ଭଦ୍ରା କାଳ (ବିଷ୍ଟି କରଣ)

ଭଦ୍ରା କାଳ (Bhadra Kalam) ହେଉଛି ବିଷ୍ଟି କରଣ ଚାଲିଥିବା ସମୟ। ଏହାକୁ ଅଶୁଭ କାଳ ଧରାଯାଏ।

ଭଦ୍ରା କାଳରେ ଯାହା ଏଡ଼ାଇବେ

• ବିବାହ ସ୍ଥିର କରିବା ଓ ବିବାହର ଅନୁଷ୍ଠାନ
• ନୂଆ ବ୍ୟବସାୟ ଆରମ୍ଭ ଓ ଦୋକାନ ଖୋଲିବା
• ଗୃହପ୍ରବେଶ (ନୂଆ ଘରେ ବସବାସ ଆରମ୍ଭ)
• ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୁକ୍ତିରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର
• ଦୂରଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ

ଭଦ୍ରା କାଳରେ ଯାହା କରାଯାଏ

• ନିତ୍ୟପୂଜା ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ କାର୍ଯ୍ୟ
• ସିନେମା ଦେଖିବା ଓ ବିନୋଦନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ
• ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ମ ଓ ନିତ୍ୟକର୍ମ

⚠️ ଦ୍ରଷ୍ଟବ୍ୟ: ଏହି ଗଣନା ଆନୁମାନିକ। ନିର୍ଭୁଲ ତଥ୍ୟର ପାଇଁ ପାଞ୍ଜି ବା ଅଭିଜ୍ଞ ଜ୍ୟୋତିଷୀଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତୁ।

ପାଞ୍ଜିର ପଞ୍ଚମ ଅଙ୍ଗ କରଣ ହେଉଛି ଗୋଟିଏ ତିଥିର ଠିକ୍ ଅଧା — ଅର୍ଥାତ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କୌଣିକ ବ୍ୟବଧାନ ୬ ଡିଗ୍ରୀ ବଢ଼ିବାକୁ ଯେତିକି ସମୟ ଲାଗେ। ଏଗାରଟି କରଣ ମଧ୍ୟରୁ ସପ୍ତମ, ଅର୍ଥାତ୍ ବିଷ୍ଟି କରଣ ଚାଲିଥିବା ସେହି ଅବଧିକୁ ହିଁ ଭଦ୍ରା କାଳ କୁହାଯାଏ। ତେଣୁ ଭଦ୍ରା ଗୋଟିଏ ପୂରା ଦିନ ନୁହେଁ, ଦିନ ଭିତରର କେତେକ ଘଣ୍ଟା ମାତ୍ର।

ଗୋଟିଏ ଚାନ୍ଦ୍ରମାସରେ ଷାଠିଏଟି ଅର୍ଦ୍ଧ ତିଥି ଥାଏ ଏବଂ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଆଠଟି ବିଷ୍ଟି ହୋଇ ଆସେ — ପ୍ରାୟ ତିନି ଦିନରେ ଥରେ। ସାଧାରଣତଃ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଚତୁର୍ଥୀ, ଅଷ୍ଟମୀ, ଏକାଦଶୀ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପାଖରେ ଏବଂ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ତୃତୀୟା, ସପ୍ତମୀ, ଦଶମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ପାଖରେ ଏହା ପଡ଼େ। ଗୋଟିଏ ଭଦ୍ରାର ଦୈର୍ଘ୍ୟ ହାରାହାରି ଦଶରୁ ତେର ଘଣ୍ଟା; କେତେବେଳେ ପୂରା ରାତି ଚାଲେ, କେତେବେଳେ ଦିନର କିଛି ଅଂଶ ମାତ୍ର।

ଭଦ୍ରା ଦିନରେ ପଡ଼ୁଛି ନା ରାତିରେ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଶୋଇଥିବା ସମୟରେ ଚାଲିଯାଉଥିବା ଭଦ୍ରାକୁ ପ୍ରାୟୋଗିକ ଭାବରେ ଅଣଦେଖା କରାଯାଇପାରେ ବୋଲି ପାଞ୍ଜିକାରମାନେ କୁହନ୍ତି; ଯେଉଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଦିନରେ ହେବାର ଅଛି ତାହା ପାଇଁ ହିଁ ଦିନର ଭଦ୍ରା ଗଣନାରେ ଆସେ।

ଭଦ୍ରା ସବୁବେଳେ ସମାନ ଭାବରେ ଦୋଷ ଦିଏ ନାହିଁ। ସେହି ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର କେଉଁ ରାଶିରେ ଅଛନ୍ତି ତାହା ଅନୁସାରେ ଭଦ୍ରା ତିନି ଲୋକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏରେ ବାସ କରନ୍ତି ବୋଲି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଗ୍ରନ୍ଥ କୁହେ।

