ଆଜିର କରଣ — କୌଲବ

ଗୋଟିଏ ତିଥିର ଠିକ୍ ଅଧା ହିଁ ଗୋଟିଏ କରଣ। ଅର୍ଥାତ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣିକ ବ୍ୟବଧାନ ୬ ଡିଗ୍ରୀ ବଢ଼ିବାକୁ ଯେତିକି ସମୟ ଲାଗେ ସେତିକି। ଏକ ଚାନ୍ଦ୍ରମାସରେ ୩୦ଟି ତିଥି ଥିବାରୁ କରଣ ସଂଖ୍ୟା ହୁଏ ୬୦। ପାଞ୍ଜିର ପାଞ୍ଚ ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ହିଁ ସବୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ କାଳ ବିଭାଜନ — ହାରାହାରି ଦଶରୁ ତେର ଘଣ୍ଟା ମାତ୍ର ଚାଲେ।

ଏହି ଷାଠିଏ କରଣର ଷାଠିଏଟି ଅଲଗା ନାମ ନାହିଁ; ନାମ ମାତ୍ର ଏଗାରଟି। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ସାତଟି ଚକ୍ର ଭଳି ବାରମ୍ବାର ଫେରି ଆସୁଥିବା ଚର କରଣ ଏବଂ ଚାରିଟି ମାସକୁ ଥରେ ମାତ୍ର ଆସୁଥିବା ସ୍ଥିର କରଣ। ଦିନର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଦ୍ଧ ପାଇଁ ଅଲଗା କରଣ ପଡ଼ିପାରେ, ସେଥିପାଇଁ ଓଡ଼ିଆ ପାଞ୍ଜିରେ ପ୍ରାୟତଃ ଗୋଟିଏ ଦିନ ପାଇଁ ଦୁଇଟି କରଣ ଏକାଠି ଛପାଯାଏ।

ହିସାବଟି ସିଧା। ଅମାବାସ୍ୟାରୁ ଗଣିଲେ ପ୍ରଥମ ଅର୍ଦ୍ଧ ତିଥି ସବୁବେଳେ କିଂସ୍ତୁଘ୍ନ; ତା'ପରେ ବବରୁ ବିଷ୍ଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାତଟି ଚର କରଣ ଆଠ ଥର ଆବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି; ଶେଷରେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଦ୍ଧରୁ ଶକୁନି, ଚତୁଷ୍ପାଦ ଓ ନାଗବ କ୍ରମାନ୍ୱୟରେ ଆସନ୍ତି।

ସାତଟି ଚର କରଣ। ପ୍ରତ୍ୟେକଟିର ଏକ ପ୍ରାଣୀ ଚିହ୍ନ ଅଛି ଏବଂ ସେହି ପ୍ରାଣୀର ସ୍ୱଭାବରୁ ହିଁ ସେହି କରଣର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର ବୁଝାପଡ଼େ।

• ବବ — ସିଂହ। ନୂଆ ଉଦ୍ୟୋଗ ଓ ଲଗାତାର ଚାଲିବା କାମ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ।
• ବାଲବ — ବ୍ୟାଘ୍ର। ଅଧ୍ୟୟନ, ବ୍ରତୋପନୟନ ଓ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ।
• କୌଲବ — ଶୂକର। ବନ୍ଧୁତ୍ୱ, ବିବାହ, ଅଂଶୀଦାରୀ ଓ ସମ୍ପର୍କ ଦୃଢ଼ କରିବା।
• ତୈତିଲ — ଗର୍ଦ୍ଦଭ। ନିର୍ମାଣ, ଗୃହ ଓ ସ୍ଥାବର ସମ୍ପତ୍ତିର କାରବାର।
• ଗରଜ — ହାତୀ। ଚାଷ, ବିହନ ବୁଣା ଓ ଭୂମି ସମ୍ପର୍କିତ କାର୍ଯ୍ୟ।
• ବଣିଜ — ଗାଈ। ବ୍ୟବସାୟ, ହିସାବ ମେଣ୍ଟାଇବା ଓ ଆର୍ଥିକ କାରବାର।
• ବିଷ୍ଟି — କୁକୁଡ଼ା। ଏହାକୁ ଭଦ୍ରା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ; ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବର୍ଜିତ।

