એકાદશી (અગિયારસ) 2025 — આખા વર્ષની તિથિઓ

હવે પછીની એકાદશી (અગિયારસ): 5 નવેમ્બર 2026, ગુરુવાર (આજે)

2025 માં એકાદશી (અગિયારસ) કુલ 25 વાર આવે છે.

← 2024 ની તારીખો 2026 ની તારીખો →

એકાદશી મહિનામાં બે વાર આવે છે — શુક્લ અને કૃષ્ણ પક્ષમાં — એટલે વર્ષમાં લગભગ 24 વાર (અધિક માસમાં 26). આ ભગવાન વિષ્ણુનો દિવસ છે, જેને ગુજરાતમાં સૌ ‘અગિયારસ’ કહે છે. નિયમ સરળ છે: આ દિવસે અનાજ, ખાસ કરીને ચોખા, ટાળવામાં આવે છે. દરેક એકાદશીનું પોતાનું નામ છે — નિર્જળા (જેઠ સુદ, જેને ભીમ અગિયારસ પણ કહે છે), દેવપોઢી (અષાઢ સુદ), મોક્ષદા (માગશર સુદ), દેવઉઠી કે પ્રબોધિની (કારતક સુદ) અને બીજી ઘણી. દેવપોઢીથી ચાતુર્માસ શરૂ થાય છે અને દેવઉઠી અગિયારસે લગ્ન જેવા શુભ કાર્યો ફરી શરૂ થાય છે.

દશમની રાત્રે હળવું ભોજન લો. એકાદશીએ સૂર્યોદય પહેલાં સ્નાન કરીને વિષ્ણુની પૂજા કરો, તુલસીદળ અર્પણ કરો અને ‘ઓમ નમો ભગવતે વાસુદેવાય’ નો જાપ કરો. આખો દિવસ ફળાહાર, દૂધ કે પાણી પર રહો; ચોખા અને અનાજ ન લો. સાબુદાણાની ખિચડી, રાજગરો, શિંગોડા કે શક્કરિયાં જેવી ફરાળી વાનગીઓ ચાલે. દ્વાદશીએ સૂર્યોદય પછી શુભ સમયે પારણાં કરો. તબિયત નબળી હોય, ગર્ભાવસ્થા હોય કે દવા ચાલતી હોય તો અનાજ વગરનો કડક ઉપવાસ ન કરો — ફળ અને દૂધથી પણ વ્રતની ભાવના પૂરી થાય છે.

વૈષ્ણવ પરંપરાના અનુયાયીઓ, ખાસ કરીને પુષ્ટિમાર્ગ અને સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયના ભક્તો, આ વ્રત નિયમથી રાખે છે. જેમની કુંડળીમાં ગુરુ નબળો હોય કે ગુરુની દશા-અંતર્દશા ચાલતી હોય, તેમને પણ એકાદશીની પૂજાથી મનોબળ મળે છે. ગૃહસ્થો માટે મહિનામાં બે દિવસનો સંયમ પોતે જ એક સારો અભ્યાસ છે.

એકાદશીએ ચોખા કેમ નથી ખવાતા?

માન્યતા છે કે આ દિવસે અનાજમાં દોષનો વાસ હોય છે; વ્યવહારુ રીતે આ દિવસ હળવા અને સંયમિત રહેવાનો અભ્યાસ છે. ફળ, સાબુદાણા, રાજગરાનો લોટ, શિંગોડાનો લોટ, બટાકા અને શક્કરિયાં સામાન્ય રીતે લેવાય છે.

એકાદશીનું પારણું ક્યારે કરવું?

પારણું બીજા દિવસે એટલે દ્વાદશીએ સૂર્યોદય પછી, દ્વાદશી તિથિ પૂરી થાય તે પહેલાં કરવામાં આવે છે. પંચાંગમાં દરેક એકાદશીનો પારણાંનો સમય અલગથી આપેલો હોય છે — તમારા શહેરનો સમય જોઈ લેજો.

સ્માર્ત અને વૈષ્ણવ એકાદશીમાં શું ફરક છે?

ઘણી વાર એકાદશી તિથિ બે દિવસમાં ફેલાયેલી હોય છે. ગૃહસ્થ (સ્માર્ત) પહેલા દિવસે અને વૈષ્ણવ સંપ્રદાયના અનુયાયીઓ બીજા દિવસે વ્રત રાખે છે. અમારી તારીખ માનક ગણતરીની છે; તમારા ગુરુ કે મંદિરની પરંપરા પૂછી લેજો.

વર્ષમાં કેટલી એકાદશી આવે છે?

સામાન્ય રીતે 24 — દરેક પક્ષમાં એક. જે વર્ષે અધિક માસ આવે તેમાં બે વધુ ઉમેરાય છે, એટલે 26.

વ્રત-તહેવાર કૅલેન્ડર 🌑 અમાસ 🌕 પૂનમ (પૂર્ણિમા) 🔱 પ્રદોષ વ્રત 🦚 ષષ્ઠી (છઠ) 🐘 સંકષ્ટી ચતુર્થી

ℹ️ ગણતરી નિરયન (લાહિરી) પદ્ધતિથી, ભારતીય માનક સમયમાં કરેલી છે. અહીં એ દિવસ બતાવ્યો છે જેના સૂર્યોદય (સવારે લગભગ 6 વાગ્યે) પછી તિથિ પૂરી થાય છે. શહેર પ્રમાણે કેટલીક તિથિઓ એક દિવસ આગળ-પાછળ થઈ શકે છે, અને પ્રદોષ તથા સંકષ્ટીમાં સાંજ કે ચંદ્રોદય સમયની તિથિ પણ જોવાય છે — એટલે વ્રત પહેલાં તમારા સ્થાનિક પંચાંગ કે મંદિરના કૅલેન્ડર સાથે એક વાર મેળવી લેજો.

જન્મકુંડળીમાં તમારી રાશિ અને દશા જોઈને કહી શકાય કે કયું વ્રત અને કયા દેવતાની ઉપાસના તમને સૌથી વધુ આધાર આપશે.

મફત કુંડળી બનાવો 📆 આજનું પંચાંગ