आश्लेषा नक्षत्र भविष्य

आश्लेषा नक्षत्र — नक्षत्रविस्तार आणि मूळ स्वरूप

आश्लेषा कर्क राशीचा शेवटचा भाग व्यापते — 16°40' ते 30°00'. स्वामी बुध, देवता सर्प आणि प्रतीक वेटोळे घातलेला नाग. 'आश्लेष' या शब्दाचा अर्थ आलिंगन, विळखा. या नक्षत्राची शक्ती जवळ ओढण्याची आहे आणि तीच तिची मर्यादाही. कर्क ही चंद्राची भावनाप्रधान रास आणि तिचा शेवटचा तृतीयांश म्हणजे गंडांत — कर्केचा शेवट आणि सिंहेची सुरुवात यांच्या सांध्यावरचा हा भाग शास्त्रात संवेदनशील मानला जातो. बुधाची तीन नक्षत्रे आहेत, पण आश्लेषेचा बुध सर्वांत अंतर्मुख: ज्येष्ठेचा बुध अधिकार गाजवतो, रेवतीचा बुध वाट दाखवतो, तर आश्लेषेचा बुध निरीक्षण करतो आणि गप्प राहतो.

पहिला चरण ते चौथा चरण — नेमका फरक

चारही चरण कर्केत, नवमांश धनु-मकर-कुंभ-मीन. पहिला चरण धनु नवमांशात; गुरूमुळे विळख्याला तत्त्वाची जोड मिळते आणि जातक शिकवण्याकडे, सल्ल्याकडे वळतो — आश्लेषेतील सर्वांत उदार चरण. दुसरा चरण मकर नवमांशात; शनीमुळे संयम, दीर्घ नियोजन आणि प्रसंगी कठोरपणा. तिसरा चरण कुंभ नवमांशात; शनीच्या दुसऱ्या राशीमुळे संशोधन, तंत्रज्ञान आणि सामाजिक जाळे उभे करण्याची क्षमता. चौथा चरण मीन नवमांशात आणि हाच गंडांत भाग — कर्केचा शेवट व मीन नवमांश यांमुळे इथला जातक अत्यंत संवेदनशील, अंतर्ज्ञानी आणि अध्यात्माकडे ओढला जाणारा असतो. पहिल्या चरणाचा जातक सल्ला देतो, चौथ्या चरणाचा तो न बोलता जाणतो.

गण, योनी, नाडी आणि वर्ण — प्रत्यक्ष उपयोग

गण राक्षस, योनी मार्जार म्हणजे मांजर (नर), नाडी अंत्य आणि कर्क राशीमुळे वर्ण ब्राह्मण. मार्जार योनीचा वैरी मूषक — त्यामुळे मघा व पूर्वा फाल्गुनी यांच्याशी योनिमेलन दुबळे. पुनर्वसुही मार्जार योनीची असल्याने ती जोडी उत्तम. अंत्य नाडीमुळे कृत्तिका, रोहिणी, मघा, स्वाती, विशाखा, उत्तराषाढा, श्रवण, रेवती यांच्याशी नाडीदोष येतो. राक्षसगण असूनही ब्राह्मण वर्ण मिळणे ही आश्लेषेची खासियत — बाहेरून तीव्र आणि आतून सात्त्विक असा हा विरोधाभास तिच्या फलादेशातही दिसतो.

विंशोत्तरी दशेची सुरुवात

आश्लेषेवर जन्म झाला की सतरा वर्षांच्या बुध महादशेने आयुष्य सुरू होते. बुधाची दीर्घ दशा बालपण व शिक्षणावर पसरत असल्याने या जातकांची बुद्धी, वाचन आणि निरीक्षणशक्ती लहानपणीच तयार होते. ती संपल्यावर सात वर्षांची केतू महादशा येते — तुलनेने अल्प पण आतून हादरवणारी; अनेक आश्लेषा जातकांच्या आयुष्यातील वळणे नेमकी याच केतू दशेत घडतात.

व्यवसायाची दिशा

सर्पदेवतेमुळे विषशास्त्र, औषधनिर्माण, रसायनशास्त्र आणि मानसशास्त्र ही क्षेत्रे अनुकूल. बुधामुळे गुप्तचर सेवा, तपासकाम, कायदा, वाटाघाटी आणि दलाली यांतही यश. आश्लेषा जातकांची निरीक्षणशक्ती विलक्षण असल्याने संशोधन, लेखापरीक्षण आणि सुरक्षा-विश्लेषण हीदेखील त्यांची क्षेत्रे. समोरासमोरच्या विक्रीपेक्षा पडद्यामागचे काम त्यांना अधिक मानवते.

विवाह आणि जोडीदार

आश्लेषा जातक मनातले सहज सांगत नाहीत आणि हीच गोष्ट संसारात गैरसमज वाढवते. मोकळेपणाने बोलणारा, संयमी जोडीदार यांना पूरक ठरतो. मार्जार-मूषक योनिवैर, अंत्य नाडीचा दोष आणि राक्षसगण हे तीनही गुणमेलनात पाहावेत. कर्केचा शेवटचा भाग गंडांत असल्याने काही घराण्यांत गंडांत शांती करून घेण्याची प्रथा आहे.

प्रकृती आणि दिनचर्या

कर्क रास छाती व पचनसंस्थेशी जोडलेली; शिवाय मनातले न बोलल्याने येणारा ताण पचनावर उतरतो. अनियमित जेवण, जागरण आणि साठवलेला राग टाळावा. दीर्घश्वसन, नियमित चालणे आणि विश्वासाच्या माणसाशी मन मोकळे करणे हे सर्वाधिक उपयुक्त. तक्रार दीर्घ काळ राहिल्यास वैद्यकीय सल्ला घ्यावा.

महाराष्ट्रातील उपासना

सर्प ही आश्लेषेची देवता आणि महाराष्ट्रात नागोपासनेचे प्रमुख स्थान म्हणजे हिंगोली जिल्ह्यातील औंढा नागनाथ — बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी एक. नागपंचमीला तिथे होणारी गर्दी आणि बत्तीस शिराळ्याची नागपंचमीची परंपरा ही महाराष्ट्रातील जिवंत उदाहरणे. आश्लेषा जातकांसाठी नागपंचमीचे व्रत, औंढा नागनाथाचे दर्शन आणि जन्मनक्षत्राच्या दिवशी दूध-लाह्यांचे अर्पण हे सुसंगत उपाय. बुधासाठी बुधवारी हिरव्या भाज्या व मुगाचे दान करण्याची प्रथाही रूढ आहे.