बच्चाको नाम · न्वारन | Hindu Baby Names

उत्तरा भाद्रपद मीन राशिको ३ अंश २० कलादेखि १६ अंश ४० कलासम्म बसेको छ र यसका चारै चरण मीनभित्रै रहन्छन्। एक सय आठ चरणमा यी एक सय एकौँदेखि एक सय चारौँ क्रमाङ्कमा आउँछन्।

यहाँ चक्रको चौथो र अन्तिम ठूलो अवरोध आउँछ। पहिलो चरणले दू दिएर पूर्वा भाद्रपदबाट चलिआएको 'द' शृङ्खलालाई अगाडि बढाउँछ, अनि स्वर-क्रम टुटेर तीन असम्बद्ध व्यञ्जन आइपुग्छन् — थ, झ, ञ। आर्द्रा, हस्त र पूर्वाषाढापछि यो चौथो र अन्तिम यस्तो स्थान हो, र नाम राख्ने दृष्टिले यो हस्तपछि सबैभन्दा कठिन नक्षत्र सिद्ध हुन्छ। नवांश क्रमशः सिंह, कन्या, तुला र वृश्चिक बन्छन्। यस कठिनाइको नेपालमा के समाधान निकालिन्छ, त्यो तल दिइएको छ।

स्वामी शनि, देवता अहिर्बुध्न्य, गण मनुष्यगण, योनि गौ र चिह्न खाटका पछाडिका दुई खुट्टा अथवा जलमा रहेको सर्प।

अहिर्बुध्न्य गहिरो जलका नाग हुन् — शिवकै एउटा रूप — र यो नक्षत्र गहिराइ, स्थिरता तथा भित्री शान्तिको मानिएको छ। यस नक्षत्रका बच्चा शान्त, कम बोल्ने र असाधारण रूपमा सहनशील हुन्छन्; रिस निकै ढिलो आउँछ, तर आयो भने सम्हाल्न कठिन। अरूको पीडाले यिनलाई चाँडै छुन्छ र सहयोग गर्नमा यिनी अगाडि रहन्छन्। शनि र गौ योनिको संयोगले धैर्यलाई यिनको सबैभन्दा ठूलो गुण बनाइदिन्छ। अध्यात्म र योग, चिकित्सा, समाजसेवा, अनुसन्धान, लेखन, शिक्षण, जल तथा वातावरण र दीर्घकालीन लगानी यिनका क्षेत्र हुन्। आफ्नो कुरा मनमै दबाएर राख्ने प्रवृत्तिमा परिवारले ध्यान दिनुपर्छ।

यस नक्षत्रमा सत्य प्रस्ट भनिदिनुपर्छ। 'ञ' बाट नेपालीको कुनै शब्द वा नाम सुरु हुँदैन — यो वर्ण अनुनासिक ध्वनिका रूपमा 'ञ्च' वा 'ञ्ज' जस्ता संयुक्ताक्षरमा मात्र भेटिन्छ। 'झ' बाट झरना, झलक जस्ता शब्द त छन् तर प्रचलित नाम निकै कम, र 'थ' बाट पनि नाम लगभग भेटिँदैनन्। अर्थात् चारमध्ये तीन चरणमा व्यावहारिक नामाक्षर उपलब्ध नै छैन — हस्तपछि यो दोस्रो यस्तो नक्षत्र हो।

पुरोहितहरूले यहाँ जे गर्छन्, त्यो पूर्ण रूपमा शास्त्रसम्मत छ। दोस्रो चरणमा 'थ' को सट्टा सजातीय 'त' लिएर तनुज, तनिष्का, तरुण जस्ता नाम राखिन्छन्। तेस्रो चरणमा 'झ' को सट्टा 'ज' लिएर जय, जाह्नवी, जितेन्द्र। चौथो चरणको 'ञ' पूरै छाडिन्छ र त्यसको ठाउँमा पहिलो चरणको 'दू' वा मीन राशिका सामान्य अक्षर द, च, थ, झ मध्ये कुनै एक लिइन्छ — दुर्गेश, दुर्गा, दिव्यांश। यसको सैद्धान्तिक आधार उही हो कि नक्षत्रको कुनै पनि अक्षर सम्पूर्ण नक्षत्रका लागि ग्राह्य छ। पूर्ण शुद्धता चाहने परिवारले चिनामा 'ञ' बाट बनेको संस्कृत राशि-नाम अङ्कित गराउँछन् र कागजपत्रमा व्यावहारिक नाम चलाउँछन्।