ବୃହସ୍ପତି ଗ୍ରହ

ବୃହସ୍ପତି ନବଗ୍ରହ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଭାବର କାରକ — ଦ୍ୱିତୀୟ, ପଞ୍ଚମ, ନବମ ଓ ଏକାଦଶ, ଅର୍ଥାତ୍ ଧନ, ସନ୍ତାନ, ଧର୍ମ ଓ ଲାଭ ଚାରିଟି। ମହିଳାଙ୍କ କୋଷ୍ଠୀରେ ସେ ପତିକାରକ ମଧ୍ୟ।

ତାଙ୍କର ପ୍ରକୃତ ଶକ୍ତି ଦୃଷ୍ଟିରେ। ବୃହସ୍ପତି ପଞ୍ଚମ, ସପ୍ତମ ଓ ନବମ ଭାବକୁ ଦେଖନ୍ତି, ଆଉ ପାରମ୍ପରିକ ପାଠରେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲେ ଦୁର୍ବଳ ଭାବ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା ପାଏ। ଏହାକୁ କୁହାଯାଏ ‘ଗୁରୁ ଦୃଷ୍ଟି ସର୍ବଦା ଶୁଭ’।

ବୃହସ୍ପତି ଧନୁ ଓ ମୀନର ଅଧିପତି। ମୂଳତ୍ରିକୋଣ ଧନୁର ୦°ରୁ ୧୦°। ଉଚ୍ଚ କର୍କଟ ୫°, ନୀଚ ମକର ୫°।

ଦୁଇ ରାଶିର ପାର୍ଥକ୍ୟ ପାଠରେ କାମରେ ଆସେ: ଧନୁ ଅଗ୍ନି ଓ ଦ୍ୱିସ୍ୱଭାବ — ଏଠାରେ ବୃହସ୍ପତି ନିୟମ, ଆଇନ ଓ ଶିକ୍ଷାର ରୂପ ନିଅନ୍ତି; ମୀନ ଜଳ — ଏଠାରେ ସେ ଭକ୍ତି ଓ ବିରକ୍ତିର ରୂପ। ଏକା ଗ୍ରହ, ଦୁଇ ଅଲଗା ମନୁଷ୍ୟ।

ବୃହସ୍ପତି ଗୋଟିଏ ରାଶିରେ ପ୍ରାୟ ଏକ ବର୍ଷ ରହନ୍ତି ଓ ପୂରା ଚକ୍ର ପ୍ରାୟ ୧୨ ବର୍ଷରେ ସାରନ୍ତି। ଏହି ୧୨ ବର୍ଷର ଚକ୍ର ହିଁ ଭାରତର ବହୁ ମେଳା ଓ ପର୍ବର ଆଧାର। ସେ ପଞ୍ଚମ, ସପ୍ତମ ଓ ନବମ — ତିନୋଟି ଦୃଷ୍ଟି ରଖନ୍ତି, ଆଉ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲେ ଖରାପ ଭାବ ମଧ୍ୟ ସୁଧୁରିଯାଏ।

ଓଡ଼ିଶାରେ ଗୁରୁବାର ଏକ ପୂରା ମାସର ପର୍ବ ହୋଇଯାଏ — ମାର୍ଗଶିର ମାସର ମାଣବସା ଗୁରୁବାର। ଏହା ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ବାରକୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଆରାଧନା ସହିତ ଯୋଡ଼େ, ଯାହା ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ଏହି ରୂପରେ ନାହିଁ। କୋଷ୍ଠୀରେ ବୃହସ୍ପତି ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ ପରାମର୍ଶ ଠିକ୍ ସମୟରେ ମିଳେ ନାହିଁ — ଏହା ଧନହାନିଠାରୁ ଅଧିକ ବଡ଼ କ୍ଷତି।

ବୃହସ୍ପତି ମହାଦଶା ଷୋହଳ ବର୍ଷର। ପୁନର୍ବସୁ, ବିଶାଖା ବା ପୂର୍ବଭାଦ୍ରପଦରେ ଜନ୍ମ ହେଲେ ଏହା ପ୍ରଥମ ଦଶା।

ଚରିତ୍ର — ‘ବିସ୍ତାର’। ଏହି ଷୋହଳ ବର୍ଷରେ ଅଧିକାଂଶ ଜାତକଙ୍କ ବିବାହ, ସନ୍ତାନ, ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା କିମ୍ବା ପ୍ରଥମ ଘର ପଡ଼େ। ମାତ୍ର ବିସ୍ତାର ସର୍ବଦା ଲାଭ ନୁହେଁ: ଦୁର୍ବଳ ବା ନୀଚ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଦଶାରେ ଖର୍ଚ୍ଚ, ଆକାର ଓ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ତିନୋଟି ଏକା ସଙ୍ଗେ ବଢ଼ିଯାଏ। ଶନିଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଦଶା ଏହି ଦଶାର ସବୁଠାରୁ ଶିକ୍ଷାପ୍ରଦ ଅଂଶ।

ଗୁରୁବାର ବୁଟ ଡାଲି ଓ ହଳଦୀ ଦାନ, ଜଣେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରକୃତ ସମ୍ମାନ, ଏବଂ ଯେଉଁ ପରାମର୍ଶ ମାଗିଥିଲେ ତାହା ପାଳନ କରିବା — ଶେଷଟି ହିଁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ପୂଜା।

ଓଡ଼ିଶାରେ ଗୁରୁ ପରମ୍ପରାର ପ୍ରାଚୀନ କେନ୍ଦ୍ର ପୁରୀର ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପୀଠ, ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଚାରି ଆମ୍ନାୟ ମଠ ମଧ୍ୟରୁ ପୂର୍ବ ଦିଗର ମଠ। ଗୁରୁ-ଶିଷ୍ୟ ପରମ୍ପରା ହିଁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ମୂଳ କ୍ଷେତ୍ର।

ନବଗ୍ରହ — ପଞ୍ଚଧା ମୈତ୍ରୀ ଓ କୋଣାର୍କ ପଟ୍ଟ