बच्चाको नाम · न्वारन | Hindu Baby Names

पूर्वा भाद्रपदका तीन चरण कुम्भ राशिको अन्तिम १० अंशमा छन् र चौथो चरण एक्लै मीन राशिको सुरुको ३ अंश २० कलामा। त्यसैले पहिला तीन चरणको राशि कुम्भ र स्वामी शनि रहन्छन्, जबकि चौथो चरणको राशि मीन र स्वामी बृहस्पति — दुई बिलकुल भिन्न स्वभावका ग्रह।

अक्षर-चक्रका सन्तानब्बेऔँदेखि सयौँ चरण यहाँ आउँछन्। पहिला दुई चरण से, सो ले शतभिषाबाट चलिआएको 'स' शृङ्खला सकाउँछन् र अन्तिम दुई दा, दी सँगै 'द' वर्ग खुल्छ। यो चक्रको अन्तिम नयाँ व्यञ्जन-वर्ग हो; यसपछि दुई नक्षत्र मात्र बाँकी रहन्छन् र चक्र फर्केर आफ्नै सुरुवातसँग जोडिन्छ। नामको दृष्टिले चारै अक्षर सुविधाजनक छन् — सेजल, सोनम, सोहन, दक्ष, दीपिका, दिव्या। नवांश मेष, वृषभ, मिथुन र कर्क बन्छन्।

स्वामी बृहस्पति, देवता अज एकपाद, गण मनुष्यगण, योनि सिंह र चिह्न खाटका अगाडिका दुई खुट्टा अथवा दुईधारे तरवार।

अज एकपाद एक खुट्टा भएका रुद्र-रूप हुन्, र यो नक्षत्र तीव्रता तथा गम्भीरता दुवैको हो। यी बच्चाको सोच उमेरभन्दा ठूलो हुन्छ; यिनी मृत्यु, ईश्वर र जीवनको अर्थ जस्ता प्रश्न आश्चर्यजनक रूपमा चाँडै सोध्न थाल्छन्। कुरामा धार हुन्छ र तर्कमा यिनी कसैलाई छाड्दैनन्। गुरुको आधिपत्यले शास्त्र, दर्शन र कानुनतर्फ झुकाव दिन्छ, सिंह योनिले नेतृत्व र निर्भीकता। यिनी या त पूरै जोडिन्छन् या पूरै छुट्टिन्छन् — बीचको बाटो यिनलाई आउँदैन। दर्शन र धर्मशास्त्र, कानुन, अनुसन्धान, अन्त्येष्टि तथा तीर्थ-सेवा, ज्योतिष, इन्जिनियरिङ तथा जोखिम-व्यवस्थापन यिनका क्षेत्र हुन्।

भदौ अर्थात् भाद्रपद महिनाको नाम यसै नक्षत्र-जोडीबाट बनेको हो; त्यसै महिनामा तीज, ऋषि पञ्चमी, गणेश चतुर्थी र अनन्त चतुर्दशी पर्छन्, र काठमाडौंमा इन्द्रजात्राको रौनक रहन्छ। अनन्त चतुर्दशीलगत्तै सोह्रश्राद्ध सुरु हुन्छ, र यही यस नक्षत्रका परिवारको सबैभन्दा ठूलो व्यावहारिक चिन्ता बन्छ।

प्रश्न यो हुन्छ — जन्म भदौमा भयो र न्वारनको एघारौँ वा बाह्रौँ दिन सोह्रश्राद्धमा परिरहेको छ भने के संस्कार सार्नुपर्छ? पुरोहितहरूको स्पष्ट उत्तर छ कि सोह्रश्राद्धमा नयाँ र माङ्गलिक सुरुवात टारिन्छन्, तर जुन संस्कारलाई शास्त्रले समय-बद्ध गरेको छ — जस्तै जातकर्म र न्वारन — ती आफ्नै तोकिएको दिनमा हुन्छन्; सार्दा दोष लाग्छ, गर्दा होइन। दोस्रो प्रश्न चौथो चरणको हो, जहाँ राशि कुम्भबाट मीन हुन्छ र परिवार अलमलमा पर्छ; त्यसको उही समाधान छ कि नामाक्षर नक्षत्रबाट लिइयोस्, राशि दशा-गणनाका लागि मात्र तय गरियोस्।