਿਸ਼ ਰਵਾਇਤ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
❓ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਨਛੱਤਰ — ਆਮ ਸਵਾਲ
ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦੇ ਚਰਣ ਦੋ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਵੰਡੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
ਵੰਡ ੧:੩ ਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲਾ ਚਰਣ ਮੇਖ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ੩°੨੦′ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬਾਕੀ ਤਿੰਨੇ ਬ੍ਰਿਖ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ੧੦°੦੦′ ਵਿੱਚ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤੇ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਜਾਤਕ ਬ੍ਰਿਖ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦੀ ਚੰਦਰਾਸ਼ਟਮ ਰਾਸ਼ੀ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਨਹੀਂ। ਪਹਿਲੇ ਚਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਮੇਖ ਹੈ, ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੰਦਰਾਸ਼ਟਮ ਬ੍ਰਿਸ਼ਚਕ ਵਿੱਚ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਚਰਣ ਬ੍ਰਿਖ ਦੇ ਹਨ, ਸੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨੁ ਵਿੱਚ। ਸਹੀ ਗਿਣਤੀ ਲਈ ਚਰਣ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਤੇ ਉੱਤਰਾਸ਼ਾੜ੍ਹਾ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਫ਼ਰਕ ਕੀ ਹੈ?
ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਅਗਨੀ ਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਉਸਤਰਾ — ਇੱਥੇ ਸੂਰਜ ਪਰਖਦਾ ਤੇ ਵੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰਾਸ਼ਾੜ੍ਹਾ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵਾ ਤੇ ਗਣ ਮਨੁੱਖ — ਓਥੇ ਸੂਰਜ ਜੋੜਦਾ ਤੇ ਟਿਕਾਊ ਜਿੱਤ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
🔗 ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਨਛੱਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ | Related Tools