🐍 सर्प दोष (नाग दोष)

• पत्रिकेत राहू किंवा केतू पंचम भावात असणे, अथवा पंचमेशावर त्यांची दृष्टी असणे.
• चंद्र व राहू यांची युती — या रचनेला ग्रहण योग म्हणतात आणि ती मनावर सतत दडपण ठेवते.
• पंचम भावात मंगळ-राहू किंवा शनी-राहू यांचा संबंध येणे.
• स्वप्नांत वारंवार साप दिसणे किंवा घराच्या परिसरात सर्पदर्शनाची पुनरावृत्ती — पारंपरिक संकेत.
• घराण्यातील नागपूजा, कुळाचार किंवा वार्षिक श्राद्ध अनेक वर्षे खंडित असणे.

यांपैकी एखादा मुद्दा जुळला म्हणजे लगेच दोष निश्चित होत नाही. किमान दोन-तीन संकेत एकत्र आले, आणि प्रत्यक्ष आयुष्यातही तशी अडचण जाणवत असेल, तरच अनुभवी ज्योतिषी सर्प दोषाचा विचार करतात.

पंचम भाव हा संततीचा भाव. तिथे राहू किंवा केतू बसले, अथवा पंचमेश त्यांच्या प्रभावाखाली आला, तर त्याला संतती सर्प दोष म्हणतात. अपत्यप्राप्तीला विलंब, गर्भधारणेतील वारंवार अडथळे किंवा अपत्याच्या प्रकृतीची सततची काळजी — असे अनुभव या रचनेशी जोडले जातात.

सर्प दोष व काळसर्प दोष यांत नेमका फरक काय?

काळसर्प ही सातही ग्रह राहू-केतूच्या एका बाजूला येण्याची अचूक गणिती रचना आहे. सर्प दोष हा नागपूजेच्या खंडित कुळाचाराशी जोडलेला पारंपरिक विषय आहे. एका पत्रिकेत दोन्ही असू शकतात, तसेच एकही नसू शकतो.

स्वप्नात साप दिसणे हे लक्षण मानावे का?

पारंपरिक संकेतांत त्याचा उल्लेख येतो, पण तो एकटा पुरेसा नाही. पत्रिकेतील राहू-केतूची स्थिती पाहूनच निष्कर्ष काढावा.

नागबली विधी कोठे करावा?

महाराष्ट्रात त्र्यंबकेश्वर (नाशिक) येथे नारायण-नागबली विधी पारंपरिक पद्धतीने केला जातो. देवस्थानाच्या अधिकृत नोंदणीतूनच व्यवस्था करावी.

हा दोष पुढील पिढीत जातो का?

परंपरेनुसार कुळाचार पुन्हा सुरू केला की तो तिथेच थांबतो असे मानले जाते. प्रत्येक पिढीने वेगळा विधी करण्याची गरज नाही.