ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਨਛੱਤਰ ਫਲ

ਚਰਣ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ

ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਮਕਰ ੨੩°੨੦′ ਤੋਂ ਕੁੰਭ ੬°੪੦′ ਤੱਕ ਹੈ, ਵੰਡ ਬਰਾਬਰ ੨:੨ ਦੀ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਸ਼ਨੀ ਹੀ ਹੈ। ਨਵਾਂਸ਼ ਸਿੰਘ, ਕੰਨਿਆ, ਤੁਲਾ ਤੇ ਬ੍ਰਿਸ਼ਚਕ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਪਹਿਲੇ ਚਰਣ ਦਾ ਸਿੰਘ ਨਵਾਂਸ਼ ਤਾਲ ਦੀ ਸੂਝ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਦਾ ਕੰਨਿਆ ਨਵਾਂਸ਼ ਓਸੇ ਤਾਲ ਨੂੰ ਹਿਸਾਬ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਨਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ‘ਧਨ ਵਾਲਾ’ ਏਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਫਲਦਾ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ੀ ਕੁੰਭ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਤੁਲਾ ਨਵਾਂਸ਼ ਸਾਂਝੀ ਸੁਰ ਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੌਥੇ ਦਾ ਬ੍ਰਿਸ਼ਚਕ ਨਵਾਂਸ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਤਿੱਖਾ ਹੈ; ਪੁਰਾਣੇ ਗ੍ਰੰਥ ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਅੱਧ ਬਾਰੇ ਵਿਆਹ ਵੇਲੇ ਵਾਧੂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਲਿਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਿੱਖ ਰਵਾਇਤ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਕਾਰਜ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ।

ਸੁਭਾਅ ਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਬਣਤਰ

ਦੇਵਤਾ ਅੱਠ ਵਸੂ ਹਨ ਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਮ੍ਰਿਦੰਗ — ਦੋਵੇਂ ਗਿਣਤੀ ਤੇ ਤਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੰਦਾ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੈਅ ਵਿੱਚ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਸਾਜ਼ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਫ਼ਤਰ। ਮੰਗਲ ਦੇ ਤਿੰਨਾਂ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮ੍ਰਿਗਸ਼ਿਰਾ ਵਾਲਾ ਮੰਗਲ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਚਿੱਤਰਾ ਵਾਲਾ ਘੜਦਾ ਹੈ ਤੇ ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲਾ ਤਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਖਸ਼ ਗਣ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਯੋਨੀ ਰਲ ਕੇ ਹੁਕਮ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਔਗੁਣ — ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲੈਅ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ।

ਕਿੱਤਾ ਤੇ ਰੋਜ਼ੀ

ਤਾਲ ਤੇ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾ ਹਰ ਕੰਮ: ਸੰਗੀਤ ਖ਼ਾਸ ਕਰ ਤਬਲਾ, ਢੋਲ ਤੇ ਢੱਡ, ਨਾਚ, ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ, ਪੈਸੇ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਫ਼ੌਜ, ਖਾਣਾਂ, ਟੀਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਢਾਡੀ ਤੇ ਢੋਲੀ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਏਸੇ ਤਾਰੇ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਹੈ।

ਵਿਆਹ ਤੇ ਗ੍ਰਹਿਸਥੀ

ਸ਼ੇਰ ਯੋਨੀ ਦਾ ਵੈਰੀ ਹਾਥੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੋ ਭਰਣੀ ਤੇ ਰੇਵਤੀ ਨਾਲ ਯੋਨੀ ਕੂਟ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਹਿੰਦਾ ਹੈ। ੨:੨ ਵੰਡ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਚਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਮਕਰ ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਵਾਲੇ ਦੀ ਕੁੰਭ ਬਣਦੀ ਹੈ — ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਸ਼ਨੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੈਤਰੀ ਕੂਟ ਦੇ ਅੰਕ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਭਕੂਟ ਦੇ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਦਸ਼ਾ ਤੇ ਸਮਾਂ

ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੰਗਲ ਦੀ ਮਹਾਦਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਪੂਰੇ ੭ ਸਾਲ। ਮਗਰੋਂ ਅਠਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਰਾਹੂ ਮਹਾਦਸ਼ਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਪਹਿਲਾ ਕੰਮ ਆਪਣੇ ਹੇਠ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਏਸੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੇ ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਜਾਤਕ ਘਰੋਂ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਕਮਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੰਗਲ ਦੇ ਬਾਕੀ ਵਰ੍ਹੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਦੀ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸਿਹਤ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ

ਮੱਧ ਯਾਨੀ ਪਿੱਤ ਨਾੜੀ ਦਾ ਤਾਰਾ। ਕੁੰਭ ਦਾ ਅੰਗ ਪਿੰਜਣੀਆਂ ਤੇ ਗਿੱਟੇ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੋ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਸਟੇਜ ਉੱਤੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਧਿਆਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਸਾਜ਼ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਗੁੱਟ ਤੇ ਸੁਣਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵੀ ਬਰਾਬਰ। ਇਹ ਵੇਰਵਾ ਇਲਾਜ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।

ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ

ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਹੈ ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤਾਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਸੇਵਾ ਰਬਾਬ ਤੇ ਢਾਡੀ ਵਾਰਾਂ ਦੀ ਹੈ — ਭਾਈ ਮਰਦਾਨਾ ਜੀ ਦੀ ਰਬਾਬ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਢਾਡੀ ਰੀਤ ਤੱਕ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੰਗੀ ਤੇ ਢੱਡ ਨਾਲ ਵਾਰਾਂ ਗਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਾਰੇ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਿਸੇ ਸਾਜ਼ਿੰਦੇ ਦੀ ਬਣਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨੀ ਹੀ ਅਸਲ ਉਪਾਅ ਹੈ।

ਆਮ ਸਵਾਲ