बच्चाको नाम · न्वारन | Hindu Baby Names

उत्तरा फाल्गुनीको पहिलो चरण सिंह राशिको अन्तिम ३ अंश २० कलामा छ र बाँकी तीन चरण कन्या राशिको सुरुका १० अंशमा। त्यसैले पहिलो चरणमा जन्मेको बच्चाको राशि सिंह र स्वामी सूर्य हुनेछन्, जबकि बाँकी तीन चरणको राशि कन्या र स्वामी बुध — एउटै नक्षत्र, तर दुई बिलकुल फरक कुण्डली।

अक्षर-चक्रका पैँतालीसौँदेखि अठचालीसौँ चरण यहाँ छन्। पहिला दुई चरण टे, टो ले पूर्वा फाल्गुनीमा सुरु भएको 'ट' शृङ्खला सकाउँछन् र अन्तिम दुई पा, पी सँगै 'प' वर्ग खुल्छ। यही कारणले यस नक्षत्रको उत्तरार्ध नाम छान्नका लागि निकै सुविधाजनक छ भने पूर्वार्ध कठिन — पा र पी मा पवन, प्रणव, पार्थ, पायल, पीयूष, प्रिया जस्ता नाम गनेर सकिँदैनन्। नवांश धनु, मकर, कुम्भ र मीन बन्छन्।

स्वामी सूर्य, देवता अर्यमा, गण मनुष्यगण, योनि गौ र चिह्न खाटका पछाडिका दुई खुट्टा।

अर्यमा वैदिक परम्परामा विवाह, मैत्री-सम्बन्ध र कुल-मर्यादाका अधिष्ठाता हुन्, त्यसैले उत्तरा फाल्गुनीलाई गृहस्थी र व्यवस्थित जीवनको नक्षत्र भनिएको छ। यी बच्चामा वचन निभाउने बानी निकै चाँडै बस्छ; जे भने त्यो गरेर देखाउँछन् र अरूबाट पनि यही अपेक्षा राख्छन्। सूर्यको आधिपत्यले आत्मविश्वास र स्पष्टवादिता दिन्छ, गौ योनिले धैर्य र सहनशीलता। यिनी कुनै पनि समूहमा सन्तुलन मिलाउने सदस्य हुन्छन्। व्यवस्थापन, मानव संसाधन, समाजशास्त्र, सहकारी, पशुपालन, स्वास्थ्य-सेवा, वैवाहिक तथा पारिवारिक परामर्श र प्रशासन यिनका लागि अनुकूल क्षेत्र हुन्।

उत्तरा फाल्गुनी नेपालका विवाहको शुभ साइतमा सबैभन्दा बढी छानिने नक्षत्रमध्ये पर्छ — पात्रोमा यसलाई 'ध्रुव' संज्ञक भनिएको छ, अर्थात् स्थिर कार्यका लागि उपयुक्त। घरको शिलान्यास, गृहप्रवेश र न्वारन पनि यसै कारण यस नक्षत्रमा शुभ मानिन्छन्।

यहाँको सबैभन्दा विचारणीय पक्ष यो हो कि आज जुन नाम राखिँदैछ, त्यही नाम बीस-पच्चीस वर्षपछि विवाहको सङ्कल्पमा गोत्र र बुबाको नामसँगै उच्चारण गरिनेछ। त्यसैले यस नक्षत्रमा पुरोहितहरू आमाबुबालाई आग्रह गर्छन् कि राशि-नाम संस्कृतनिष्ठ र स्पष्ट राखियोस्, ताकि उच्चारणमा कुनै अस्पष्टता नरहोस्। पहिलो चरणमा जन्मेका बच्चाका लागि 'टे' वा 'टो' को समस्या फेरि अगाडि आउँछ; त्यसको उही समाधान छ — नक्षत्रको सामूहिक अक्षर मानेर 'पा' वा 'पी' छान्नु, अथवा 'ट' को सट्टा 'त' स्वीकार गर्नु। न्वारनको दिन फुपूले नाम राखिदिने वा पुरोहितले निकालेको नाम कानमा सुनाउने जुन रीति नेपालका घरघरमा चल्छ, त्यो पनि यसै अक्षर-सूचीभित्र निभाइन्छ, र फुपूलाई दक्षिणा दिएर परम्परा पूरा गरिन्छ।