બાળકોનાં નામ | Gujarati Baby Names

આર્દ્રા આખું મિથુન રાશિમાં — 6°40'થી 20° — બેસે છે. 108 ચરણની અક્ષરમાળામાં આ નક્ષત્રનો ટુકડો કંઠ્ય વર્ગમાં જાય છે: કુ, ઘ, ઙ અને છ. ચાર ચરણના નવમાંશ ધનુ, મકર, કુંભ અને મીન છે.

અહીં એક પ્રામાણિક મુશ્કેલી છે જે છુપાવવા જેવી નથી — ત્રીજા ચરણનો અક્ષર 'ઙ' છે, અને ગુજરાતી ભાષામાં એક પણ શબ્દ 'ઙ'થી શરૂ થતો નથી. વ્યવહારમાં ગોર મહારાજ બે રસ્તામાંથી એક લે છે: કાં તો એ જ કંઠ્ય વર્ગનો 'ગ' અક્ષર આપે, કાં તો બાકીનાં ત્રણ ચરણમાંથી કોઈ પણ અક્ષર લેવાની છૂટ આપે. 'ઘ' પર ગુજરાતમાં ઉત્તમ વિકલ્પ છે — ઘનશ્યામ, જે સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયમાં અત્યંત પ્રિય નામ છે.

સ્વામી રાહુ; દેવતા રુદ્ર; મનુષ્ય ગણ; શ્વાન યોનિ; પ્રતીક આંસુનું બિંદુ અથવા મણિ.

આર્દ્રા બાળકની લાગણી ઊંડી અને ઝડપથી બદલાતી હોય છે — હમણાં હસતું અને ઘડીમાં રડતું. પણ એ જ સંવેદનશીલતા તેને બીજાનું દુઃખ વહેલું સમજતાં શીખવે છે. બુદ્ધિ તીક્ષ્ણ અને પ્રશ્ન કરવાની વૃત્તિ પ્રબળ; રટીને ભણવાનું ફાવતું નથી, કારણ સમજાય તો જ યાદ રહે. કમ્પ્યુટર, સંશોધન, રસાયણ-ઔષધ, વીમો, તપાસ-પત્રકારત્વ અને મનોવિજ્ઞાન જેવાં ક્ષેત્રો અનુકૂળ છે. વરસાદ, પાણી અને વીજળી સાથે આ નક્ષત્રનો સંબંધ જોડાયેલો છે.

રુદ્ર દેવતા સાંભળીને ઘણાં માતા-પિતા ગભરાય છે — "આર્દ્રામાં જન્મ થયો, કંઈ શાંતિ કરાવવી પડશે?" સામાન્ય રીતે નહીં; મૂળ, જ્યેષ્ઠા અને આશ્લેષાના અંતિમ ચરણ જેવો ગંડાંત દોષ આર્દ્રામાં નથી. છતાં પરંપરા એવી છે કે આર્દ્રા બાળક માટે શ્રાવણ મહિનામાં સોમનાથ કે ભાવનાથમાં રુદ્રાભિષેક કરાવીને પછી નામ જાહેર કરવું — શાંતિ માટે નહીં, આશીર્વાદ માટે.

નામની બાબતમાં અહીં વ્યવહારુ ચર્ચા 'ઙ' અંગેની જ થાય છે. ગુજરાતી ઘરોમાં ઉકેલ સીધો કઢાય છે: રાશિ નામ ગોર મહારાજ કહે તે અક્ષરથી નાનું રાખવું અને શાળા-દસ્તાવેજ માટેનું વ્યવહારુ નામ 'ઘ' કે 'છ' પરથી પસંદ કરવું. ગુજરાતમાં એક જ બાળકનાં બે નામ — રાશિ નામ અને ચાલુ નામ — રાખવાની પ્રથા જૂની અને સ્વીકૃત છે, એટલે આમાં કોઈ દોષ ગણાતો નથી.