କେତୁ ଗ୍ରହ

କେତୁ ମୋକ୍ଷ ଓ ବିରକ୍ତିର କାରକ। ପାରମ୍ପରିକ ପାଠରେ ସେ ପିତୃଗଣ ଓ ପୂର୍ବଜନ୍ମର ସଂସ୍କାରର ମଧ୍ୟ କାରକ, ଏବଂ ସେହି କାରଣରୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ତର୍ପଣକୁ କେତୁଙ୍କ ପ୍ରତିକାର ଭାବେ ଦିଆଯାଏ।

ରାହୁ ଯଦି ‘ଅଧିକ ଚାହୁଁଛି’, କେତୁ ‘ଆଉ ଦରକାର ନାହିଁ’। ସେ ଯେଉଁ ଭାବରେ ବସନ୍ତି ସେହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜାତକଙ୍କୁ ଏକ ପ୍ରକାର ଜନ୍ମଗତ ଦକ୍ଷତା ମିଳେ — ମାତ୍ର ସେଥିରୁ ସନ୍ତୋଷ ମିଳେ ନାହିଁ। ଏହା ହିଁ କେତୁଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ଚିହ୍ନ।

କେତୁଙ୍କର ମଧ୍ୟ ନିଜ ରାଶି ନାହିଁ; ଅନେକ ପାଠରେ ତାଙ୍କୁ ବୃଶ୍ଚିକର ସହ-ଅଧିପତି ମାନାଯାଏ। ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ ରାହୁଙ୍କର ଠିକ୍ ବିପରୀତ, ଆଉ ସେହି ମତଭେଦ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ରହିଛି।

ଏକ ସ୍ଥିର ନିୟମ ଅଛି ଯାହା ମତଭେଦରୁ ମୁକ୍ତ: ରାହୁ ଓ କେତୁ ସର୍ବଦା ଠିକ୍ ୧୮୦° ଦୂରରେ ଓ ସର୍ବଦା ବକ୍ରୀ। ତେଣୁ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥିତି ଜାଣିଲେ ଆରଟି ସ୍ୱୟଂ ଜଣାପଡ଼େ, ଆଉ ଏହି ଅକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସବୁ ଗ୍ରହ ପଡ଼ିଗଲେ ହିଁ କାଳସର୍ପ ଯୋଗ ତିଆରି ହୁଏ।

କେତୁ ରାହୁଙ୍କର ବିପରୀତ ବିନ୍ଦୁ — ଚନ୍ଦ୍ର କକ୍ଷପଥର ଦକ୍ଷିଣ ଛେଦ। ଦୁହେଁ ସର୍ବଦା ଠିକ୍ ୧୮୦° ଦୂରରେ ଥାଆନ୍ତି, ତେଣୁ ଗୋଟିଏ ଜାଣିଲେ ଆରଟି ସ୍ୱୟଂ ଜଣାପଡ଼େ। ବିଂଶୋତ୍ତରୀ ଦଶାରେ କେତୁ ସବୁଠାରୁ କମ୍ ସମୟ ପାଆନ୍ତି — ମାତ୍ର ସାତ ବର୍ଷ।

ରାହୁ ଯଦି ଅତି ଆସକ୍ତିର କାରକ, କେତୁ ଅତି ବିରକ୍ତିର। ସେ ଯେଉଁ ଭାବରେ ବସନ୍ତି, ସେହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଜାତକଙ୍କୁ ଏକ ପ୍ରକାର ଅଦୃଶ୍ୟ ଦକ୍ଷତା ମିଳେ, ମାତ୍ର ସେଥିରୁ ସନ୍ତୋଷ ମିଳେ ନାହିଁ। କେତୁ ପିତୃକାରକ ମଧ୍ୟ, ତେଣୁ ପାରମ୍ପରିକ ପାଠରେ ପିତୃପକ୍ଷ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧକୁ କେତୁଙ୍କ ପ୍ରତିକାର ଭାବେ ଦିଆଯାଏ।

କେତୁ ମହାଦଶା ମାତ୍ର ସାତ ବର୍ଷର — ବିଂଶୋତ୍ତରୀର କ୍ଷୁଦ୍ରତମ। ଅଶ୍ୱିନୀ, ମଘା ବା ମୂଳାରେ ଜନ୍ମ ହେଲେ ଏହା ପ୍ରଥମ ଦଶା।

ଚରିତ୍ର — ‘ଛାଡ଼ିବା’। ସାତ ବର୍ଷ କମ୍ ସମୟ, ମାତ୍ର ଏହି ଦଶାରେ ପ୍ରାୟ ସର୍ବଦା କିଛି ଗୋଟିଏ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼େ — ଏକ ସହର, ଏକ ସମ୍ପର୍କ କିମ୍ବା ଏକ ପୁରୁଣା ପରିଚୟ। ଅଧିକାଂଶ ଜାତକ ଏହି ସମୟରେ ଗବେଷଣା, ଚିକିତ୍ସା, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅଭ୍ୟାସ କିମ୍ବା ଏକାନ୍ତ କାମ ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି। ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଦଶାରେ ସମ୍ପର୍କ ସମ୍ପର୍କିତ ଅସନ୍ତୋଷ ସବୁଠାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୁଏ।

କେତୁଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବାର ନାହିଁ। ପ୍ରତିକାର — ପିତୃପକ୍ଷରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ତର୍ପଣ, ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ନିୟମିତ ଖାଦ୍ୟ, ଏବଂ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ବିଷୟରେ ଲଗାତାର ଅଧ୍ୟୟନ।

ଓଡ଼ିଶାରେ ପିତୃକର୍ମର ପ୍ରଧାନ ପୀଠ ଜାଜପୁରର ବିରଜା କ୍ଷେତ୍ର, ଯାହାକୁ ନାଭିଗୟା କୁହାଯାଏ। ଗୟା ପରି ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ପିଣ୍ଡଦାନ ହୁଏ, ଏବଂ କେତୁଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ହିଁ ସବୁଠାରୁ ପାରମ୍ପରିକ ଉତ୍ତର।

ନବଗ୍ରହ — ପଞ୍ଚଧା ମୈତ୍ରୀ ଓ କୋଣାର୍କ ପଟ୍ଟ