गुणमिलन: ३६ पैकी किती गुण जुळावे? नाडी, भकूट आणि बरेच काही

गुणमिलन: ३६ पैकी किती गुण जुळावे? नाडी, भकूट आणि बरेच काही

अष्टकूट गुणमिलनात एकूण ३६ गुण असतात आणि परंपरेने १८ किंवा त्याहून अधिक गुण जुळले तर पत्रिका जुळते असे मानले जाते. पण केवळ आकड्याने निर्णय घेऊ नये; नाडी, भकूट, मंगळ आणि दोघांच्या दशा यांचा एकत्र विचार केला जातो.

लग्न ठरवताना कुटुंबे पहिला प्रश्न विचारतात: किती गुण जुळले? तो प्रश्न योग्य आहे, पण उत्तर पूर्ण नाही. गुण हा वाटेतला एक फलक आहे, संपूर्ण नकाशा नव्हे.

अष्टकूट म्हणजे काय आणि कोणत्या कूटाला किती गुण?

वधू आणि वराच्या चंद्र राशी व जन्म नक्षत्रावरून आठ कूटांची तपासणी होते. त्यांचे गुण असे: वर्ण १, वश्य २, तारा ३, योनी ४, ग्रहमैत्री ५, गण ६, भकूट ७ आणि नाडी ८. सर्व मिळून ३६.

प्रत्येक कूट एका वेगळ्या पैलूकडे पाहतो. वर्ण अहंकार आणि कामाची वृत्ती, वश्य परस्पर प्रभाव, तारा आरोग्य आणि भाग्य, योनी शारीरिक सुसंवाद, ग्रहमैत्री मानसिक जुळणी, गण स्वभाव, भकूट कौटुंबिक सुख आणि आर्थिक सुसंवाद, तर नाडी संतती आणि आरोग्याशी जोडलेली मानली जाते.

काही कुटुंबे फक्त कागदावरच्या आकड्यावर निर्णय घेतात आणि चांगले स्थळ गमावतात. मी नेहमी सांगतो, २२ गुण जुळलेल्या जोडीत जर नाडी आणि भकूट स्वच्छ असतील, मंगळाचे संतुलन असेल आणि दशा अनुकूल असतील तर ती जोडी २८ गुणांच्या पण दोषयुक्त जोडीपेक्षा अधिक स्थिर असू शकते.

३६ पैकी किती गुण पुरेसे मानले जातात?

साधारण समजूत अशी: १८ पेक्षा कमी म्हणजे जुळणी कमकुवत, १८ ते २४ मध्यम, २४ ते ३२ चांगली आणि ३२ पेक्षा जास्त उत्तम. ही अचूक विज्ञानाची रेषा नाही, परंपरेतील व्यवहार्य मार्गदर्शन आहे.

३० गुण जुळलेल्या जोडीतही नाडी किंवा भकूटाचा दोष असू शकतो, आणि २० गुणांच्या जोडीत इतर घटक उत्तम असू शकतात. म्हणून एकूण आकडा आणि कोणत्या कूटात गुण गेले हे दोन्ही पाहावे. तुमचे गुण आत्ताच तपासण्यासाठी गुणमिलन पानावर दोघांची माहिती भरा.

नाडी तपासताना तिन्ही प्रकारांची नक्षत्रे ठरलेली असतात. नऊ-नऊ नक्षत्रे एकेका नाडीला जातात, म्हणून योगायोगाने वधू-वराची नाडी एकच येण्याची शक्यता एकतृतीयांश असते. त्यामुळे हा दोष तुलनेने वारंवार दिसतो आणि केवळ त्यावरून भयभीत होण्यात अर्थ नाही.

नाडी दोष म्हणजे काय?

नाडीचे तीन प्रकार आहेत: आद्य, मध्य आणि अंत्य. वधू-वराची नाडी एकच असेल तर नाडी कूटाचे ८ पैकी शून्य गुण मिळतात आणि त्याला नाडी दोष म्हणतात. परंपरेत त्याला गांभीर्याने घेतले जाते.

तरीही काही स्थितींत परिहार सांगितला आहे, उदाहरणार्थ राशी एकच पण नक्षत्रे वेगळी असल्यास, किंवा नक्षत्र एकच पण चरण वेगळे असल्यास. हे परिहार जाणकाराने पत्रिका पाहून ठरवावेत. नाडी दोष दिसला की घाबरून नकार देण्याआधी संपूर्ण पत्रिका तपासा.

