☎ मैथिली ज्योतिष सेवा 📅 16 October 2026

शतभिषा नक्षत्र फल

Shatabhisha Nakshatra Phal | शतभिषा नक्षत्र फल

Shatabhisha Nakshatra | स्वामी: राहु | राशि: कुंभ

⭐ शतभिषा (Shatabhisha) — Shatabhisha Nakshatra Phal

🔢 नक्षत्र संख्या: 24 🪐 स्वामी ग्रह: राहु ♈ राशि: कुंभ

शतभिषा नक्षत्र — खगोलीय विस्तार आ मूल स्वभाव

शतभिषा कुंभ राशि मे 6°40' सँ 20°00' धरि पूर्णतः बैसैत अछि। स्वामी राहु, देवता वरुण आ प्रतीक सय तारक खाली वृत्त। नामक एक अर्थ 'सय वैद्य' आ दोसर 'सय तारा' — दुनू अर्थ एहि नक्षत्रक स्वरूप बतबैत अछि। वरुण जल, नियम आ गुप्त सत्यक देवता छथि; ओ दण्डो दैत छथि मुदा चुपचाप, आ उपचारो करैत छथि। राहुक तीन नक्षत्र मे ई भेद स्पष्ट अछि: आर्द्राक राहु खसबैत अछि, स्वातिक राहु झुकैत अछि, जखन कि शतभिषाक राहु असगर बैसि कऽ शोध करैत अछि। वृत्तक खाली होयब बतबैत अछि जे एहि नक्षत्र मे एक प्रकारक असगरपन अछि — भीड़ो मे स्वतंत्र रहबाक प्रवृत्ति।

प्रथम पाद सँ चतुर्थ पाद धरिक अन्तर

चारू पाद कुंभ मे, नवांश धनु-मकर-कुंभ-मीन। प्रथम पाद धनु नवांश मे; गुरुक कारणेँ शोध केँ दर्शनक आधार, शिक्षा आ विदेशक आकर्षण। द्वितीय पाद मकर नवांश मे; शनिक कारणेँ संयम, दीर्घकालिक नियोजन आ प्रशासनिक क्षमता — शतभिषाक सभसँ व्यावहारिक पाद। तृतीय पाद कुंभ नवांश मे — शनि पर शनि आ राशियो कुंभे; एतुका जातक सर्वाधिक स्वतंत्र, सुधारवादी आ तकनीकी प्रवृत्तिक होइत छथि, मुदा असगरपन सेहो सभसँ बेसी। चतुर्थ पाद मीन नवांश मे; गुरुक कारणेँ ओएह दूरी करुणा मे बदलि जाइत अछि आ जातक सेवा, उपचार तथा अध्यात्म दिस मुड़ैत छथि। तेसर पादक जातक यंत्र सुधारैत छथि, चारिम पादक व्यक्ति।

गण, योनि, नाड़ी आ वर्णक व्यावहारिक अर्थ

गण राक्षस, योनि अश्व अर्थात् घोड़ा (मादा), नाड़ी आदि आ कुंभ राशि सँ वर्ण शूद्र। अश्व योनिक शत्रु महिष अर्थात् महींस योनि अछि — तेँ हस्त आ स्वातिक संग योनि मेलापक कमजोर पड़ैत अछि; अश्विनी सेहो अश्व योनिक अछि, तेँ शतभिषा–अश्विनी जोड़ीक योनिकूट पूरा बैसैत अछि। आदि नाड़ी भेलाक कारणेँ अश्विनी, आर्द्रा, पुनर्वसु, उत्तरा फाल्गुनी, हस्त, ज्येष्ठा, मूल आ पूर्वा भाद्रपदक संग नाड़ी दोष अबैत अछि — अर्थात् अश्विनी सँ योनि तँ बैसैत अछि मुदा नाड़ी अटकि जाइत अछि; ई ठीक-ठीक विरोधाभास गुण मिलान मे देखाइत अछि।

