मराठी ज्योतिष — एक संपूर्ण प्रस्तावना
वेदकाळापासून चालत आलेले ज्योतिषशास्त्र महाराष्ट्रात स्वतःच्या समृद्ध परंपरेसह विकसित झाले. जन्मवेळेच्या ग्रहस्थितीच्या आधारे व्यक्तीचा स्वभाव, व्यवसाय, विवाह आणि आरोग्य यांचे विश्लेषण करणारे हे शास्त्र आहे.
12 राशी, 27 नक्षत्रे आणि 9 ग्रह यांचा परस्पर संबंध हा ज्योतिषाचा पाया आहे. महाराष्ट्रात शालिवाहन शक संवत्सरावर आधारित पंचांग आणि उत्तर भारतीय पद्धतीची चौकोनी कुंडली वापरली जाते.
विंशोत्तरी दशा पद्धती, छत्तीस गुणांची अष्टकूट कुंडली जुळवणी (गुण मिलन) आणि शुभ मुहूर्त निश्चिती हे मराठी ज्योतिष परंपरेचे प्रमुख घटक आहेत. संत ज्ञानेश्वरांपासून चालत आलेल्या वारकरी संस्कृतीत जशी अध्यात्माची बैठक आहे, तशीच येथील ज्योतिष परंपरेतही धर्म आणि व्यवहार यांची सुरेख सांगड घातलेली दिसते.
वैदिक ज्योतिषाच्या पारंपरिक ग्रंथांचा अभ्यास आणि खगोलशास्त्रीय गणना सॉफ्टवेअर विकसनात विशेष रुची. या साइटवरील सर्व गणना आधुनिक खगोलशास्त्रीय सूत्रे (ग्रहस्थान, अयनांश, विंशोत्तरी दशा) वापरून केल्या जातात; लेखांचा मजकूर बृहत्पराशर होरा शास्त्र, फलदीपिका, जातक पारिजात यांसारख्या ग्रंथांच्या आधारे तपासला जातो.
⚠️ हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी आहे. वैयक्तिक निर्णयांसाठी योग्य ज्योतिषांचा सल्ला घ्या.