🔜 હવે પછીના વ્રત
- 🙏 એકાદશી (અગિયારસ) — 5 નવેમ્બર 2026, ગુરુવાર (આજે)
- 🔱 પ્રદોષ વ્રત — 7 નવેમ્બર 2026, શનિવાર (2 દિવસ પછી)
- 🌑 અમાસ — 9 નવેમ્બર 2026, સોમવાર (4 દિવસ પછી)
- 🪔 વિનાયક ચતુર્થી — 13 નવેમ્બર 2026, શુક્રવાર (8 દિવસ પછી)
- 🦚 ષષ્ઠી (છઠ) — 15 નવેમ્બર 2026, રવિવાર (10 દિવસ પછી)
- ⚔️ અષ્ટમી (આઠમ) — 18 નવેમ્બર 2026, બુધવાર (13 દિવસ પછી)
📅 નવેમ્બર 2026 માં આવતા વ્રત
| તારીખ | વાર | વ્રત | તિથિ |
|---|---|---|---|
| 2 નવેમ્બર 2026 | સોમવાર | ⚔️ અષ્ટમી (આઠમ) | કૃષ્ણ પક્ષ — તિથિ 8 |
| 5 નવેમ્બર 2026 | ગુરુવાર | 🙏 એકાદશી (અગિયારસ) | કૃષ્ણ પક્ષ — તિથિ 11 |
| 7 નવેમ્બર 2026 | શનિવાર | 🔱 પ્રદોષ વ્રત | કૃષ્ણ પક્ષ — તિથિ 13 |
| 9 નવેમ્બર 2026 | સોમવાર | 🌑 અમાસ | કૃષ્ણ પક્ષ — તિથિ 15 |
| 13 નવેમ્બર 2026 | શુક્રવાર | 🪔 વિનાયક ચતુર્થી | શુક્લ પક્ષ — તિથિ 4 |
| 15 નવેમ્બર 2026 | રવિવાર | 🦚 ષષ્ઠી (છઠ) | શુક્લ પક્ષ — તિથિ 6 |
| 18 નવેમ્બર 2026 | બુધવાર | ⚔️ અષ્ટમી (આઠમ) | શુક્લ પક્ષ — તિથિ 8 |
| 21 નવેમ્બર 2026 | શનિવાર | 🙏 એકાદશી (અગિયારસ) | શુક્લ પક્ષ — તિથિ 11 |
| 22 નવેમ્બર 2026 | રવિવાર | 🔱 પ્રદોષ વ્રત | શુક્લ પક્ષ — તિથિ 13 |
| 24 નવેમ્બર 2026 | મંગળવાર | 🌕 પૂનમ (પૂર્ણિમા) | શુક્લ પક્ષ — તિથિ 15 |
| 28 નવેમ્બર 2026 | શનિવાર | 🐘 સંકષ્ટી ચતુર્થી | કૃષ્ણ પક્ષ — તિથિ 4 |
નવેમ્બરમાં કારતક મહિનો ચાલે છે. દિવાળી અને નવા વર્ષ (બેસતું વર્ષ) પછી દેવઉઠી અગિયારસે લગ્ન જેવા શુભ કાર્યો ફરી શરૂ થાય છે અને કારતક પૂનમે દીપદાન અને સ્નાનની પરંપરા છે. ડાકોર અને શામળાજીના મેળા પણ આ સમયે ભરાય છે.
🔎 દરેક વ્રતની આખા વર્ષની તારીખો
📖 વ્રત અને તિથિ — પાયાની વાતો
વ્રત એટલે ફક્ત ભૂખ્યા રહેવું નથી; તે પોતાના મન અને દિનચર્યાને એક દિવસ માટે સાધવાનો અભ્યાસ છે. ભારતીય પંચાંગમાં દરેક વ્રત ચંદ્રની તિથિથી નક્કી થાય છે, એટલે જ તેમની અંગ્રેજી તારીખ દર વર્ષે બદલાય છે. આ પાના પરની એકાદશી, પૂનમ, અમાસ, પ્રદોષ, ષષ્ઠી અને સંકષ્ટી ચતુર્થીની તારીખો ચંદ્ર અને સૂર્યની વાસ્તવિક સ્થિતિ પરથી કાઢેલી છે, કોઈ સરેરાશ સૂત્રથી નહીં.
તિથિ ચંદ્ર અને સૂર્ય વચ્ચેના અંતરથી બને છે: દર 12 અંશે એક તિથિ પૂરી થાય છે, એટલે એક તિથિ ક્યારેક 20 કલાકની તો ક્યારેક 26 કલાકની પણ હોય છે. એટલે જ ક્યારેક એક તિથિ બે તારીખોમાં દેખાય છે અને ક્યારેક એક તારીખમાં બે તિથિ. અમે એ દિવસ પસંદ કર્યો છે જેના સૂર્યોદય પછી તે તિથિ પૂરી થાય છે.
