ଚନ୍ଦ୍ର ଗ୍ରହ

ଚନ୍ଦ୍ର ମନର କାରକ ଓ ଚତୁର୍ଥ ଭାବର ନୈସର୍ଗିକ କାରକ — ମାଆ, ଘର ଓ ମାନସିକ ଶାନ୍ତି। ଭାରତୀୟ ପଦ୍ଧତିରେ ଚନ୍ଦ୍ର କେବଳ ଏକ ଗ୍ରହ ନୁହନ୍ତି, ସେ ଏକ ଦ୍ୱିତୀୟ ଲଗ୍ନ: ଅଧିକାଂଶ ଗୋଚର ଫଳ, ସାଢ଼େସାତି, ଢୈୟା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରାଷ୍ଟମ ସବୁ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଶିରୁ ହିଁ ଗଣାଯାଏ, ଲଗ୍ନରୁ ନୁହେଁ। ସେଥିପାଇଁ ଓଡ଼ିଆ ପରମ୍ପରାରେ ‘ତୁମ ରାଶି କ’ଣ’ ପଚାରିଲେ ଉତ୍ତର ଚନ୍ଦ୍ର ରାଶି।

ନିଜ ରାଶି କେବଳ କର୍କଟ। ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମୂଳତ୍ରିକୋଣ ନିଜ ରାଶିରେ ନୁହେଁ — ତାହା ବୃଷର ୪°ରୁ ୩୦° ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଆଉ ଉଚ୍ଚ ବିନ୍ଦୁ ବୃଷ ୩°। ନବଗ୍ରହ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କେବଳ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର। ନୀଚ ବୃଶ୍ଚିକ ୩°।

ଆଉ ଏକ କଥା ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର: ତାଙ୍କ ବଳ ପକ୍ଷ ଅନୁଯାୟୀ ବଦଳେ। ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଚନ୍ଦ୍ର ବଳବାନ, କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର କ୍ଷୀଣ — ଏହା ଏକ ପ୍ରକୃତ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ଆଧାରିତ ନିୟମ, କୌଣସି ମତ ନୁହେଁ।

ଚନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଦ୍ରୁତ — ଗୋଟିଏ ରାଶିରେ ପ୍ରାୟ ସାଢ଼େ ଦୁଇ ଦିନ, ପୂରା ଚକ୍ର ୨୭ ଦିନରେ। ଏହି କାରଣରୁ ହିଁ ଭାରତୀୟ ପଦ୍ଧତିରେ ‘ରାଶି’ କହିଲେ ଚନ୍ଦ୍ର ରାଶି ବୁଝାଏ, ଆଉ ଓଡ଼ିଆ ପଞ୍ଜିକାର ତିଥି, ନକ୍ଷତ୍ର ଓ କରଣ ସବୁ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗତି ଉପରେ ଆଧାରିତ।

ଚନ୍ଦ୍ର ଏକମାତ୍ର ଗ୍ରହ ଯାହାଙ୍କ ବଳ ପକ୍ଷ ଅନୁଯାୟୀ ବଦଳେ। ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଚନ୍ଦ୍ର ବଳବାନ, କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚନ୍ଦ୍ର କ୍ଷୀଣ — ଏହା ଏକ ପ୍ରକୃତ ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନ ଆଧାରିତ ନିୟମ। ଅମାବାସ୍ୟା ପାଖରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ ପାରମ୍ପରିକ ପାଠରେ ମନ ଅଧିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ମାନାଯାଏ, ଏବଂ ସେହି ଜାତକଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମିତ ନିଦ୍ରା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରତିକାର।

ଚନ୍ଦ୍ର ମହାଦଶା ଦଶ ବର୍ଷର। ରୋହିଣୀ, ହସ୍ତା ବା ଶ୍ରବଣାରେ ଜନ୍ମ ହେଲେ ଏହା ଜୀବନର ପ୍ରଥମ ଦଶା।

ଏହି ଦଶ ବର୍ଷର ଚରିତ୍ର ହେଉଛି ‘ଗତି’ — ସ୍ଥାନ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଯାତ୍ରା, ଜଳ ଓ ଜନସାଧାରଣ ସହିତ କାମ। ଫଳ ଅଧିକାଂଶତଃ ଜନ୍ମ ସମୟର ପକ୍ଷ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ: ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଜାତକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଉନ୍ନତିର, କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଜାତକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ମାନସିକ ପରୀକ୍ଷାର। ଭିତରେ ମଙ୍ଗଳ ଓ ଶନିଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଦଶାରେ ନିଦ୍ରା ଓ ରକ୍ତଚାପ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଉଚିତ।

ସୋମବାର ଉପବାସ, କ୍ଷୀର ଓ ଅରୁଆ ଚାଉଳ ଦାନ, ମାତାଙ୍କ ସେବା, ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ ଏକା ସମୟରେ ଶୋଇବା — ଶେଷଟି ସବୁଠାରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ, କାରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ନିୟମିତତାର ଗ୍ରହ।

ଓଡ଼ିଆ ପଞ୍ଜିକାରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୁହେଁ ଏକା ସଙ୍ଗେ ଚାଲନ୍ତି — ମାସ ସୌର, ସଂକ୍ରାନ୍ତିରୁ ସଂକ୍ରାନ୍ତି, ମାତ୍ର ତିଥି, ପର୍ବ ଓ ବ୍ରତ ସବୁ ଚାନ୍ଦ୍ର। ଏହି ଦୁଇ ପଦ୍ଧତିର ମିଶ୍ରଣ ହିଁ ଓଡ଼ିଆ ପଞ୍ଜିକାର ନିଜସ୍ୱ ଚରିତ୍ର।

ନବଗ୍ରହ — ପଞ୍ଚଧା ମୈତ୍ରୀ ଓ କୋଣାର୍କ ପଟ୍ଟ