बच्चाको नाम · न्वारन | Hindu Baby Names

स्वाति तुला राशिको ६ अंश ४० कलादेखि २० अंशसम्म पूरै समाहित नक्षत्र हो — राशि बदलिने प्रश्न यहाँ उठ्दैन। एक सय आठ चरणमा यी सन्ताउन्नौँदेखि साठीऔँ क्रमाङ्कका चरण हुन्।

पहिला तीन चरण रू, रे, रो ले चित्राबाट चलिआएको 'र' शृङ्खलालाई त्यसका अन्तिम स्वरसम्म पुर्‍याउँछन् र चौथो चरणमा चक्र 'त' वर्गमा प्रवेश गर्छ — ता। त्यसैले स्वाति ती नक्षत्रमध्ये पर्छ जहाँ पहिला तीन चरण एउटै व्यञ्जनका छन् र चौथो बिलकुल नयाँ। नामको दृष्टिले चारै अक्षर उदार छन् — रूपा, रेणु, रोहित, रोशनी, तनु, तारा जस्ता नाम तानातान नगरी भेटिन्छन्। नवांश क्रमशः धनु, मकर, कुम्भ र मीन बन्छन्।

स्वामी राहु, देवता वायु, गण देवगण, योनि महिष र चिह्न हावामा हल्लिरहेको कोमल टुसा वा मुगा।

वायु देवता भएकाले स्वातिको पूरै स्वभाव स्वतन्त्रताको हो। यी बच्चामा जोर-जबरजस्ती काम गर्दैन; सम्झाउँदा यिनी तुरुन्तै मान्छन्, दबाब दिँदा झन् अडिन्छन्। संवाद र मोलमोलाइमा यिनको सीप स्वाभाविक हुन्छ — आफ्नो कुरा मनाउन यिनलाई बाल्यकालदेखि नै आउँछ। तुला राशिमा भएकाले सन्तुलन र न्यायप्रियता स्वभावमा रहन्छ, राहुको आधिपत्यले आधुनिकता र नयाँ प्रविधितर्फ तीव्र आकर्षण। व्यापार, बजारीकरण, कूटनीति, कानुन, हवाई र यातायात क्षेत्र, सङ्गीत, सेयर बजार र स्वतन्त्र उद्यम यिनका लागि अनुकूल छन्। जागिरको बाँधिएको दिनचर्या यिनलाई कम मन पर्छ।

स्वाति नक्षत्रको वर्षाको थोपाबारे जुन लोकोक्ति सदियौँदेखि चलिआएको छ — सिपीमा परे मोती, केराको पातमा परे कपूर — त्यो यस नक्षत्रको पहिचान बनेको छ। कबीर र रहीम दुवैले यसको उल्लेख गरेका छन्। त्यसैले यहाँ जन्मेको बच्चाको न्वारनमा परिवारमा यो भाव रहन्छ कि संस्कार सही पात्रमा परे मोती बन्नेछन्।

न्वारनको शुभ साइत प्रायः कात्तिकको सुरुतिर पर्छ, जब सूर्य तुला राशिमा हुन्छन् र तिहारको उज्यालो महिना चलिरहेको हुन्छ; कात्तिक महिनाभरि बागमती वा त्रिवेणीमा स्नान गरेर फर्केपछि संस्कार गर्ने चलन नेपालका धेरै परिवारमा देखिन्छ। आमाबुबाको सामान्य प्रश्न राहुबारे हुन्छ — राहुको नक्षत्र भएकाले नाममा कुनै विशेष सावधानी चाहिन्छ कि? उत्तर हो, चाहिँदैन। स्वातिमा राहुले छल होइन, गति र विस्तार दिन्छन्। हो, एउटा व्यावहारिक सुझाव यहाँ अवश्य दिइन्छ — 'र' बाट बनेका नाम बोलीचालीमा चाँडै छोटिन्छन्, त्यसैले यस्तो राशि-नाम छान्नुहोस् जसको छोटो रूप पनि अर्थपूर्ण बनोस्।