શરૂઆત કરનારાઓને મારી સલાહ સીધી છે: સૌથી પહેલાં એક વ્રત પસંદ કરો — મોટા ભાગના લોકો એકાદશી કે પૂનમથી શરૂ કરે છે — અને તેને ત્રણ મહિના નિયમથી નિભાવો. પછી તમારી કુંડળીમાં ચંદ્ર, ગુરુ અને શનિની સ્થિતિ જોઈને નક્કી કરો કે કયા દેવતા અને કયું વ્રત તમારા માટે સૌથી ઉપયોગી રહેશે.
❓ વ્રત કૅલેન્ડર — વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
વ્રતની તિથિ કેવી રીતે નક્કી થાય છે?
તિથિ ચંદ્ર અને સૂર્યના અંતરથી બને છે. દર 12 અંશના અંતરે એક તિથિ પૂરી થાય છે અને બીજી શરૂ થાય છે. એકાદશી 11મી તિથિ છે, પૂનમ 15મી, અમાસ 30મી, પ્રદોષ 13મી, ષષ્ઠી 6ઠ્ઠી અને સંકષ્ટી કૃષ્ણ પક્ષની ચોથ (એટલે 19મી).
એકાદશી, પૂનમ અને અમાસમાં શું ફરક છે?
એકાદશી વિષ્ણુની તિથિ છે અને અનાજથી પરહેજનો દિવસ છે. પૂનમ પૂર્ણ ચંદ્રનો દિવસ છે — સત્યનારાયણ પૂજા અને ચંદ્ર અર્ઘ્યનો. અમાસ પિતૃસ્મરણ, તર્પણ અને દાનનો દિવસ છે.
શું બધા વ્રત રાખવા જરૂરી છે?
ના. વ્રત શ્રદ્ધા અને સામર્થ્યની વાત છે. એક-બે વ્રત નિયમથી રાખવા એ ઘણા વ્રત અધૂરા મનથી રાખવા કરતાં સારું છે. બીમાર, ગર્ભવતી કે દવા લેતા લોકોએ કડક ઉપવાસ ન કરવો; ફળ અને દૂધ પર પણ વ્રતની ભાવના પૂરી થાય છે.
જુદા જુદા પંચાંગમાં તારીખ અલગ કેમ દેખાય છે?
તિથિનો સમય શહેરના સૂર્યોદય પર આધાર રાખે છે, અને જુદાં જુદાં પંચાંગ અલગ ગણતરી-પદ્ધતિ (નિરયન, દૃક્ કે સૂર્યસિદ્ધાંત) અને અલગ નિયમો અપનાવે છે. એટલે ક્યારેક એક દિવસનો ફરક આવે છે. વ્રત પહેલાં તમારા મંદિર કે સ્થાનિક પંચાંગ સાથે એક વાર મેળવી લેજો.
તિથિ અને તારીખમાં શું ફરક છે?
તારીખ સૂર્ય પ્રમાણે 24 કલાકનો દિવસ છે, જ્યારે તિથિ ચંદ્ર પ્રમાણે બને છે અને 20 થી 26 કલાક સુધીની હોઈ શકે છે. વ્રત તિથિથી નક્કી થાય છે, એટલે તેમની તારીખ દર વર્ષે બદલાય છે.
વ્રતની શરૂઆત કેવી રીતે કરવી?
એક વ્રત પસંદ કરો, ત્રણ મહિનાનો સંકલ્પ લો અને તે દિવસે ફક્ત હળવું ભોજન અને થોડી પૂજા રાખો. પહેલા જ દિવસથી કડક નિયમો બાંધી દેવા ઘણી વાર ટકતા નથી. ટેવ પડી જાય પછી નિયમો વધારો.
ℹ️ ગણતરી નિરયન (લાહિરી) પદ્ધતિથી, ભારતીય માનક સમયમાં કરેલી છે. અહીં એ દિવસ બતાવ્યો છે જેના સૂર્યોદય (સવારે લગભગ 6 વાગ્યે) પછી તિથિ પૂરી થાય છે. શહેર પ્રમાણે કેટલીક તિથિઓ એક દિવસ આગળ-પાછળ થઈ શકે છે, અને પ્રદોષ તથા સંકષ્ટીમાં સાંજ કે ચંદ્રોદય સમયની તિથિ પણ જોવાય છે — એટલે વ્રત પહેલાં તમારા સ્થાનિક પંચાંગ કે મંદિરના કૅલેન્ડર સાથે એક વાર મેળવી લેજો.
🔮 તમારી કુંડળીમાં કયું વ્રત સૌથી ઉપયોગી?
જન્મકુંડળીમાં તમારી રાશિ અને દશા જોઈને કહી શકાય કે કયું વ્રત અને કયા દેવતાની ઉપાસના તમને સૌથી વધુ આધાર આપશે.