બાળકોનાં નામ | Gujarati Baby Names

અશ્વિની ગણતરીનું પહેલું નક્ષત્ર છે — મેષ રાશિનો 0°00'થી 13°20' સુધીનો ટુકડો. નામાક્ષરની આખી સાંકળ અહીંથી જ ઊઘડે છે: 27 નક્ષત્રનાં કુલ 108 ચરણ ઉપર ક્રમશઃ ગોઠવાયેલી અક્ષરમાળાના સૌથી પહેલા ચાર અક્ષર એટલે ચુ, ચે, ચો અને લા.

ચારેય ચરણ મેષમાં જ રહે છે, પણ તેમના નવમાંશ અલગ પડે છે — પહેલું ચરણ મેષ નવમાંશ, બીજું વૃષભ, ત્રીજું મિથુન અને ચોથું કર્ક. જન્મ ક્ષણે ચંદ્ર આ ચારમાંથી કયા ચરણમાં ઊભો હતો તે જ બાળકનો અક્ષર નક્કી કરે છે. ચરણ ચોક્કસ ન નીકળે ત્યારે ગુજરાતના ગોર મહારાજ ચારેમાંથી કોઈ પણ અક્ષર લેવાની છૂટ આપતા હોય છે.

નક્ષત્રસ્વામી કેતુ; દેવતા અશ્વિનીકુમાર — દેવોના વૈદ્ય; દેવ ગણ; અશ્વ યોનિ; પ્રતીક ઘોડાનું મસ્તક.

આ નક્ષત્રનું બાળક ચાલતાં શીખે એ ઘડીથી ઘરમાં સ્થિર બેસતું નથી. શીખવાની ઝડપ અસાધારણ હોય છે, પણ એટલી જ ઝડપે કંટાળો પણ આવે — તેથી એક કામ પૂરું કરાવવાની ટેવ પાડવી એ મા-બાપની સૌથી મોટી જવાબદારી બની રહે છે. મોટા થતાં દવા-સારવાર, ફિઝિયોથેરાપી, રમતગમત, વાહન-પરિવહન અને કટોકટી સેવા જેવાં ઝડપ માગતાં ક્ષેત્રો તરફ ઢળે છે. હિંમત વધારે હોવાથી બાળપણમાં નાની-મોટી ઈજા થવાની શક્યતા રહે છે, એટલે સાયકલ કે રમતના મેદાનમાં નજર રાખવી.

ગુજરાતમાં જન્મના છઠ્ઠા દિવસે છઠ્ઠી બેસાડાય છે — વિધાતા લેખ લખવા આવે એ રાત્રે કોરો કાગળ, પેન અને દીવો મૂકવામાં આવે છે, અને ઘણાં ઘરમાં એ જ રાત્રે નામ પણ કાનમાં કહેવાય છે. નામ પાડવાનો હક પરંપરાગત રીતે ફોઈનો ગણાય; ફોઈ ઘોડિયામાં બાળકને સુવડાવીને નામ બોલે અને ઘરની સ્ત્રીઓ હાલરડું ગાય.

અહીં મા-બાપ મોટે ભાગે એક જ સવાલ પૂછે છે — "નક્ષત્રનો સ્વામી કેતુ છે, તો નામ અશુભ ન ગણાય?" ના. કેતુ છાયાગ્રહ છે, પણ નામાક્ષરને ગ્રહની શુભાશુભતા સાથે સંબંધ નથી; અક્ષર ચરણ પરથી આવે છે, સ્વામી પરથી નહીં. બીજી વાત — અશ્વિનીનું પહેલું ચરણ મેષાદિ ગંડાંતમાં આવે છે, એટલે કે રેવતીના છેડા સાથેના સાંધા પર; એ ચરણમાં જન્મ થયો હોય તો સોમનાથ કે નજીકના શિવાલયમાં ગંડાંત શાંતિ કરાવીને પછી નામકરણ કરવાની રીત છે.