🔮 नवग्रह — केतू

केतू हो दुसरो छायाग्रह — राहूच्या बरोबर उरफाटो, दक्षिणेवटेनचो छेदबिंदू. मोक्ष, अध्यात्म, वैराग्य आनी पूर्वसंचित हांचो कारक. पुराणकथेंत राहू हें तकली आनी केतू हें तकली नाशिल्लें धड — देखून केतूक विचार करिनासतना कृती करपी ग्रह म्हणटात.

केतूची पद्दत दिवपाची नासून सोडोवपाची आसा. तो ज्या भावांत आसता थंयची भौतीक आसक्ती उणी करता आनी त्याच जाग्यार असामान्य सूक्ष्मबुद्द दिता. देखूनूच केतू बाराव्या स्थानार आसप मोक्षाच्या नदरेन बरें मानतात, पूण त्याच वेळार त्या भावाचें संवसारीक सूख उणें जाता. गूढविद्या, ज्योतीश, वैजकी निदान, संशोधन आनी तपश्चर्या हे ताचे मळ.

केतूकूय दिग्बल ना आनी ताचें फळ राशिस्वामीवेल्यान थारता. उपचयस्थानांनी — तिसऱ्या, सव्या आनी इकराव्या भावांत — केतू बरें फळ दिता; थंयचो केतू धैर्य, दुस्मानांचेर जैत आनी अनपेक्षीत लाव दाखयता. बाराव्या भावांतलो केतू मोक्षाच्या नदरेन सगळ्यांत उत्तम मानतात, पूण संवसारसूख उणें करता. दुसऱ्या भावांतलो केतू उलोवपांत तुटकपण आनी सातव्यांतलो केतू जोडीदारा कडेन भावनीक अंतर दाखयता. केतू ज्या भावांत आसता त्या भावाच्या विशयांत मनीस तज्ञ जाता, पूण तातूंतल्यान समाधान मेळना — ही केतूची खरी वळख.

केतूकूय स्वराशी ना. वृश्चिक वा धनु राशींत तो उच्च आनी वृषभ वा मिथुनेंत नीच मानतात — म्हळ्यार राहूच्या बरोबर उरफाटें. अश्विनी, मघा आनी मूळ हीं ताचीं नक्षत्रां आनी तिनूय राशिचक्रांतल्या नव्या सुरवातीच्या जाग्यार येतात.

राहूभशेनूच केतूय सदांच वक्री आसता आनी देड वर्सांत एक राशी हुपता. ताचें फळ ज्या राशींत तो आसा त्या राशीच्या स्वामीवेल्यान थारता — केतू स्वता तटस्थ आशिल्ल्यान तो ‘धनया’च्या स्वभावाचें फळ दिता. मंगळा कडेन ताचें साम्य सांगतात, देखून केतूचो वार मंगळार. केतू-गुरू युती अध्यात्मीक ओड दिता; केतू-चंद्र युती मात मनाची अस्थिरताय आनी विनाकारण उदासी दाखयता. राहू-केतू अक्षाचेर सगळे ग्रह आयल्यार तयार जावपी कालसर्प योगाचें दुसरें तोंक हेंच.

केतूची महादशा सात वर्सांची आनी विंशोत्तरी चक्रांत ती शुक्राच्या वीस वर्सांच्या दशे पयलीं येता — म्हळ्यार चक्राची सुरवात. शुक्राच्या भोगमय दशे पयलीं केतूची विरक्ती हो क्रम शास्त्रान मुद्दाम दवरला अशें मानतात.

ह्या सात वर्सांनी अचकीत जावपी बदल, नोकरी वा गांव सोडप, पोरन्या नात्यांतल्यान सुटका आनी अध्यात्माकडेन ओड हे अणभव येतात. संशोधक, वैज, ज्योतिशी आनी साधक हांचेखातीर ही दशा खाशेली फळादीक. दुसरे वटेन केतू पीडीत आसत जाल्यार ह्याच काळांत निदानाक उशीर जावपी दुयेंसां, लिपिल्ले दुस्मान, एकाग्रतायेची उणीव आनी विनाकारण येवपी निराशा दिसता. केतूच्या दशेचें एक खाशेलपण सांगतात — ती जें काडून घेता तें उपरांत चड बऱ्या रुपान परत दिता; पूण हें समजुपाक दशा सोंपची पडटा.

गणपती ही केतूची अधिश्ठात्री देवता. गोंयांत ह्या ग्रहाखातीर सांगतात तें थळ म्हळ्यार खांडोळें हांगाचो श्री महागणपती (फोंडें म्हाल, माशेल लागीं). ही मूर्त मुळांत दिवाडी जुंव्यावयली; पोर्तुगेज काळांत ती थंयसावन हालोवन, जायत्या गांवांनी दवरून निमाणें खांडोळ्यां हाडली — हो ‘सोडप आनी फुडें वचप’ असो इतिहास केतूच्या स्वभावा कडेन जुळपी आसा.

गणेश अथर्वशीर्षाचें पठण, संकश्टी चतुर्थीचें व्रत, मंगळारा गणपतीक दुर्वा ओंपप, कांबळ आनी भगव्या वस्त्राचें दान आनी सुण्यांक जेवण घालप हे केतूशांतीचे उपाय. लसण्या (Cat’s Eye) हें केतूचें रत्न, पूण गोमेदाभशेनूच तें तज्ञाच्या सल्ल्या बगर धारण करूं नये. केतूखातीर सगळ्यांत मानवपी उपाय म्हळ्यार नेमान ध्यान आनी गरजे पुरतेंच सांठोवपाची संवय — हो ग्रह त्यागानूच शांत जाता.