बच्चाको नाम · न्वारन | Hindu Baby Names

विशाखाका तीन चरण तुला राशिको अन्तिम १० अंशमा छन् र चौथो चरण एक्लै वृश्चिक राशिको सुरुको ३ अंश २० कलामा। अर्थात् पहिला तीन चरणमा जन्म भए राशि तुला र स्वामी शुक्र, र चौथो चरणमा जन्म भए राशि वृश्चिक र स्वामी मङ्गल — दुई बिलकुल विपरीत स्वभावका ग्रह।

अक्षर-चक्रका एकसट्ठीऔँदेखि चौसट्ठीऔँ चरण यहाँ आउँछन् र चारै अक्षर ती, तू, ते, तो एउटै 'त' व्यञ्जनका स्वररूप हुन्; स्वातिको चौथो चरणमा जुन 'ता' सुरु भएको थियो, विशाखाले त्यसलाई पूरा गर्छ। भरणी र आश्लेषापछि यो तेस्रो नक्षत्र हो जसलाई पूरै एउटै व्यञ्जन मिलेको छ, र यसले नाम छान्न निकै सजिलो बनाउँछ — तन्मय, तितिक्षा, तेजस, तोरण, तूलिका जस्ता विकल्प खुला रहन्छन्। नवांश मेष, वृषभ, मिथुन र कर्क बन्छन्।

स्वामी बृहस्पति, देवता इन्द्र र अग्नि दुवै संयुक्त रूपमा, गण राक्षसगण, योनि व्याघ्र र चिह्न विजय-तोरण।

विशाखा एकमात्र नक्षत्र हो जसका दुई देवता छन्, र यो द्वैत बच्चाको स्वभावमा प्रस्ट उत्रन्छ — भित्र तीव्र महत्त्वाकाङ्क्षा र बाहिर शान्त, शिष्ट व्यवहार। लक्ष्य तय गरेपछि यिनी त्यसबाट हट्दैनन्; यसलाई 'ढिलो फुल्ने' नक्षत्र भनिन्छ, किनकि सफलता प्रायः लामो तयारीपछि एकैचोटि आउँछ। गुरुको आधिपत्यले अध्ययनमा गहिराइ र शिक्षक बन्ने क्षमता दिन्छ, इन्द्र-अग्निले नेतृत्व र तेज। प्रतिस्पर्धात्मक परीक्षा र लोकसेवा, अनुसन्धान, कानुन, बैङ्किङ, राजनीति, प्रकाशन र अध्यापन यिनका लागि अनुकूल छन्। ईर्ष्या र तुलनाको प्रवृत्तिमा बाल्यकालमै ध्यान दिनुपर्छ।

बैशाख महिना यसै नक्षत्रको नामबाट बनेको हो र बैशाख शुक्ल तृतीयामा पर्ने अक्षय तृतीयालाई नेपालमा अबुझ साइत मानिन्छ — त्यस दिन पात्रो नहेरी पनि शुभ कार्य गरिन्छ, र बैशाखकै पूर्णिमामा बुद्ध जयन्ती पनि पर्छ। विशाखामा जन्मेको बच्चाको न्वारन अक्षय तृतीयामा गराउने इच्छा धेरै परिवारमा रहन्छ, किनकि त्यस दिन दिइएको नाम अक्षय रहन्छ भन्ने मान्यता छ।

यहाँ आमाबुबाको साँचो प्रश्न चौथो चरणबारे हुन्छ। जन्म तुला-वृश्चिकको सन्धिनजिक भएको छ भने घरमा बच्चाको राशि कुन मान्ने भन्ने छलफल चल्छ, र कहिलेकाहीँ दुई पुरोहितले दुई उत्तर दिन्छन्। यसको समाधान सीधा छ — विशाखाका चारै चरणमा नामाक्षर एउटै व्यञ्जनको छ, त्यसैले राशि तुला निस्कोस् वा वृश्चिक, नाममा कुनै फरक पर्दैन; दशा र गोचरको गणनाका लागि मात्र राशिको निर्णय आवश्यक छ, र त्यसका लागि एउटै पात्रोको गणनामा अडिनुपर्छ। जुन घरमा सबै दाजुभाइ-दिदीबहिनीको नाम एउटै अक्षरबाट राख्ने परम्परा छ, उनीहरूका लागि विशाखा सबैभन्दा सुविधाजनक नक्षत्र सिद्ध हुन्छ।