💚 नवग्रह — बुध

बुध हो बुद्धी, वाणी, गणीत आनी वेपाराचो कारक. बरोवप, हिशोब, करार, दलाली, कात आनी मज्जासंस्था हे विशयूय ताचेकडेन येतात. नात्यांनी तो मामाचो कारक मानतात.

बुधाचीं दोन खाशेलपणां ताका वेगळो थारायतात. पयलें — तो तटस्थ ग्रह; ज्या ग्रहावांगडा बसता ताचो स्वभाव उखलता. शुभग्रहावांगडा आसलो की शुभ, पापग्रहावांगडा आसलो की पाप. दुसरें — बुध सूर्याच्या सगळ्यांत लागीं भोंवता, देखून तो सूर्यासावन केन्नाच अठ्ठावीस अंशांपरस पयस वचना आनी परत परत अस्तंगत जाता. कुंडलेंत बुध अस्तंगत आसप ही विरळ गजाल न्हय; अशे वेळार ताचें फळ उणें जाता अशें मानचे पयलीं तो उच्च वा स्वगृहांत आसा काय हें पळोवचें पडटा.

बुधाक लग्नांत म्हळ्यार पयल्या भावांत दिग्बल मेळटा — थंयचो बुध हजरजापी, विनोदी आनी तरणें दिसपी व्यक्तिमत्व दिता. दुसऱ्या भावांतलो बुध वक्तृत्व आनी अर्थीक हिशोबाची पक्की जाण दिता, पांचव्यांतलो बुध गणीत आनी तर्कशास्त्रांत प्रावीण्य आनी धाव्यांतलो बुध वेपारांत यश. सव्या आनी बाराव्या भावांतलो बुध मात कागदपत्रांतल्यो चुको, रिणाचे गुंते आनी मज्जासंस्थेच्यो कागाळी दाखयता. बुध ज्या ग्रहावांगडा आसा ताचें फळ उखलता देखून भावफळ थारावचे पयलीं ताची युती तपासप गरजेचें थारता.

बुध मिथुन आनी कन्या ह्या राशींचो स्वामी. हांगा एक गजाल फकत बुधाच्या बाबतींत घडटा — तो कन्या ह्याच स्वताच्या राशींत उच्च जाता, पंदरा अंशांचेर. नवग्रहांत अशें हेर खंयच्याच ग्रहाचें ना. मीन राशींत तो नीच आनी कन्येचे सोळा ते वीस अंश हें मूलत्रिकोण.

सूर्य आनी शुक्र हे ताचे इश्ट, चंद्र दुस्मान आनी उरिल्ले सम. दृश्टी फकत सातवी. आश्लेषा, ज्येष्ठा आनी रेवती हीं ताचीं नक्षत्रां — तिनूय राशीच्या शेवटाक येवपी गंडांत नक्षत्रां, हो योगायोग नोंद घेवपासारको. बुध एका राशींत सादारण तीन सप्तकां रावता, पूण वर्साक तीन फावटीं सुमार तीन सप्तकां वक्री जाता; ह्या काळांत करार, नव्या वेवसायाची सुरवात आनी म्हत्वाचीं कागदपत्रां हांचेविशीं सादुरताय सांगतात. सूर्य-बुध युतीचो बुधादित्य योग हो बुधाचो सगळ्यांत नामनेचो योग.

बुधाची महादशा सतरा वर्सांची आनी ती शनीच्या एकुणीस वर्सांच्या दशे उपरांत येता — म्हळ्यार विंशोत्तरी चक्रांतली निमणी दशा. शनीच्या कठीण काळा उपरांत येवपी ही दशा जायत्यांक सुटके सारकी दिसता; तकली परत चलूंक लागता आनी अडकिल्लीं कामां मार्गाक लागतात.

ह्या सतरा वर्सांनी शिक्षण, परिक्षा, बरोवप, प्रकाशन, वेपार, दलाली, बँकिंग आनी तंत्रगिन्यान ह्या मळांचेर प्रगती दिसता. वेपाऱ्यांखातीर ही सगळ्यांत अनुकूल दशा मानतात. बुध दुबळो वा पापपीडीत आसत जाल्यार ह्याच काळांत करारांतल्यो चुको, गैरसमजांतल्यान तुटिल्लीं नातीं, रिणाचे गुंते आनी मज्जासंस्थेच्यो कागाळी मुखार येतात. विद्यार्थ्यांच्या कुंडलेंत बुधाची दशा शिक्षणाच्या पिरायेर आयली जाल्यार तें व्हड भाग्य मानतात.

बुधाची देवता विष्णू आनी कोंकण किनारपट्टेर ताचें लोकप्रिय रूप म्हळ्यार उडुपीचो श्रीकृष्ण. ह्या ग्रहाखातीर सांगतात तें थळ म्हळ्यार उडुपीचो श्रीकृष्ण मठ — मध्वाचार्यांनी स्थापिल्लें क्षेत्र. तेराव्या शेंकड्यांत मध्वाचार्यांनी हांगासावन द्वैत वेदांताची मांडावळ केली आनी शास्त्रग्रंथांचेर भाश्यां बरयलीं, ही परंपरा बुद्धी आनी वाणीच्या तांकीविशींची आसा — आनी वाणी हेंच बुधाचें मुखेल कारकत्व.

बुधवारा विष्णू वा श्रीकृष्णाचें दर्शन, तुळशीक उदक, विष्णुसहस्रनाम वा भजनांचें पठण, पाचव्या वस्त्राचो वापर आनी मुगाच्या दाळीचें दान हे बुधबळ वाडोवपी उपाय. विद्यार्थ्यांक वह्यो-पुस्तकां दिवप हो ह्या ग्रहाखातीर खास सांगिल्लो उपाय. पाचू हें बुधाचें रत्न; मिथुन आनी कन्या लग्नाक तें उपेगी पडटा, पूण बुध अस्तंगत आसत जाल्यार रत्नापरस मंत्रजप चड प्रभावी थारता.