विंशोत्तरी दशा-क्रम

शतभिषा मे जन्म होअय तँ अठारह वर्षक राहु महादशा सँ जीवन शुरू होइत अछि। आर्द्रा आ स्वातिक दशा-आरम्भ सेहो राहुएक अछि, मुदा एतय राशि कुंभ — शनिक — भेलाक कारणेँ राहुक असर बेसी अन्तर्मुखी आ शोध दिस झुकल रहैत अछि। बाल्यकाल मे असगरपन, भिन्न रुचि वा समवयस्क सँ भिन्न बाट सामान्य चित्र थिक। ओ समाप्त होइतहि सोलह वर्षक गुरु महादशा अबैत अछि आ ओतय सँ समाज मे स्थान बनय लगैत अछि।

आजीविकाक दिशा

'सय वैद्य' अर्थक कारणेँ चिकित्सा अनुसन्धान, औषधि निर्माण, विष विज्ञान, प्रयोगशाला आ जन-स्वास्थ्य सोझे अनुकूल अछि। वरुणक जल-देवत्व सँ जल-शोधन, पर्यावरण आ समुद्र विज्ञान सेहो सधैत अछि। राहुक कारणेँ इलेक्ट्रॉनिक्स, अन्तरिक्ष, ज्योतिष आ गूढ़ विद्याक आकर्षण रहैत अछि। असगर गहराइ मे उतरि कऽ काज करबाक अवसर भेटय तँ ई जातक सभसँ नीक प्रदर्शन करैत छथि।

दाम्पत्य आ गुण मिलान

शतभिषा जातक केँ अपन स्थान चाही आ लगातार संवादक अपेक्षा हिनका थका दैत छनि; संगी केँ ई खुजल स्थान देबय पड़ैत छनि। स्वतंत्र प्रवृत्तिक आ बुझनुक संगी हिनक पूरक अछि। अश्व–महिष योनिवैर, आदि नाड़ीक दोष आ राक्षसगण गुण मिलान मे देखू। गोपनीयताक आदति अति पर पहुँचि जाय तँ सम्बन्ध मे दूरी आबि जाइत अछि।

दिनचर्या आ सामान्य स्वास्थ्य

कुंभ राशि पिण्डली आ घुट्ठी सँ जुड़ल अछि; संगहि राहुक कारणेँ एलर्जी आ निन्नक शिकायत सम्भव अछि। बहुत देर धरि बैसल रहब, कम पानि आ राति-जगरना टारू। नियमित पैदल चलब, प्राणायाम आ निश्चित समय पर निन्न उपयोगी अछि। अपन निदान स्वयं नहि करू — शिकायत होअय तँ विशेषज्ञक सलाह लिअ।

मिथिलाक उपासना-परम्परा

आरोग्य आ औषध सँ मिथिलाक लोक लेल सभसँ सोझ जुड़ल स्थान अछि झारखण्डक देवघर स्थित बाबा बैद्यनाथ धाम — नामे 'वैद्यनाथ', अर्थात् रोगक स्वामी, आ श्रावण मास मे सुल्तानगंज सँ जल भरि कऽ सय किलोमीटर सँ बेसी पैदल चलऽ वला काँवर यात्रा ओतहि पहुँचैत अछि; मिथिलाक गाम-गाम सँ काँवरिया लोकनि प्रतिवर्ष एहि यात्रा मे जाइत छथि। शतभिषा जातक लेल बाबा बैद्यनाथक दर्शन, धनतेरस पर धन्वन्तरि पूजन आ जन्मनक्षत्रक दिन रोगी सभ केँ दवाइ वा अस्पताल मे सहायता सभसँ सुसंगत उपाय अछि। राहु लेल उड़ीदक दान सेहो प्रचलित अछि।

