ਹਸਤ ਨਛੱਤਰ ਫਲ

ਚਰਣ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ

ਹਸਤ ਪੂਰਾ ਕੰਨਿਆ ਵਿੱਚ ਹੈ — ੧੦°੦੦′ ਤੋਂ ੨੩°੨੦′ — ਤੇ ਨਵਾਂਸ਼ ਮੇਖ, ਬ੍ਰਿਖ, ਮਿਥੁਨ ਤੇ ਕਰਕ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਦੂਜਾ ਚਰਣ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਾਸ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਿਖ ਨਵਾਂਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਛੱਤਰਪਤੀ ਚੰਦਰਮਾ ਉੱਚ ਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਹਿਲੇ ਚਰਣ ਦਾ ਮੇਖ ਨਵਾਂਸ਼ ਹੱਥ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਜੋ ਕੰਮ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਮੁਕਾਉਣਾ। ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਉੱਚ ਦਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਕਾਰੀਗਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬਚਤ ਤੇ ਸਲੀਕਾ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹੀ ਹਸਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਬਲਵਾਨ ਚਰਣ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਦਾ ਮਿਥੁਨ ਨਵਾਂਸ਼ ਲਿਖਤ, ਹਿਸਾਬ ਤੇ ਲਿਖਾਈ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਥੇ ਦਾ ਕਰਕ ਨਵਾਂਸ਼ ਓਸੇ ਹੱਥ ਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਮਾਲਸ਼, ਸੰਭਾਲ ਤੇ ਦਾਈਪੁਣੇ ਵਾਲਾ ਪਾਸਾ।

ਸੁਭਾਅ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਬਣਤਰ

ਦੇਵਤਾ ਸਵਿਤਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਸੂਰਜ ਦਾ ਓਹ ਰੂਪ ਜੋ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੱਥ। ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇੱਕੋ ਹੈ: ਏਥੇ ਸੋਚ ਨਹੀਂ, ਅਮਲ ਵਿਕਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਤਿੰਨਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਰੋਹਿਣੀ ਵਾਲਾ ਚੰਦਰਮਾ ਪਾਲਦਾ ਹੈ, ਸ਼੍ਰਵਣ ਵਾਲਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਸਤ ਵਾਲਾ ਹੱਥੀਂ ਘੜਦਾ ਹੈ। ਦੇਵ ਗਣ ਦੀ ਨਰਮੀ ਤੇ ਵਾਤ ਨਾੜੀ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਰਲ ਕੇ ਇੱਕ ਚੁਸਤ ਪਰ ਜਲਦੀ ਥੱਕ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਅ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੱਥ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਏਸੇ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਇਸ ਤਾਰੇ ਨੂੰ ਈਮਾਨਦਾਰੀ ਦੀ ਪਰਖ ਦਾ ਤਾਰਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਕਿੱਤਾ ਤੇ ਰੋਜ਼ੀ

ਹੱਥ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਹੁਨਰ: ਦਸਤਕਾਰੀ, ਤਰਖਾਣਾ ਤੇ ਲੁਹਾਰਾ ਕੰਮ, ਦਰਜ਼ੀ ਤੇ ਕਢਾਈ, ਸਰਜਰੀ, ਫ਼ਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ ਤੇ ਮਾਲਸ਼, ਖੇਤੀ ਦੇ ਸੰਦ, ਸੁਨਿਆਰਾ ਕੰਮ, ਲੇਖਾ ਤੇ ਲਿਖਾਈ, ਤੇ ਹੱਥ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਵਾਲੇ ਖੇਡ-ਤਮਾਸ਼ੇ।

ਵਿਆਹ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ

ਮੱਝ ਯੋਨੀ ਦਾ ਵੈਰੀ ਘੋੜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਅਸ਼ਵਨੀ ਤੇ ਸ਼ਤਭਿਖਾ ਨਾਲ ਯੋਨੀ ਕੂਟ ਦੇ ਅੰਕ ਘਟਦੇ ਹਨ। ਨਾੜੀ ਕੂਟ ਵਿੱਚ ਹਸਤ ਆਦਿ ਨਾੜੀ ਦਾ ਹੈ; ਦੂਜੀ ਧਿਰ ਵੀ ਆਦਿ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅੱਠ ਅੰਕ ਸਿਫ਼ਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਕੂਟ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਕ ਘਰ ਦਾ ਹਰ ਕੰਮ ਆਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਦਖ਼ਲ ਵੀ।

ਦਸ਼ਾ ਤੇ ਸਮਾਂ

ਹਸਤ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਮਹਾਦਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪੂਰੇ ੧੦ ਸਾਲ। ਰੋਹਿਣੀ ਤੇ ਸ਼੍ਰਵਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਇਹੀ ਕ੍ਰਮ ਹੈ, ਪਰ ਹਸਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਕੰਨਿਆ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦਹਾਕਾ ਭਾਵੁਕਤਾ ਨਾਲੋਂ ਹੁਨਰ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਲੰਘਦਾ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ ਮਗਰੋਂ ਸੱਤ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਮੰਗਲ ਮਹਾਦਸ਼ਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੈ ਕੇ ਰਾਹ ਬਦਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਸਿਹਤ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ

ਆਦਿ ਯਾਨੀ ਵਾਤ ਨਾੜੀ ਦਾ ਨਛੱਤਰ। ਕੰਨਿਆ ਦਾ ਅੰਗ ਢਿੱਡ ਤੇ ਆਂਦਰਾਂ ਗਿਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਹੱਥ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਗੁੱਟ, ਉਂਗਲਾਂ ਤੇ ਮੋਢੇ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਬਹਿ ਕੇ ਲੰਮਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਚਾਲੇ ਉੱਠ ਕੇ ਤੁਰਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਸਲਾਹ ਹੈ; ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਡਾਕਟਰ ਹੀ ਕਰੇਗਾ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਇਸ ਤਾਰੇ ਲਈ ਸਿੱਖ ਰਵਾਇਤ ਦਾ ਆਪਣਾ ਲਫ਼ਜ਼ ਹੈ — ਕਾਰ ਸੇਵਾ। ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਗਾਰ ਕੱਢਣੀ, ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ, ਲੰਗਰ ਦੇ ਭਾਂਡੇ — ਸੰਗਤ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੰਦਾ ਵੀ ਟੋਕਰੀ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ। ਹਸਤ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਸੋ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਸੀਲਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।

ਆਮ ਸਵਾਲ