બાળકોનાં નામ | Gujarati Baby Names

વિશાખા ત્રણ ચરણ તુલામાં (20°થી 30°) અને એક ચરણ વૃશ્ચિકમાં (0°થી 3°20') રાખે છે. અક્ષરો તી, તુ, તે અને તો છે — સ્વાતિના ચોથા ચરણથી શરૂ થયેલો 'ત' વર્ગ અહીં પૂરો થાય છે, એટલે એક જ વ્યંજનના ચાર સ્વરભેદ મળે છે.

ચાર ચરણના નવમાંશ મેષ, વૃષભ, મિથુન અને કર્ક છે. ચોથા ચરણમાં જન્મ થાય તો ચંદ્રરાશિ વૃશ્ચિક બને — અને એ જ ટુકડામાં ચંદ્રનું નીચ સ્થાન (વૃશ્ચિક 3 અંશ) આવે છે, જે જ્યોતિષની દૃષ્ટિએ મહત્ત્વની વિગત છે. ગુજરાતીમાં નામ પુષ્કળ મળે — તીર્થ, તુષાર, તેજસ, તોરલ, તન્વી.

સ્વામી ગુરુ; દેવતા ઇન્દ્રાગ્નિ; રાક્ષસ ગણ; વ્યાઘ્ર યોનિ; પ્રતીક વિજયનું તોરણ અથવા કુંભારનો ચાકડો.

વિજયના તોરણનું પ્રતીક બાળકના સ્વભાવમાં ઊતરે છે — લક્ષ્ય નક્કી થાય પછી એ પાછું વળીને જોતું નથી. હાર સહન થતી નથી, એટલે રમતમાં પણ જીતવાની જીદ દેખાય; આ ધગશને સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષા તરફ વાળવામાં આવે તો પરિણામ ઉત્તમ આવે. બોલવામાં સ્પષ્ટ અને દલીલમાં મજબૂત. ગુરુની અસરથી અભ્યાસમાં ઊંડાણ આવે છે. વહીવટી સેવા, વકીલાત, રાજકારણ, વક્તૃત્વ-શિક્ષણ, બેંકિંગ, ધર્મ-પ્રવચન અને ઉદ્યોગસાહસ તેમને અનુકૂળ છે.

વિશાખાનું બીજું નામ 'રાધા' છે, અને ગુજરાતમાં એ વાત નામકરણ વખતે તરત યાદ આવે છે. દ્વારકા અને ડાકોર જતાં કુટુંબોમાં સવાલ ઊઠે છે — "દીકરીનું નામ રાધા રાખવું છે, પણ અક્ષર 'ત' આવે છે." પરંપરાગત ઉકેલ એ કે રાશિ નામ 'ત' પરથી રાખવું અને રાધા નામ ઘરમાં તથા મંદિરના સંકલ્પમાં વાપરવું; અથવા 'તન્વી રાધા' જેવું જોડિયું નામ પસંદ કરવું, જે ગુજરાતી પદ્ધતિમાં સહજ બેસે છે.

ચોથા ચરણવાળાં માતા-પિતાને ખાસ સમજાવવું પડે છે કે નક્ષત્ર વિશાખા હોવા છતાં રાશિ વૃશ્ચિક લખાશે, અને શનિની સાડાસાતી કે અઢૈયાની ગણતરી એ વૃશ્ચિક રાશિ પરથી થશે. કંસાર ચખાડવાના અન્નપ્રાશન વખતે ગોર મહારાજ સંકલ્પમાં નક્ષત્ર અને રાશિ બંને બોલે છે, એટલે આ ભેદ પહેલેથી ચોખ્ખો કરી લેવો.