🔱 शतभिषा नक्षत्रक चारि पाद आ नवांश

शतभिषा नक्षत्रक पाद, नवांश राशि आ फलभेद
पाद आ अंशनवांश राशिफल मे की बदलैत अछि
पाद १ · 6°40'–10°00'धनु नवांश (स्वामी गुरु)शोध केँ दर्शनक आधार; शिक्षा आ विदेशक आकर्षण।
पाद २ · 10°00'–13°20'मकर नवांश (स्वामी शनि)संयम, दीर्घ नियोजन आ प्रशासनिक क्षमता — सभसँ व्यावहारिक पाद।
पाद ३ · 13°20'–16°40'कुंभ नवांश (स्वामी शनि)शनि पर शनि — सर्वाधिक स्वतंत्र आ तकनीकी, असगरपन सेहो सभसँ बेसी।
पाद ४ · 16°40'–20°00'मीन नवांश (स्वामी गुरु)दूरी करुणा मे बदलैत अछि; सेवा, उपचार आ अध्यात्म।

पाद जन्म-समय सँ निर्धारित होइत अछि; सटीक पाद जानबाक लेल निःशुल्क जन्मकुंडली बनाउ।

🌙 चंद्राष्टम, तारा-बल आ गुण मिलान

चंद्राष्टम राशिकन्या — एहि राशि मे चंद्रमा रहला पर शतभिषा जातकक चंद्राष्टम मानल जाइत अछि। आजुक चंद्राष्टम देखू
विपत् ताराउत्तरा भाद्रपद, पुष्य, अनुराधा
प्रत्यरि ताराअश्विनी, मघा, मूल
वध ताराकृत्तिका, उत्तरा फाल्गुनी, उत्तराषाढ़ा
दशा-आरंभराहु महादशा — कुल १८ वर्ष; तकर बाद १६ वर्षक गुरु महादशा

विपत्, प्रत्यरि आ वध — ई तीनू तारा यात्रा, शल्यक्रिया आ नव काजक मुहूर्त लेल टारबाक चाही; जन्म, संपत्, क्षेम, साधक, मित्र आ अति-मित्र तारा शुभ अछि। विवाह लेल अष्टकूट गुण मिलान देखैत काल नाड़ी आ भकूटक संग एहो तारा-शुद्धि जाँचल जाइत अछि।

❔ शतभिषा नक्षत्र — प्रायः पूछल जायवला प्रश्न

शतभिषा नामक अर्थ की अछि आ ओ फलादेश मे कोना उतरैत अछि?

एक अर्थ 'सय वैद्य' आ दोसर 'सय तारा'। देवता वरुण — जल, नियम आ गुप्त सत्यक देवता, जे चुपचाप दण्डो दैत छथि आ उपचारो करैत छथि। एही कारणेँ चिकित्सा अनुसन्धान, औषधि निर्माण, विष विज्ञान, प्रयोगशाला आ जन-स्वास्थ्य एहि जातक केँ विशेष नीक लगैत अछि।

शतभिषा आ अश्विनीक मिलान केहन बैसैत अछि?

दुनू नक्षत्र अश्व अर्थात् घोड़ा योनिक अछि — अश्विनी नर आ शतभिषा मादा — तेँ योनिकूट मे पूरा अंक भेटैत अछि। मुदा दुनू आदि नाड़ीक भेलाक कारणेँ नाड़ी दोष सेहो लगैत अछि। योनि बैसैत अछि मुदा नाड़ी अटकैत अछि — ई ठीक-ठीक विरोधाभास एहि जोड़ी मे देखाइत अछि; परिहारक नियम देखू।

शतभिषा जातक मे असगरपन किएक अबैत अछि?

प्रतीक सय तारक खाली वृत्त — भीड़ो मे स्वतंत्र रहबाक प्रवृत्ति। संगहि अठारह वर्षक राहु महादशा शनिक कुंभ राशि मे काज करैत अछि, तेँ बाल्यकाल मे भिन्न रुचि आ समवयस्क सँ भिन्न बाट देखाइत अछि। असगर गहराइ मे उतरि कऽ काज करबाक अवसर भेटला पर एहे जातक सभसँ नीक प्रदर्शन करैत छथि।

🔗 शतभिषा नक्षत्र सँ जुड़ल सेवा | Related Tools