તમારી રાશિ અને નક્ષત્ર કેવી રીતે જાણવી — ચંદ્ર રાશિ, સૂર્ય રાશિ, નામ રાશિ

તમારી રાશિ અને નક્ષત્ર કેવી રીતે જાણવી — ચંદ્ર રાશિ, સૂર્ય રાશિ, નામ રાશિ

તમારી રાશિ જાણવા માટે જન્મ તારીખ, સમય અને જન્મ સ્થળ જોઈએ. તે ક્ષણે ચંદ્ર જે રાશિમાં હોય તે તમારી જન્મ રાશિ અથવા ચંદ્ર રાશિ છે, અને ચંદ્ર જે નક્ષત્રમાં હોય તે તમારું જન્મ નક્ષત્ર. ભારતીય જ્યોતિષમાં રાશિફળ, પનોતી અને કુંડળી મેળાપ બધું આ ચંદ્ર રાશિ પરથી જ ગણાય છે.

ચંદ્ર રાશિ એટલે શું અને તે કેમ મહત્ત્વની છે?

ચંદ્ર લગભગ સવા બે દિવસ એક રાશિમાં રહે છે અને લગભગ સત્તાવીસ દિવસમાં આખું રાશિચક્ર પૂરું કરે છે. તમારા જન્મ સમયે તે જે રાશિમાં હતો તે તમારી ચંદ્ર રાશિ. ચંદ્ર મનનો કારક છે, એટલે આ રાશિ તમારા વિચારવાના ઢંગ, લાગણીઓ અને સ્વાભાવિક પ્રતિક્રિયાઓ સાથે જોડાયેલી ગણાય છે.

ગોચરનું ફળ પણ ચંદ્ર રાશિથી જોવાય છે. શનિ કે ગુરુ કઈ રાશિમાં ફરે છે તે તમારી ચંદ્ર રાશિથી કેટલામા સ્થાને છે, તેના આધારે જ પનોતી કે શુભ સમયની વાત થાય છે.

જન્મ વિગતો પરથી રાશિ કેવી રીતે નક્કી થાય?

ચંદ્રની સ્થિતિ ગણતરી માટે ચોક્કસ તારીખ, ઘડિયાળનો સમય અને સ્થળનું અક્ષાંશ-રેખાંશ જોઈએ. આ ગણતરી હાથે કરવી અઘરી છે, એટલે સરળ રસ્તો એ છે કે મારી રાશિ કઈ પાનામાં વિગતો ભરી દેવી. પરિણામમાં ચંદ્ર રાશિ, નક્ષત્ર અને ચરણ મળી જાય છે.

સમયમાં ખાસ ધ્યાન રાખો: રાતે બાર પછીનો જન્મ હોય તો તારીખ બદલાય છે, અને રાશિ બદલાવાની નજીકનો સમય હોય તો થોડી મિનિટોનો ફેર પણ મહત્ત્વનો બને છે. આવા કિસ્સામાં જન્મનો ચોક્કસ સમય ફરી ચકાસી લો.

જન્મ નક્ષત્ર અને ચરણ કેવી રીતે જાણવાં?

રાશિચક્રના ૩૬૦ અંશ સત્તાવીસ નક્ષત્રોમાં વહેંચાયેલા છે, એટલે દરેક નક્ષત્રનો વિસ્તાર ૧૩ અંશ ૨૦ કળાનો છે. દરેક નક્ષત્રના ચાર ચરણ હોય છે. સવા બે નક્ષત્ર મળીને એક રાશિ બને છે, એટલે એક જ રાશિમાં ક્યારેક બે-ત્રણ નક્ષત્રો હોઈ શકે.

જન્મ નક્ષત્ર જાણવાથી બાળકના નામનો પહેલો અક્ષર પણ નક્કી થાય છે; ચરણ પ્રમાણે જુદા જુદા અક્ષરો આવે. ગુજરાતમાં નામકરણ વખતે આ પરંપરા હજુ ઘણા પરિવારો પાળે છે. અક્ષરોની યાદી માટે નક્ષત્ર પ્રમાણે બાળકોના નામ જુઓ.

ચંદ્ર રાશિ, સૂર્ય રાશિ અને નામ રાશિમાં ફરક શું છે?

ત્રણેય શબ્દો સાંભળવામાં સરખા લાગે, પણ આધાર જુદો છે.

• ચંદ્ર રાશિ: જન્મ સમયે ચંદ્ર જે રાશિમાં હોય તે; વૈદિક જ્યોતિષમાં સૌથી વધુ વપરાય છે.
• સૂર્ય રાશિ: જન્મ સમયે સૂર્ય જે રાશિમાં હોય તે; પશ્ચિમી પદ્ધતિમાં વધુ પ્રચલિત, અને તેમાં સામાન્ય રીતે મહિનાની તારીખ પરથી ખ્યાલ આવે.
• નામ રાશિ: નામના પહેલા અક્ષર પરથી નક્કી થતી રાશિ; જન્મ નક્ષત્ર-ચરણ પ્રમાણે નામ રખાયું હોય તો તે ચંદ્ર રાશિ સાથે બંધબેસે છે.