ଚାରିଟି ସ୍ଥିର କରଣ। ଏଗୁଡ଼ିକ ଚାନ୍ଦ୍ରମାସର ସନ୍ଧିରେ ଥରେ ମାତ୍ର ଆସନ୍ତି। କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଦ୍ଧରେ ଶକୁନି, ଅମାବାସ୍ୟାର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ ଚତୁଷ୍ପାଦ, ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଦ୍ଧରେ ନାଗବ ଏବଂ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ପ୍ରତିପଦର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ କିଂସ୍ତୁଘ୍ନ। ଶକୁନି ମନ୍ତ୍ର ସାଧନା ଓ ଔଷଧ ପାଇଁ, ଚତୁଷ୍ପାଦ ପିତୃକର୍ମ ଓ ଗୋଦାନ ପାଇଁ, ନାଗବ ସର୍ପପୂଜା ଓ ବ୍ରତ ପାଇଁ ଏବଂ କିଂସ୍ତୁଘ୍ନ ସବୁ ପ୍ରକାର ମାଙ୍ଗଳିକ ଆରମ୍ଭ ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ।

ଏଗାରଟି କରଣ ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ ବିଷ୍ଟିକୁ ହିଁ ବର୍ଜ୍ୟ ଧରାଯାଏ। ପୌରାଣିକ ଧାରଣା ଅନୁସାରେ ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କନ୍ୟା ଓ ଶନିଙ୍କ ଭଉଣୀ ଭଦ୍ରାଦେବୀଙ୍କ କାଳ। ଗୋଟିଏ ଚାନ୍ଦ୍ରମାସରେ ଆଠ ଥର ବିଷ୍ଟି ଆସେ — ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ ତିନି ଦିନରେ ଥରେ।

ଭଦ୍ରା ସବୁବେଳେ ସମାନ ଭାବରେ ଦୋଷ ଦିଏ ନାହିଁ, ଏହା ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଗ୍ରନ୍ଥର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବସ୍ଥାନ। ଚନ୍ଦ୍ର ମେଷ, ବୃଷ, ମିଥୁନ ଓ ବୃଶ୍ଚିକ ରାଶିରେ ଥିଲେ ଭଦ୍ରା ଭୂଲୋକରେ ବାସ କରନ୍ତି ଏବଂ କେବଳ ସେତେବେଳେ ହିଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଜିତ। ଅନ୍ୟ ରାଶିରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଥିଲେ ଭଦ୍ରା ସ୍ୱର୍ଗ ବା ପାତାଳରେ ରହନ୍ତି ଏବଂ ପୃଥିବୀବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଫଳ ନାମମାତ୍ର।

ବିବାହ, ଗୃହପ୍ରବେଶ, ଅନ୍ନପ୍ରାଶନ, ନୂଆ ଦୋକାନ ଖୋଲିବା ଓ ଦୂର ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ ବିଷ୍ଟିରେ ଏଡ଼ାଯାଏ। ଅନ୍ୟପଟେ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର, ମକଦ୍ଦମା, ବିବାଦ ମୀମାଂସା ଓ ଅସ୍ତ୍ର ସମ୍ପର୍କିତ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏହି କରଣ ଦୋଷପ୍ରଦ ନୁହେଁ ବୋଲି ପରମ୍ପରା କୁହେ। ଓଡ଼ିଆ ପାଞ୍ଜିରେ ଭଦ୍ରାର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ସମୟ ସହିତ ଅଲଗା ଭାବରେ ଛପାଯାଏ।

ତିଥି, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ ଯୋଗ ଦିନଟିର ସାମଗ୍ରିକ ସ୍ୱଭାବ କୁହନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କରଣ ସେହି ଦିନ ଭିତରର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଧା ଭାଗକୁ ଚିହ୍ନଟ କରେ। ସେଥିପାଇଁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସ୍ଥିର କରିବା ବେଳେ କରଣ ହିଁ ଶେଷରେ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଉଥିବା ଅଙ୍ଗ।

ପ୍ରାୟୋଗିକ ଅର୍ଥରେ, ତିଥି ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ଅନୁକୂଳ ଥିବା ଏକ ଦିନର କେଉଁ ଅଧା ବାଛିବେ — ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ହିଁ କରଣ। ସକାଳେ ବିଷ୍ଟି ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ବବ ପଡ଼ିଲେ ଅନୁଷ୍ଠାନଟିକୁ ସନ୍ଧ୍ୟାକୁ ଘୁଞ୍ଚାଇ ଦିଆଯାଏ। ଅଧିକ ବିବରଣୀ ପାଇଁ ଆଜିର ପାଞ୍ଜି, ଆଜିର ଯୋଗ ଓ ଭଦ୍ରା କାଳ ପୃଷ୍ଠା ଦେଖନ୍ତୁ।