બાળકોનાં નામ | Gujarati Baby Names

રોહિણી આખેઆખું વૃષભ રાશિમાં — 10°થી 23°20' — સમાયેલું નક્ષત્ર છે, એટલે અહીં રાશિ અંગેની કોઈ ગૂંચ ઊભી થતી નથી. 108 ચરણની અક્ષરમાળામાં આ ટુકડો કૃત્તિકાના સ્વરવિભાગમાંથી બહાર નીકળીને 'વ' વર્ગમાં પ્રવેશે છે: ઓ, વા, વી અને વુ.

પહેલો અક્ષર 'ઓ' હજી પાછલા સ્વરવિભાગની પૂંછડી છે અને પછીના ત્રણ સાથે 'વ' શ્રેણી શરૂ થાય છે — આ સાંધો રોહિણીની આગવી ઓળખ છે. ચાર ચરણના નવમાંશ મેષ, વૃષભ, મિથુન અને કર્ક છે. 'વ'થી શરૂ થતાં નામ ગુજરાતીમાં પુષ્કળ છે — વત્સલ, વૈદેહી, વિવેક, વૃંદા — તેથી પસંદગીમાં તકલીફ પડતી નથી.

સ્વામી ચંદ્ર; દેવતા બ્રહ્મા-પ્રજાપતિ; મનુષ્ય ગણ; સર્પ યોનિ; પ્રતીક બળદગાડું.

રોહિણીનું બાળક જોવામાં અને સ્વભાવમાં બંનેમાં આકર્ષક હોય છે; નાનપણથી જ તેની આસપાસ લોકો ભેગા થાય. સ્વાદ, સુગંધ, રંગ અને સ્પર્શની બાબતમાં તે ખૂબ ચોક્કસ હોય છે — ભાવતું ન હોય તો ખાશે નહીં, ગમતું ન હોય તે પહેરશે નહીં. હઠ ઊંડી હોય છે, પણ પ્રેમથી સમજાવો તો તરત વળી જાય. કૃષિ, ડેરી, કાપડ-ઝવેરાત, હોટેલ-ખાણીપીણી, સંગીત અને અભિનય તેમને માફક આવે છે; વૃષભ-ચંદ્રનું સ્થિરત્વ તેમને લાંબા ગાળાના ધંધામાં ટકાવી રાખે છે.

રોહિણી શ્રીકૃષ્ણનું જન્મનક્ષત્ર છે, અને ગુજરાત માટે એ વાત જુદો જ અર્થ ધરાવે છે — દ્વારકા. જન્માષ્ટમીની આસપાસ રોહિણીમાં જન્મેલા બાળક માટે માતા-પિતા દ્વારકાધીશ કે ડાકોરના રણછોડરાયનાં દર્શન કરીને નામ પાડવાનું નક્કી કરે છે, અને અક્ષરો પણ સાથ આપે છે: વાસુદેવ, વ્રજ, વૃંદા, વંશી.

અહીં ઘરમાં જે ચર્ચા થાય તે નામની જોડણી અંગેની હોય છે — "વ્રજ" લખવું કે "વ્રઝ", "વૈદેહી" કે "વૈદેહિ". શાળાના દાખલા, આધાર અને પાસપોર્ટમાં એક જ જોડણી રહે તે માટે છઠ્ઠી વખતે જ કાગળ પર લખીને નક્કી કરી લેવું સારું. બીજી પરંપરા એ કે રોહિણીવાળા બાળકને ઘોડિયામાં પહેલી વાર સુવડાવતી વખતે ગોળ-ઘી ચખાડાય છે; સર્પ યોનિ હોવાથી કેટલાંક કુટુંબ નાગપાંચમે નાગદેવતાને શ્રીફળ વધેરીને પછી નામ જાહેર કરે છે.