बच्चाको नाम · न्वारन | Hindu Baby Names

चित्रा राशि-सन्धिमा बसेको नक्षत्र हो — पहिला दुई चरण कन्या राशिको अन्तिम ६ अंश ४० कलामा र अन्तिम दुई चरण तुला राशिको सुरुको ६ अंश ४० कलामा। त्यसैले एउटै नक्षत्रमा जन्मेका दुई बच्चामध्ये एकको राशि कन्या र स्वामी बुध हुनेछन्, अर्काको तुला र स्वामी शुक्र।

अक्षर-चक्रका त्रिपन्नौँदेखि छपन्नौँ चरण यहाँ पर्छन्। पहिला दुई चरण पे, पो ले हस्तपछि बाँकी रहेको 'प' शृङ्खला अन्ततः सकाउँछन् र अन्तिम दुई रा, री सँगै 'र' वर्ग सुरु हुन्छ। ध्यान दिनुपर्ने कुरा के हो भने नामको सुविधा राशि-सन्धिपछिको भागमा अचानक बढ्छ — रा र री मा राघव, राधिका, रीतिका, रितेश जस्ता अनगिन्ती नाम खुल्छन्। नवांश क्रमशः सिंह, कन्या, तुला र वृश्चिक बन्छन्।

स्वामी मङ्गल, देवता त्वष्टा अर्थात् विश्वकर्मा, गण राक्षसगण, योनि व्याघ्र र चिह्न चम्किलो मोती वा रत्न।

त्वष्टा देवशिल्पी हुन् र चित्राको अर्थ नै हो चित्रित, सजाइएको। यस नक्षत्रका बच्चामा रचना र रूपको बुझाइ जन्मजात हुन्छ — यिनी चीजलाई उपयोगी मात्र होइन, सुन्दर पनि बनाउन चाहन्छन्। आफ्नो पहिरनबारे यिनी बाल्यकालदेखि नै सचेत रहन्छन् र अव्यवस्था यिनलाई बिझाउँछ। मङ्गलको आधिपत्यले साहस र स्पष्ट बोली दिन्छ, व्याघ्र योनिले स्वतन्त्र, कसैको अधीनमा नबस्ने स्वभाव। वास्तुकला, इन्जिनियरिङ, डिजाइन, गरगहना निर्माण, फोटोग्राफी, शल्य-चिकित्सा, रत्न-व्यापार र निर्माण-उद्योग यिनका लागि अनुकूल छन्। देखावटीतर्फको झुकावमा अलिकति लगाम आवश्यक छ।

चैत्र महिनाको नाम यसै नक्षत्रबाट बनेको हो र चैत्र शुक्ल प्रतिपदालाई नव संवत्सरको रूपमा मानिन्छ — यही समयमा नेपालमा चैते दशैं र रामनवमीसहितको चैत्र नवरात्र पर्छ, अनि केही दिनपछि बैशाख १ गते विक्रम सम्वत्को नयाँ वर्ष सुरु हुन्छ। चित्रामा जन्मेको बच्चाको चिनामा पुरोहितहरू संवत्सरको नाम विशेष रूपमा अङ्कित गर्छन्, किनकि यस नक्षत्रको सम्बन्ध रचना र अङ्कनसँग मानिएको छ।

न्वारनको एउटा सुन्दर रीति यहाँ प्रचलित छ — चित्रगुप्तको लेखन-प्रतीकको रूपमा कागजमा बेसारले पहिलो अक्षर लेखेर कुलदेवताअगाडि राखिन्छ, अनि त्यही अक्षरबाट नाम तय हुन्छ। आमाबुबाको साँचो प्रश्न यहाँ राशि-सन्धिको हुन्छ: जन्मको समय अस्पतालको कागजमा एउटा लेखिएको छ र घरको सम्झनामा अर्कै — अब कुन राशिको नाम मान्ने? पुरोहितको उत्तर व्यावहारिक छ — नामाक्षर नक्षत्रबाट आउँछ, राशिबाट होइन, त्यसैले चारै अक्षरमध्येबाट छानिएको नाम जुनसुकै अवस्थामा निर्दोष रहनेछ; राशिको निर्धारण दशा-गणनाका लागि पछि सावधानीपूर्वक गर्न सकिन्छ।