ઘણી વાર લોકો અખબારના રાશિફળમાં સૂર્ય રાશિ પ્રમાણે વાંચે છે, અને પછી ફળ ન મળતાં નિરાશ થાય છે. વૈદિક રીતે રાશિફળ ચંદ્ર રાશિ પ્રમાણે જોવું જોઈએ. આ માટે રાશિફળ પાનામાં તમારી ચંદ્ર રાશિ પસંદ કરો.

કઈ સામાન્ય ભૂલો થાય છે?

સૌથી મોટી ભૂલ એ છે કે જન્મનું નામ કે પ્રચલિત નામ જોઈને રાશિ માની લેવાય છે. સ્કૂલના દાખલામાં લખેલું નામ ઘણી વાર જન્મ નક્ષત્ર સાથે મેળ ખાતું નથી. બીજી ભૂલ ભારતીય સમયને બદલે બીજા ટાઇમ ઝોનનો સમય ગણવાની છે, ખાસ કરીને વિદેશમાં જન્મેલા કે રહેતા લોકોમાં.

ત્રીજી ભૂલ લગ્ન અને રાશિને એક ગણી લેવાની છે. લગ્ન ઉગતી રાશિ છે, ચંદ્ર રાશિ ચંદ્રની રાશિ છે; બંને જુદા હોઈ શકે. કુંડળીમાં બંને ક્યાં છે તે સમજવા કુંડળી વાંચવાનો લેખ ઉપયોગી થશે.

રાશિ જાણ્યા પછી આગળ શું જોવું?

ચંદ્ર રાશિ મળે પછી તમારી રાશિનું વિગતવાર વર્ણન, હાલનું ગોચર અને પનોતીની સ્થિતિ જુઓ. એ પછી જન્મ નક્ષત્રનું ફળ વાંચો. આ બધું સંકેતરૂપ છે; કોઈ પણ વાંચન ચોક્કસ ઘટનાની ખાતરી આપતું નથી, પણ પોતાને સમજવામાં મદદ કરે છે.

રાશિ અને નક્ષત્રનું સરળ ઉદાહરણ

ધારો કે કોઈનો જન્મ અમદાવાદમાં સવારે ૭:૪૫ વાગ્યે થયો અને તે ક્ષણે ચંદ્ર કર્ક રાશિમાં પુષ્ય નક્ષત્રના બીજા ચરણમાં છે. તો તેની ચંદ્ર રાશિ કર્ક, જન્મ નક્ષત્ર પુષ્ય અને ચરણ બીજું ગણાય. તે જ દિવસે સૂર્ય કદાચ બીજી રાશિમાં હોય, એટલે સૂર્ય રાશિ અલગ આવી શકે; બંનેમાં કોઈ વિરોધ નથી, ફક્ત આધાર જુદો છે.

આ ઉદાહરણ ફક્ત સમજાવવા માટે છે. તમારા કિસ્સામાં ગણતરી તમારી પોતાની તારીખ, સમય અને શહેરથી જ થવી જોઈએ. એક જ શહેરના બે બાળકોનો જન્મ થોડા કલાકના અંતરે થાય તો પણ ક્યારેક ચંદ્ર રાશિ બદલાઈ જાય છે.

ચંદ્ર રાશિ મુજબ રોજિંદા જીવનમાં શું ઉપયોગી?

ચંદ્ર રાશિ જાણ્યા પછી તમે રોજનું રાશિફળ, માસિક અને વાર્ષિક ફળ તથા પનોતીની સ્થિતિ સાચી રાશિ પ્રમાણે વાંચી શકો. લગ્નના મેળાપમાં પણ બંનેની રાશિ અને નક્ષત્રથી જ ગુણ ગણાય છે. રોજના ફળ માટે આજનું રાશિફળ જુઓ, અને નક્ષત્ર પ્રમાણે સ્વભાવ જાણવા નક્ષત્ર ફળ પાનું ઉપયોગી થશે.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

મારી રાશિ કઈ છે તે કેવી રીતે ખબર પડે?

જન્મ તારીખ, સમય અને સ્થળ દાખલ કરીને ચંદ્ર રાશિ ગણાય છે. તે સમયે ચંદ્ર જે રાશિમાં હોય તે તમારી રાશિ, અને નામ કે સૂર્ય રાશિ પરથી તેનો અંદાજ ન લગાવવો.

જન્મ સમય ન ખબર હોય તો રાશિ જાણી શકાય?

ચંદ્ર લગભગ સવા બે દિવસ એક રાશિમાં રહે છે, એટલે ઘણી વાર સમય વગર પણ રાશિ નક્કી થઈ જાય છે. પરંતુ ચંદ્ર એ દિવસે રાશિ બદલતો હોય તો સમય જરૂરી બને છે.

રાશિ અને નક્ષત્ર વચ્ચે શો સંબંધ છે?

એક રાશિમાં સવા બે નક્ષત્ર સમાય છે. નક્ષત્ર રાશિ કરતાં વધુ બારીક વિભાગ છે, અને દશાની ગણતરી તથા નામાક્ષર માટે તે જ આધાર બને છે.