ਪੰਜਾਬੀ ਜੋਤਿਸ਼ — ਇੱਕ ਪੂਰੀ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ
ਵੈਦਿਕ ਕਾਲ ਤੋਂ ਚੱਲੀ ਆ ਰਹੀ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਦਿਆ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਚੱਲਿਤ ਹੈ। ੧੨ ਰਾਸ਼ੀਆਂ, ੨੭ ਨਛੱਤਰ ਤੇ ੯ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਕੁੰਡਲੀ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ-ਭਾਰਤੀ ਪੱਧਤੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਕੁੰਡਲੀ ਹੀਰੇ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਬਣਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਘਰ ਪੱਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਿਆਹ ਲਈ ਅਸ਼ਟਕੂਟ ਦੇ ੩੬ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬੀ ਦੇਸੀ ਮਹੀਨੇ — ਚੇਤ, ਵਿਸਾਖ, ਜੇਠ, ਹਾੜ੍ਹ, ਸਾਉਣ, ਭਾਦੋਂ, ਅੱਸੂ, ਕੱਤਕ, ਮੱਘਰ, ਪੋਹ, ਮਾਘ ਤੇ ਫੱਗਣ — ਸੂਰਜ ਦੀ ਸੰਗਰਾਂਦ ਨਾਲ ਬਦਲਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪੰਚਾਂਗ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਵੈਦਿਕ ਜੋਤਿਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗ੍ਰੰਥ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਸਾਫ਼ਟਵੇਅਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ। ਇਸ ਸਾਈਟ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗਿਣਤੀਆਂ ਆਧੁਨਿਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਦੇ ਸੂਤਰ (ਗ੍ਰਹਿ-ਸਥਿਤੀ, ਅਯਨਾਂਸ਼, ਵਿੰਸ਼ੋਤਰੀ ਦਸ਼ਾ) ਵਰਤ ਕੇ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਲੇਖ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਬ੍ਰਿਹਤ ਪਰਾਸ਼ਰ ਹੋਰਾ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਫਲਦੀਪਿਕਾ ਤੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਪੰਜਾਬੀ ਪੰਚਾਂਗ-ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਜਾਂਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
⚠️ ਇਹ ਲੇਖ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ। ਨਿੱਜੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿਆਣੇ ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ।