ज्योतिष के हो?
ज्योतिष (वैदिक ज्योतिष) त्यो प्राचीन विद्या हो जसले जन्मको समयमा ग्रहहरूको स्थितिबाट व्यक्तिको स्वभाव, जीवनका प्रवृत्ति र कालखण्डको अध्ययन गर्छ। वेदाङ्गका छ अङ्गमध्ये ज्योतिषलाई 'वेदको आँखा' भनिएको छ।
चिना वा कुण्डली के हो?
जन्मकुण्डली जन्मको क्षणको आकाशीय नक्सा हो। यसमा 12 भाव हुन्छन् जसले जीवनका 12 क्षेत्र — शरीर, धन, दाजुभाइ-दिदीबहिनी, आमा-घर, सन्तान, रोग-शत्रु, विवाह, आयु, भाग्य, कर्म, लाभ र मोक्ष — को प्रतिनिधित्व गर्छन्।
12 राशि
मेष, वृषभ, मिथुन, कर्क, सिंह, कन्या, तुला, वृश्चिक, धनु, मकर, कुम्भ र मीन — यी 12 राशि राशिचक्रका 30-30 अंशका भाग हुन्। जन्मको समयमा चन्द्रमा जुन राशिमा हुन्छ, त्यसैलाई जन्म राशि भनिन्छ।
27 नक्षत्र
राशिचक्रका 27 भागलाई नक्षत्र भनिन्छ — अश्विनीदेखि रेवतीसम्म। नक्षत्रबाट दशा, न्वारनको नाम र विवाह-मिलानको निर्धारण हुन्छ।
9 ग्रह
सूर्य, चन्द्र, मङ्गल, बुध, गुरु, शुक्र, शनि, राहु र केतु — यी नवग्रह कुण्डलीका आधार हुन्। प्रत्येक ग्रह जीवनका विशिष्ट क्षेत्रको कारक हो।
हीरा शैलीको कुण्डली
नेपाल र उत्तर भारतमा डायमण्ड (हीरा) आकारको कुण्डली प्रचलित छ — यसमा भावहरू स्थिर रहन्छन् र लग्न सधैं माथि बीचमा हुन्छ। राशिका अङ्कहरू लग्नअनुसार घुम्छन्।
निष्कर्ष
ज्योतिष आत्मज्ञान र समय-व्यवस्थापनको साधन हो। यसलाई अन्धविश्वास होइन, मार्गदर्शकका रूपमा प्रयोग गर्नुहोस्। आफ्नो निःशुल्क चिना बनाएर यस विद्याको प्रत्यक्ष अनुभव लिनुहोस्।
📖 English Summary — Nepali Jyotish — A Complete Introduction
Vedic astrology (Jyotish) is the ancient science of reading planetary positions at birth to understand personality, life tendencies and time periods. This article introduces the Kundli, the 12 Rashis, 27 Nakshatras, 9 Grahas and the North Indian chart style.
निःशुल्क नेपाली ज्योतिष सेवाहरू | Free Nepali Astrology Tools
चिना, गुण मिलान, राशिफल — सबै निःशुल्क