बच्चाको नाम · न्वारन | Hindu Baby Names

धनु राशिको ढोका मूलबाट खुल्छ — ० अंशदेखि १३ अंश २० कलासम्म, चारै चरण एउटै राशिमा। ज्येष्ठासँग जुन गण्डान्त-सन्धि बनेको थियो, त्यसको अर्को छेउ मूलको पहिलो चरण हो; यसै कारण मूललाई गण्डमूल नक्षत्रमध्ये सबैभन्दा प्रमुख मानिन्छ।

अक्षर-चक्रका त्रिहत्तरौँदेखि छयहत्तरौँ चरण यहाँ पर्छन्। पहिला दुई चरण ये, यो ले ज्येष्ठाबाट चलिआएको 'य' शृङ्खला सकाउँछन् र अन्तिम दुई भा, भी सँगै 'भ' वर्ग सुरु हुन्छ। नामको दृष्टिले उत्तरार्ध बढी उदार छ — भरत, भावना, भास्कर, भाविक, भीष्म जस्ता नाम सहजै भेटिन्छन्, जबकि 'ये' र 'यो' मा सूची छोटो रहन्छ। नवांश क्रमशः मेष, वृषभ, मिथुन र कर्क बन्छन्।

स्वामी केतु, देवता निर्ऋति, गण राक्षसगण, योनि श्वान र चिह्न बाँधिएका जराहरूको झुप्पो।

मूलको अर्थ नै जरा हो, र यस नक्षत्रका बच्चाको प्रवृत्ति पनि यही हुन्छ — कुनै कुराको फेदसम्म नपुगी मान्दैनन्। माथिल्लो उत्तरले यिनलाई सन्तुष्ट पार्दैन; यिनी यस्तो किन हो भनेर सोधिरहन्छन्। केतुको आधिपत्यले वैराग्य र गहिरो आध्यात्मिक जिज्ञासा स्वाभाविक रहन्छ, र धनु राशि भएकाले दर्शन तथा शास्त्रतर्फ झुकाव। जीवनमा एक-दुई ठूला मोड आउँछन् जसले पूरै दिशा बदलिदिन्छन्, र तिनैपछि यिनले आफ्नो वास्तविक क्षमता पाउँछन्। अनुसन्धान, चिकित्सा, आयुर्वेद र जडीबुटी, दर्शन, पुरातत्त्व, कानुन, अध्यात्म र मूल कारण खोज्ने हरेक पेशा यिनका लागि अनुकूल छन्।

मूल नक्षत्रमा जन्मबारे नेपाल र उत्तर भारतमा जति चिन्ता गरिन्छ, त्यति अरू कुनै नक्षत्रबारे गरिँदैन — र यही यस पृष्ठमा सबैभन्दा इमानदारीपूर्वक भन्नुपर्ने कुरा हो। लोक-मान्यता यो छ कि बुबाले सत्ताईस दिनसम्म शिशुको मुख नहेरून्, र त्यसअघि नाम पनि नराखियोस्। शास्त्रीय स्थिति यसभन्दा बढी सन्तुलित छ: प्रथम चरणमा जन्म मात्र विशेष शान्तिको विषय मानिएको छ, बाँकी तीन चरणमा सामान्य मूल-शान्ति पर्याप्त छ, र चौथो चरणलाई धेरै ग्रन्थले शुभसमेत भनेका छन्।

व्यवहारमा हुने के हो भने सत्ताईसौँ दिन उही नक्षत्रको पुनरावृत्तिमा मूल-शान्ति गराइन्छ — पशुपतिनाथको आर्यघाटमा, देवघाटको सङ्गममा, बराहक्षेत्रमा वा गोसाइँकुण्डमा — र त्यही दिन न्वारन पनि सम्पन्न गरिन्छ। कलश-स्थापना, नवग्रह-हवन र शिशुको अभिषेक यस विधिका अङ्ग हुन्। पुरोहितहरू आमाबुबालाई यो पनि सम्झाउँछन् कि नाममा कुनै विशेष 'शान्तिकारक' अक्षर हाल्नुपर्दैन; नक्षत्रका चार अक्षरमध्ये कुनै पनि लिनु पूर्ण रूपमा निर्दोष छ।