ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿ

ਸੂਰਜ ਆਤਮਾ ਦੇ ਕਾਰਕ ਹਨ। ਘਰਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਉਹ ਪਹਿਲੇ ਤੇ ਨੌਵੇਂ ਘਰ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਕਾਰਕ ਹਨ — ਯਾਨੀ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤੇਜ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੋਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਆਮ ਗ਼ਲਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ‘ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਗ੍ਰਹਿ’ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਵੇ; ਨੌਕਰੀ ਦਸਵੇਂ ਘਰ ਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦਸਵੇਂ ਦੇ ਕਾਰਕ ਚਾਰ ਹਨ — ਸੂਰਜ, ਬੁੱਧ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਤੇ ਸ਼ਨੀ। ਸੂਰਜ ਅਹੁਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਆਪਣੀ ਰਾਸ਼ੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੰਘ — ਨੌਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਹੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ। ਮੂਲਤ੍ਰਿਕੋਣ ਸਿੰਘ ਦੇ ੦° ਤੋਂ ੨੦° ਤੱਕ; ਅਗਲੇ ਦਸ ਅੰਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਸਵਕਸ਼ੇਤਰ। ਉੱਚ ਮੇਖ ੧੦° ਤੇ ਨੀਚ ਤੁਲਾ ੧੦° — ਠੀਕ ੧੮੦° ਸਾਹਮਣੇ।

ਇਹ ਅੰਸ਼ ਅਣਗੌਲਣੇ ਪਾਠ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗ਼ਲਤੀ ਹੈ। ਮੇਖ ੨੮ ਅੰਸ਼ ਦਾ ਸੂਰਜ ਉੱਚ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਪਰਮ ਉੱਚ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਮੇਖ ੧੦ ਅੰਸ਼ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਘੱਟ।

ਨੌਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪੂਰਾ ਚੱਕਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਬਣਤਰ ਇਸੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ — ਸੰਗਰਾਂਦ ਉਸ ਦਿਨ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਨਵੀਂ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਧਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਸਾਖੀ ਵੀ ਇਸੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਪੱਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

ਕੁੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਬਲਵਾਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਰੀੜ੍ਹ ਸਿੱਧੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ — ਯਾਨੀ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਨ ਦਾ ਹੌਸਲਾ। ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਉੱਪਰਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਤਭੇਦ, ਤੇ ਕਾਬਲੀਅਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮਾਣਤਾ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ‘ਅਸਤ ਗ੍ਰਹਿ’ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਵੀ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਹੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ — ਨੇੜੇ ਆਉਣ ’ਤੇ ਬਾਕੀ ਗ੍ਰਹਿ ਚਾਨਣ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਵਿੰਸ਼ੋਤਰੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਸਿਰਫ਼ ਛੇ ਸਾਲ ਦੀ ਹੈ — ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀਆਂ ਮਹਾਦਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ। ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ, ਉੱਤਰਾ ਫਾਲਗੁਨੀ ਜਾਂ ਉੱਤਰਾਸ਼ਾੜ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸੂਰਜ ਦਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ‘ਸਪਸ਼ਟਤਾ’ ਹੈ — ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਫ਼ੈਸਲੇ। ਕਈ ਲੋਕ ਇਸੇ ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਕੋਈ ਮੋੜ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਅੰਦਰ ਸ਼ਨੀ ਦੀ ਅੰਤਰਦਸ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਓ-ਪੁੱਤ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨ।

ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸੂਰਜ-ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਅਰਘ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇਗਾ — ਗੁਰਬਾਣੀ ਕਿਸੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪ੍ਰਵਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਗੜਬੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਉਹ ਹਉਮੈ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਗੁਰਮਤਿ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਿਮਰਤਾ ਹੈ।

ਅਮਲੀ ਗੱਲਾਂ — ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਉੱਠਣ ਦਾ ਨੇਮ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਵਰਗੇ ਕਿਸੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਲ ਅਧੂਰੀ ਗੱਲ ਸਾਫ਼ ਕਰਨੀ, ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੇਵਾ ਚੁਣਨੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨਾਂ ਨਾ ਲੱਗੇ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਬੰਦੇ ਲਈ ਗੁਪਤ ਸੇਵਾ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਲਾਹੇਵੰਦ ਹੈ।

ਨਵਗ੍ਰਹਿ — ਪੰਚਧਾ ਮੈਤ੍ਰੀ ਤੇ ਸਿੱਖ ਪਾਠਕ ਲਈ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