ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸਦਾ ਸਮਾਂ ਕਿਵੇਂ ਕੱਢੀਏ

ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸਦਾ ਸਮਾਂ ਕਿਵੇਂ ਕੱਢੀਏ

ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਹਰ ਦਿਨ ਦਾ ਉਹ ਲਗਭਗ ਡੇਢ ਘੰਟੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਨਵੇਂ ਤੇ ਸ਼ੁੱਭ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੱਕ ਦਿਨ ਨੂੰ ਅੱਠ ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਵਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਣ ਲਈ ਪੰਚਾਂਗ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਰਾਹੂ ਇੱਕ ਛਾਇਆ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਤੇ ਪੰਚਾਂਗ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦਿਨ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮਾਂ ਉਸਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਰਾਹੂ ਕਾਲਮ ਤੇ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਸ਼ੁੱਭ ਕਾਰਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਗੁਰੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਕੋਈ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜੋਤਿਸ਼ੀ ਮਹੂਰਤ ਚੁਣਨ ਵੇਲੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕੱਢੀਏ?

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਿਨ ਦਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਡੁੱਬਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਭੋ। ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮਿਣੋ, ਜਿਸਨੂੰ ਦਿਨਮਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸਨੂੰ ਅੱਠ ਨਾਲ ਭਾਗ ਦਿਓ। ਜੋ ਉੱਤਰ ਆਵੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਹੈ।

ਹੁਣ ਵਾਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਹਿੱਸਾ ਚੁਣੋ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਹਿੱਸਾ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਤੀਜਾ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਚੌਥਾ, ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਪੰਜਵਾਂ, ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਛੇਵਾਂ, ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਸੱਤਵਾਂ ਤੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਅੱਠਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਨਾਲ ਸਮਝੋ

ਮੰਨ ਲਵੋ ਸੂਰਜ ਸਵੇਰੇ ਛੇ ਵਜੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਛੇ ਵਜੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ। ਦਿਨ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਘੰਟੇ ਅੱਠ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆਂ ਹਰ ਹਿੱਸਾ ਡੇਢ ਘੰਟੇ ਦਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵਾਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਮੇਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ।

• ਸੋਮਵਾਰ: ੭:੩੦ ਤੋਂ ੯:੦੦।
• ਸ਼ਨੀਵਾਰ: ੯:੦੦ ਤੋਂ ੧੦:੩੦।
• ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ: ੧੦:੩੦ ਤੋਂ ੧੨:੦੦।
• ਬੁੱਧਵਾਰ: ੧੨:੦੦ ਤੋਂ ੧:੩੦।
• ਵੀਰਵਾਰ: ੧:੩੦ ਤੋਂ ੩:੦੦।
• ਮੰਗਲਵਾਰ: ੩:੦੦ ਤੋਂ ੪:੩੦।
• ਐਤਵਾਰ: ੪:੩੦ ਤੋਂ ੬:੦੦।

ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਮਿਸਾਲ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਰੁੱਤ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਹੀ ਵਰਤੋ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਦਿਨ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਿੱਸੇ ਵੀ ਡੇਢ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਨਿਕਲਣਗੇ।

ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸੌਖਾ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ?

ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਔਖਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਪੈਟਰਨ ਹੈ। ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਅੰਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ: ੨, ੭, ੫, ੬, ੪, ੩, ੮, ਜਿੱਥੇ ਸੋਮ ਦੂਜਾ, ਮੰਗਲ ਸੱਤਵਾਂ, ਬੁੱਧ ਪੰਜਵਾਂ, ਵੀਰ ਛੇਵਾਂ, ਸ਼ੁੱਕਰ ਚੌਥਾ, ਸ਼ਨੀ ਤੀਜਾ ਤੇ ਐਤ ਅੱਠਵਾਂ।

ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਸਾਰਣੀ ਲਿਖ ਕੇ ਲਗਾ ਲਓ ਤੇ ਹਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਪੰਚਾਂਗ ਤੋਂ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਓ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹ ਆਦਤ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ?

ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨਵਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ, ਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਵੇਸ਼, ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਮੰਗਣੀ ਵਰਗੇ ਸ਼ੁੱਭ ਕਾਰਜ, ਵੱਡੀ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰੀ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਸੌਦੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਜੋ ਕੰਮ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਰੋਜ਼ ਦਾ ਕੰਮ-ਕਾਰ, ਨੌਕਰੀ, ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਤੇ ਪਾਠ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਨੂੰ ਡਰ ਦੀ ਬਜਾਇ ਸਿਰਫ਼ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਸਮਝੋ।

ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੀ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਹੂਰਤ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ। ਨਾਲ ਹੀ ਤਿਥੀ, ਨਛੱਤਰ, ਯੋਗ ਤੇ ਹੋਰ ਅਸ਼ੁੱਭ ਸਮੇਂ ਜਿਵੇਂ ਭਦਰਾ ਕਾਲ ਵੀ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸ਼ੁੱਭ ਸਮੇਂ ਵਜੋਂ ਗੌਰੀ ਪੰਚਾਂਗ ਦੇ ਚੌਘੜੀਏ ਵੀ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਵਿਆਹ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਿ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁੱਭ ਮਹੂਰਤ ਪੰਨੇ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਪੱਖ ਇਕੱਠੇ ਵੇਖ ਲੈਣੇ ਚੰਗੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਤਜਰਬੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਕੁਝ ਮਿੰਟ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਨਹੀਂ। ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਕੋ ਹੈ, ਪਰ ਸਹੀ ਘੜੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਡੁੱਬਣ ਮੁਤਾਬਕ ਬਦਲਦੀ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਲੁਧਿਆਣਾ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਕਿਸੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਸਮਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਕਲੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਪੰਚਾਂਗ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਚੁਣੋ।

ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਸਵਾਲ

ਕੀ ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨਾ ਮਨ੍ਹਾ ਹੈ?

ਨਵੀਂ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇਸ ਵੇਲੇ ਨਾ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਸਫ਼ਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਜਬੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਘਬਰਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।

ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਪਾਠ ਜਾਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ?

ਹਾਂ। ਪਾਠ, ਸਿਮਰਨ ਤੇ ਸੇਵਾ ਵਰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ। ਪਾਬੰਦੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਵੇਂ ਸ਼ੁੱਭ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ ਹੈ।

ਰਾਹੂ ਕਾਲ ਹਰ ਦਿਨ ਵੱਖਰਾ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਵਾਰ ਲਈ ਅੱਠ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹਿੱਸਾ ਮਿੱਥਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।