• ସ୍ୱର୍ଗ ଭଦ୍ରା — ଚନ୍ଦ୍ର କର୍କଟ, ସିଂହ, କୁମ୍ଭ ଓ ମୀନ ରାଶିରେ ଥିଲେ। ଭଦ୍ରା ଦେବଲୋକରେ; ପୃଥିବୀବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଫଳ ନାମମାତ୍ର।
• ପାତାଳ ଭଦ୍ରା — ଚନ୍ଦ୍ର କନ୍ୟା, ତୁଳା, ଧନୁ ଓ ମକର ରାଶିରେ ଥିଲେ। ଏହି ଭଦ୍ରାକୁ ଧନଲାଭ ଦେଉଥିବା ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।
• ଭୂଲୋକ ଭଦ୍ରା — ଚନ୍ଦ୍ର ମେଷ, ବୃଷ, ମିଥୁନ ଓ ବୃଶ୍ଚିକ ରାଶିରେ ଥିଲେ। କେବଳ ଏହିଟି ହିଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଜିତ; ବିବାହ ଓ ଗୃହପ୍ରବେଶ ଭଳି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଏହି ସମୟରେ ଏଡ଼ାଯାଏ।

ଏହା ସହିତ ଭଦ୍ରାର ଶରୀରାଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ହିସାବ କରାଯାଏ। ଆରମ୍ଭର ପାଞ୍ଚ ଘଡ଼ି ମୁଖ, ତା'ପରେ କଣ୍ଠ, ହୃଦୟ, ନାଭି ଓ ଶେଷରେ ଲାଙ୍ଗୁଡ଼। ମୁଖ ଭଦ୍ରା ସବୁଠାରୁ ଦୋଷପ୍ରଦ ଏବଂ ଭଦ୍ରା ପୁଚ୍ଛ ନାମରେ ପରିଚିତ ଶେଷ ଅଂଶ ପ୍ରାୟ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ — ପୁଚ୍ଛ କାଳରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା କାମ ସଫଳ ହୁଏ ବୋଲି ପୁରୁଣା ଗ୍ରନ୍ଥ କୁହେ।

ପୌରାଣିକ କାହାଣୀ ଅନୁସାରେ ଭଦ୍ରା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କନ୍ୟା ଓ ଶନିଙ୍କ ଭଉଣୀ। ଜନ୍ମ ପରେ ଯଜ୍ଞ ଓ ମାଙ୍ଗଳିକ କର୍ମରେ ବିଘ୍ନ ଘଟାଇବାରୁ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ବୁଝାଇ କାଳଚକ୍ରରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନ ଦେଲେ। ଅର୍ଥାତ୍ ଭଦ୍ରାକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନୁହେଁ; ତାଙ୍କ ସମୟ ଜାଣି ପ୍ରମୁଖ କାର୍ଯ୍ୟ ତା'ପରକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇବା ହିଁ ପାଞ୍ଜିର ଶିକ୍ଷା।

ଭାରତର ଅନେକ ପର୍ବର ସମୟ ଭଦ୍ରା ଦେଖି ସ୍ଥିର ହୁଏ। ରକ୍ଷାବନ୍ଧନରେ ରାଖୀ ବାନ୍ଧିବା ଭଦ୍ରା ସରିବା ପରେ ହିଁ କରାଯାଏ ଏବଂ ହୋଲିକା ଦହନ ମଧ୍ୟ ଭଦ୍ରା ଛାଡ଼ି କରାଯାଏ। ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ଦୁଇଟି ପର୍ବ ଏତେ ପ୍ରମୁଖ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ବିବାହ ଲଗ୍ନ, ଗୃହପ୍ରବେଶ, ଅନ୍ନପ୍ରାଶନ ଓ ନୂଆ ଦୋକାନ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ପୁରୋହିତମାନେ ବିଷ୍ଟି କରଣ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଦେଖନ୍ତି।

ଭଦ୍ରା ଏକ କରଣ ଦୋଷ; କେବଳ ଏହାକୁ ଦେଖି ଗୋଟିଏ ଦିନକୁ ମନ୍ଦ କହିଦେବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ସେହି ଦିନର ତିଥି, ନକ୍ଷତ୍ର, ଯୋଗ ଓ ବାର ମିଶାଇ ହିଁ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସ୍ଥିର କରାଯାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଧ୍ରୁବ ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଶୁଭ ଯୋଗ ଥିବା ଏକ ଦିନରେ ସକାଳେ ଭଦ୍ରା ପଡ଼ିଲେ ଅନୁଷ୍ଠାନଟି ଅପରାହ୍ନରେ କରିଦେଲେ ଚଳିବ।

ରାହୁକାଳ, ଗୁଳିକ କାଳ ଓ ଯମଗଣ୍ଡ ପ୍ରତିଦିନ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦେଢ଼ ଘଣ୍ଟା ହୋଇ ଆସେ, ମାତ୍ର ଭଦ୍ରା ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗତି ଅନୁସାରେ ଲମ୍ବୁଥିବା ଏକ କାଳଖଣ୍ଡ — ଏହା ହିଁ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୌଳିକ ପାର୍ଥକ୍ୟ। ସବୁ ଏକାଠି ଦେଖିବା ପାଇଁ ଆଜିର ପାଞ୍ଜି, କରଣର ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ପାଇଁ ଆଜିର କରଣ ଏବଂ ଶୁଭ ସମୟ ବାଛିବା ପାଇଁ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପୃଷ୍ଠା ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।