કુંડળી કેવી રીતે વાંચવી — નવા શીખનારાઓ માટે માર્ગદર્શિકા

કુંડળી કેવી રીતે વાંચવી

પહેલી વાર જન્મકુંડળી જોતાં તે ગૂંચવાયેલા ખાનાંઓનો ઢગલો લાગે છે. પણ વાંચવાનો ક્રમ સમજાઈ જાય, તો કુંડળી એક નકશા જેટલી સરળ બની જાય છે. ગુજરાતમાં પ્રચલિત ઉત્તર ભારતીય શૈલીના ચક્રને ધ્યાનમાં રાખીને આપણે ત્રણ તબક્કામાં તેને તપાસીએ.

ચક્રની રચના પહેલાં સમજો

ઉત્તર ભારતીય શૈલીમાં કુંડળી હીરાના આકારે દોરાય છે. તેમાં બાર ખાનાં એટલે બાર ભાવ સ્થિર રહે છે — સૌથી ઉપરનું વચ્ચેનું ખાનું હંમેશાં પહેલો ભાવ, એટલે કે લગ્ન ભાવ. ખાનાંમાં લખેલા ૧ થી ૧૨ સુધીના આંકડા રાશિના ક્રમાંક છે અને તે દરેક કુંડળીમાં જુદા હોય છે. એટલે ખાનું જોઈને ભાવ ઓળખાય અને આંકડો જોઈને રાશિ ઓળખાય — આ ભેદ પહેલા દિવસથી પાકો કરી લેવો.

તબક્કો ૧ — લગ્ન શોધો

તમે જન્મ્યા તે ક્ષણે પૂર્વ ક્ષિતિજ પર જે રાશિ ઉદય પામી રહી હતી તે લગ્ન કહેવાય. ચક્રમાં ઉપરના મધ્ય ખાનામાં જે રાશિ-ક્રમાંક લખેલો હોય તે તમારું લગ્ન છે, અને ગ્રહોમાં તે લ ચિહ્નથી દર્શાવાય છે. લગ્ન લગભગ દર બે કલાકે બદલાય છે — એટલે જ જન્મ સમય ચોક્કસ જોઈએ એવો આગ્રહ રખાય છે. પાંચ-દસ મિનિટના ફેરથી પણ લગ્ન બદલાઈ શકે અને આખી કુંડળીનું ચિત્ર ફરી જાય.

તબક્કો ૨ — ભાવ ગણો

લગ્નથી ઘડિયાળની વિરુદ્ધ દિશામાં ક્રમે ક્રમે ગણતરી કરો. દરેક ભાવનો પોતાનો વિષય છે: પહેલો ભાવ શરીર અને વ્યક્તિત્વ, બીજો ધન અને વાણી, ચોથો ઘર અને માતા, પાંચમો સંતાન અને વિદ્યા, સાતમો વિવાહ અને ભાગીદારી, દસમો વ્યવસાય અને કર્મ. કોઈ ગ્રહ કયા ભાવમાં બેઠો છે તે જોઈને સમજાય કે તે જીવનના કયા ક્ષેત્રમાં કામ કરે છે. દા.ત. દસમા ભાવમાં બેઠેલો ગ્રહ કારકિર્દી પર સીધી અસર કરશે.

તબક્કો ૩ — ગ્રહબળ જુઓ

એક જ ગ્રહ દરેક કુંડળીમાં એકસરખું ફળ આપતો નથી; તેનું બળ મહત્ત્વનું છે. ગ્રહ પોતાની રાશિમાં કે ઉચ્ચ સ્થાનમાં હોય તો બળવાન — જેમ કે સૂર્ય મેષમાં ઉચ્ચનો, ગુરુ કર્કમાં ઉચ્ચનો. નીચ સ્થાનમાં હોય તો દુર્બળ ગણાય. વક્રી ગ્રહનું ફળ મોડું અને વળાંક લઈને મળે છે. સાથે એ પણ જુઓ કે ગ્રહ પર કોની દૃષ્ટિ છે — ગુરુની દૃષ્ટિ રક્ષણ આપે છે, જ્યારે શનિ-મંગળની દૃષ્ટિ પરીક્ષા લે છે.

ભાવાધિપતિનું સૂત્ર

ગ્રહ ક્યાં બેઠો છે એટલું જ નહીં, કયા ભાવનો માલિક થઈને બેઠો છે તે પણ જુઓ. દરેક રાશિનો એક સ્વામી ગ્રહ છે, અને તમારા લગ્ન પ્રમાણે દરેક ભાવ પર કોઈક ગ્રહની માલિકી આવે છે. દા.ત. ધનના બીજા ભાવનો સ્વામી દસમા ભાવમાં બેઠો હોય તો ધન કમાણી વ્યવસાયમાંથી થશે એવો સંકેત મળે. ભાવ, ભાવાધિપતિ અને તેમાં બેઠેલા ગ્રહ — આ ત્રિકોણ જોડતાં શીખો એટલે કુંડળીની અડધી ભાષા આવડી ગઈ સમજો.

એક સામાન્ય ભૂલ

ઘણા લોકો એક જ ગ્રહ જોઈને તારણ પર આવી જાય છે. કુંડળીમાં શનિ છે એટલા માત્રથી ખરાબ માની લેવું એ ખોટું વાંચન છે. કુંડળી એક સમગ્ર ચિત્ર છે. દુર્બળ ગ્રહની ખોટ બળવાન ભાવાધિપતિ પૂરી શકે છે, અને શુભ યોગ અશુભ સ્થિતિને હળવી કરી શકે છે. હંમેશાં લગ્ન, ચંદ્ર અને ચાલુ દશા — આ ત્રણેયને સાથે રાખીને જ ફળ વિચારો.

અભ્યાસ માટે ટૂંકી યાદી

નવી કુંડળી હાથમાં આવે ત્યારે આ ક્રમે જુઓ: પહેલાં લગ્ન અને લગ્નેશ, પછી ચંદ્રની રાશિ અને નક્ષત્ર, પછી નવ ગ્રહોનાં સ્થાન અને બળ, પછી ચાલુ મહાદશા-અંતર્દશા, અને છેલ્લે ગોચરમાં શનિ-ગુરુ ક્યાં ફરે છે તે. આટલું નિયમિત જોવાની ટેવ પડે તો ધીરે ધીરે યોગ અને દોષ પણ જાતે ઓળખાવા લાગશે. શરૂઆતમાં પરિચિત વ્યક્તિઓની કુંડળી લઈને તેમના જીવન સાથે સરખાવવું — એ સૌથી ઝડપી શીખવાની રીત છે.

તમારું પોતાનું ચક્ર આ સાઇટના મફત કુંડળી પેજ પર બનાવીને ઉપરના ત્રણ તબક્કાનો અભ્યાસ કરી જુઓ — થોડા જ દિવસોમાં કુંડળી વાંચવી સહજ લાગવા માંડશે.