⏳ ♑ મકર રાશિ — શનિની સાડાસાતી

મકરનો સ્વામી શનિ પોતે જ છે. એટલે આ રાશિનો શનિ સાથેનો સંબંધ બીજી કોઈ પણ રાશિ કરતાં જુદો — પનોતી તકલીફ આપે છે, પણ પરાયી નથી લાગતી. ઘણા મકર રાશિવાળાને પનોતીના ગાળામાં જ પહેલી મોટી જવાબદારી, પહેલું સ્વતંત્ર ઘર કે પહેલી પોતાની કમાણી મળેલી દેખાય છે. શનિ પોતાના જ ઘરમાંથી પસાર થતાં શિસ્ત શીખવે છે, નાશ કરતો નથી.

૨૦૧૭થી ૨૦૨૫ દરમિયાન આ રાશિએ જે વેઠ્યું, તેનું ફળ હવે દેખાવા લાગે છે — એટલે આ તબક્કો હાથમાંથી જવા ન દેવો. ત્રીજા શનિના ગાળામાં ભાઈ-બહેન સાથેના વિવાદ પતાવવા, નવું કૌશલ્ય શીખવું અને આવતાં દસ વર્ષનું આર્થિક આયોજન કરવું — આ ત્રણ મુદ્દા અગ્રતાના છે.

શનિની જ રાશિમાં જન્મ હોવાથી આ લોકોની સહનશક્તિ વધુ હોય છે; પણ એ જ કારણે તેઓ મદદ માંગવામાં ખચકાય છે — પનોતી પૂરી થયા પછી પણ આ ટેવ નડે છે. આ રાશિનો સામાન્ય સવાલ હોય છે — ‘પનોતી પૂરી થઈ, હવે આગળ શું?’ જવાબ એ કે શનિની રાશિમાં જન્મેલાની મહેનત કદી પૂરી થતી નથી, માત્ર તેનું સ્વરૂપ બદલાય છે. મકર લગ્ન હોય તો શનિ લગ્નેશ-દ્વિતીયેશ બને છે અને દરેક શનિયોગ અંગત વિકાસનો તબક્કો બની જાય છે.

સ્વામી શનિ જ હોવાથી મકરના ઉપાય શિવ અને શનિ બંનેની ઉપાસનાના છે. કચ્છના છેક પશ્ચિમ છેડે આવેલું કોટેશ્વર મહાદેવ — જ્યાંથી આગળ ભારતની ભૂમિ પૂરી થાય છે અને કોરી ક્રીકનું ખારું પાણી શરૂ થાય છે — આ રાશિ માટે સૂચવાતું ગુજરાતનું સ્થાન છે. શનિની પીડા શિવકૃપાથી સૌમ્ય થાય છે એવી માન્યતાને કારણે શનિ ઉપાસના મોટે ભાગે શિવમંદિરમાં જ થાય છે. શનિની પીડા શિવકૃપાથી સૌમ્ય થાય છે એવી માન્યતાને કારણે શનિ ઉપાસના મોટે ભાગે શિવમંદિરમાં જ થાય છે.

શનિવારે શિવલિંગ પર તલના તેલનો દીવો, મહામૃત્યુંજય જપ, તલ-અડદ-કાળું વસ્ત્ર-લોખંડનું દાન અને મજૂરી કરનારાઓને મદદ — આ આ રાશિ માટે કહેવાયેલા ઉપાય. નીલમ મકર રાશિને મોટે ભાગે માફક આવે છે, કારણ કે શનિ લગ્નેશ કે રાશિસ્વામી હોય છે; છતાં તે નિષ્ણાતની સલાહથી જ પહેરવું.

વ્રતોમાં આ રાશિ માટે શ્રાવણ મહિનાનો રુદ્રાભિષેક અને શનિવારે આવતી અમાસ વર્ષના મુખ્ય પ્રસંગ છે. શનિ અમાસે તલનું તેલ, કાળા તલ અને લોખંડનું દાન કરવાની ગુજરાતમાં જૂની પરંપરા છે. મકરસંક્રાંતિ પણ મહત્ત્વની, કારણ કે એ દિવસે સૂર્ય શનિની મકર રાશિમાં પ્રવેશે છે — પિતા-પુત્રના મિલન તરીકે તેને જોવાય છે અને તલ-ગોળ વહેંચીને જૂના વિવાદ પતાવવાની રીત બરાબર એ જ અર્થની છે.