उदाहरणाने सांगतो. वधूची रास मेष आणि वराची रास वृश्चिक असेल तर अंतर ६-८ येते, आणि दोघांचे स्वामी मंगळ असल्याने परिहार लागू होतो. परिहार असला तरी बाकी घटक पाहावेत. असे तपशील लक्षात घेतल्याने अनेक गैरसमज दूर होतात.

भकूट दोष कधी होतो?

भकूट म्हणजे वधू आणि वराच्या चंद्र राशींमधील अंतर. ६-८, २-१२ आणि ९-५ हे अंतर अशुभ मानले जाते आणि त्यांना भकूट दोष म्हणतात; ३-११, ४-१०, १-७ वगैरे अंतरे शुभ मानली जातात. दोष असेल तर ७ गुण जातात.

पण दोन्ही राशींचे स्वामी मित्र असतील किंवा एकच असतील तर या दोषाचा परिहार मानला जातो. त्यामुळे सरसकट निराश होऊ नका; ग्रहमैत्री कशी आहे ते पाहा.

गुणमिलन करताना दोन्ही पत्रिका खऱ्या जन्मवेळेच्या असाव्यात. वेळ चुकीची असली तर चंद्र रास किंवा नक्षत्र बदलू शकते आणि सगळे गुण बदलतात. म्हणून कोणताही निर्णय घेण्याआधी दोन्ही बाजूंची जन्मवेळ पुन्हा तपासा.

शेवटी, लग्न म्हणजे दोन कुटुंबांचे आणि दोन व्यक्तींचे नाते. पत्रिका त्याला दिशा देते, पण संवाद, परस्पर आदर आणि सहकार्य ही त्याची खरी पायाभरणी आहे. त्यामुळे गुणमिलनाला योग्य महत्त्व द्या, पण त्याचे ओझे होऊ देऊ नका.

गुणांपलीकडे जाणकार काय पाहतात?

अनुभवाने सांगतो, खरी जुळणी गुणांच्या पलीकडे दिसते. सातवा भाव आणि त्याचा स्वामी, शुक्र आणि गुरू यांची स्थिती, दोघांच्या पत्रिकेतील मंगळ, आणि चालू व पुढील दशा हे सर्व तपासले जाते. दोघांच्या दशा एकाच वेळी कठीण असतील तर लग्नाचा मुहूर्त पुढे घेणे शहाणपणाचे ठरते.

• मंगळ दोषाची तुलना: मंगळ दोष तपासा.
• सविस्तर तपासणीसाठी: कुंडली मिलन अहवाल.
• शुभ तारखा: विवाह मुहूर्त.

स्वभाव, शिक्षण, कुटुंबाची मूल्ये आणि दोघांची मनापासून संमती यांना पत्रिकेइतकेच महत्त्व द्या. गुणमिलन हे निर्णयाला आधार देते, निर्णय घेत नाही. अधिक पार्श्वभूमीसाठी गुणमिलन आणि कुंडली जुळवणी हा लेखही वाचा.

गुणमिलन पाहण्याचा योग्य क्रम असा: आधी दोघांची चंद्र रास आणि नक्षत्र पक्के करा, मग अष्टकूट गुण काढा, नंतर नाडी आणि भकूट तपासा, मग मंगळ आणि सातवा भाव पाहा आणि शेवटी दशांची जुळणी पाहा. प्रत्येक पायरीवर काहीतरी हरकत दिसली म्हणून थांबू नका; संपूर्ण चित्र पूर्ण झाल्यावरच निष्कर्ष काढा. जाणकाराशी बोलताना सर्व पत्रिका आणि प्रश्नांची यादी सोबत न्या, म्हणजे वेळ वाचतो आणि चर्चा नेमकी होते.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

१८ पेक्षा कमी गुण असतील तर लग्न करू नये का?

असा कडक नियम नाही. परंपरा १८ ला किमान मानते, पण जाणकार इतर घटक आणि परिहार पाहून निर्णय देतात.

३६ पैकी ३६ गुण जुळणे आवश्यक आहे का?

नाही. पूर्ण ३६ गुण क्वचितच जुळतात आणि तितके असले म्हणून वैवाहिक जीवन सुखाचे ठरेलच असे नाही.

नाडी दोष असेल तर काय करावे?

आधी परिहार लागू होतो का ते तपासा, मग उर्वरित पत्रिका पाहा. निर्णय घाईत घेऊ नका आणि अनुभवी जाणकाराचे मत घ्या.