स्वाति नक्षत्र फल

स्वाति नक्षत्र — खगोलीय विस्तार र मूल स्वभाव

स्वाति तुला राशिमा 6°40' देखि 20°00' सम्म पूरै बस्छ। स्वामी राहु, देवता वायु र प्रतीक हावामा डोलिरहेको कोमल टुसा। यी तीनबाट स्वातिको स्वरूप खुल्छ: हावा देखिँदैन तर जताततै पुग्छ, कसैसँग बाँधिँदैन र दिशा बदलिरहन्छ। स्वतन्त्रता यस नक्षत्रको केन्द्र हो। तुला शुक्रको राशि हो र त्यहाँ सूर्य नीचको हुन्छ — अर्थात् यहाँ व्यक्तिगत अहङ्कारलाई कम र सन्तुलनलाई बढी ठाउँ मिल्छ। राहुका तीन नक्षत्र फरक व्यवहार गर्छन्: आर्द्राको राहुले ढाल्छ, शतभिषाको राहुले एक्लै अनुसन्धान गर्छ, जबकि स्वातिको राहु झुक्छ तर भाँचिँदैन — मोलमोलाइ, व्यापार र सम्झौता उसको तरिका हो।

प्रथम पाददेखि चतुर्थ पादसम्मको भिन्नता

चारै पाद तुलामा, नवांश धनु-मकर-कुम्भ-मीन। प्रथम पाद धनु नवांशमा; गुरुका कारण स्वतन्त्रतालाई सिद्धान्तको आधार मिल्छ र जातक शिक्षा, कानुन वा वैदेशिक व्यापारतर्फ मोडिन्छ। द्वितीय पाद मकर नवांशमा; शनिका कारण त्यही हावा सङ्गठित हुन्छ — व्यवसाय खडा गर्ने र प्रशासनको क्षमता; स्वातिको सबैभन्दा स्थिर पाद। तृतीय पाद कुम्भ नवांशमा; शनिकै दोस्रो राशि भएकाले सामाजिक तन्त्र, प्रविधि र सामूहिक कार्यतर्फको आकर्षण। चतुर्थ पाद मीन नवांशमा; गुरुका कारण स्वतन्त्रताको चाह अध्यात्म र वैराग्यतर्फ मोडिन्छ। दोस्रो पादको जातकले कम्पनी खडा गर्छ, चौथो पादको जातक त्यसलाई छोडेर पनि जान सक्छ।

गण, योनि, नाडी र वर्णको व्यावहारिक अर्थ

गण देव, योनि महिष अर्थात् राँगो (भाले), नाडी अन्त्य र तुला राशिले वर्ण शूद्र। महिष योनिको शत्रु अश्व हो — त्यसैले अश्विनी र शतभिषासँग योनि मेलापक कमजोर हुन्छ; हस्त पनि महिष योनिको हो, त्यसैले स्वाति–हस्त जोडी उत्तम। अन्त्य नाडी भएकाले कृत्तिका, रोहिणी, आश्लेषा, मघा, विशाखा, उत्तराषाढा, श्रवण र रेवतीसँग नाडी दोष आउँछ। देवगण भएकाले स्वभाव कोमल देखिन्छ, तर राहुको स्वामित्वले निर्णय अप्रत्याशित हुन्छन्।

विंशोत्तरी दशा-क्रम

स्वातिमा जन्म भए अठार वर्षको राहु महादशाबाट जीवन सुरु हुन्छ। आर्द्राका जातकको दशा-आरम्भ पनि राहुकै हो, तर त्यहाँ राशि मिथुन र यहाँ तुला — त्यसैले यहाँको राहुले एकैपटक हल्लाउनुभन्दा निरन्तर हल्लाइरहन्छ: बारम्बार विद्यालय फेर्नु, सहर फेर्नु वा परिवारको बसाइँसराइ। त्यो सकिनेबित्तिकै सोह्र वर्षको गुरु महादशा आउँछ र जीवन स्थिर हुन्छ। विदेश यात्रा, आयात-निर्यात र स्वतन्त्र व्यवसाय — स्वातिका यी सामान्य बाटा यही दशाक्रमबाट बुझिन्छन्।

आजीविकाको दिशा

वायुतत्त्वका कारण हवाई यातायात, सञ्चार, दूरसञ्चार र वातानुकूलन अनुकूल छन्। तुला राशिका कारण व्यापार, दलाली, आयात-निर्यात, वकालत र मध्यस्थतामा विशेष सफलता। राहुका कारण विदेशसँग जोडिएको काम, मुद्रा-कारोबार र बजारीकरण पनि सफल हुन्छ। स्वतन्त्र रूपमा काम गर्ने छुट पाए यी जातक सबैभन्दा राम्रो प्रदर्शन गर्छन्।

दाम्पत्य र गुण मिलान

स्वाति जातकलाई बन्धन चाहिँदैन, तर एक्लोपन पनि सहन हुँदैन — यो विरोधाभास गृहस्थीमा बुझ्नुपर्छ। खुला ठाउँ दिने र तैपनि स्थिर रहने साथी यिनको पूरक हो। महिष–अश्व योनिवैर, अन्त्य नाडीको दोष र तुला राशिका कारण शुक्रको स्थिति — यी गुण मिलानमा हेर्नुहोस्।

दिनचर्या र सामान्य स्वास्थ्य

तुला राशि कम्मर, मृगौला र छालासँग जोडिएको छ; वायुतत्त्वका कारण वात, जोर्नीको दुखाइ र अस्थिर निद्रा सम्भव छ। पर्याप्त पानी, तेल-मालिस, तोकिएको समयमा खाना र प्राणायाम उपयोगी छन्। निरन्तर यात्राबाट आउने थकानलाई हल्का रूपमा नलिनुहोस्; समस्या बढेमा विशेषज्ञको सल्लाह लिनुहोस्।

नेपालको उपासना-परम्परा

वायु स्वातिका देवता हुन् र वायुपुत्र हनुमानसँग जोडिएको नेपालको सबैभन्दा प्रसिद्ध स्थान काठमाडौं दरबार क्षेत्रको हनुमानढोका हो — जहाँ रातो वस्त्र र सिन्दूरले ढाकिएका हनुमान मल्लकालदेखि राजदरबारको मूल ढोकाको रक्षकका रूपमा विराजमान छन् र सहरको ठीक बीचमा भक्तजनहरू नियमित सिन्दूर चढाउन आउँछन्। स्वाति जातकका लागि हनुमानढोकाको दर्शन, मङ्गलबार-शनिबार हनुमान चालीसाको पाठ र सुन्दरकाण्डको नियमित पारायण सबैभन्दा सुसंगत उपाय हुन्। राहुका लागि मास र नीलो वस्त्रको दान पनि प्रचलित छ।