बच्चाको नाम · न्वारन | Hindu Baby Names

मेष राशिको १३ अंश २० कलादेखि २६ अंश ४० कलासम्मको भाग भरणीको हो; अश्विनीजस्तै यसका पनि चारै चरण एउटै राशिमा अटाउँछन्। एक सय आठ चरणको अक्षर-चक्रमा यी पाँचौँदेखि आठौँ क्रमाङ्कका चरण हुन्, र यही कारणले चारै अक्षर एउटै 'ल' व्यञ्जनका चार स्वररूप निस्कन्छन् — ली, लू, ले, लो।

अश्विनीको चौथो चरणमा जुन 'ला' आएको थियो, चक्रले त्यसैलाई यहाँ पूरा गर्छ; त्यसैले भरणीले 'ल' को पूरै वर्णमाला पाउँछ। चरणका नवांश क्रमशः सिंह, कन्या, तुला र वृश्चिक बन्छन्। एउटै व्यञ्जन भएकाले नाम छान्न यहाँ सबैभन्दा सजिलो पर्छ — चरण थाहा छ भने त्यही स्वर लिनुहोस्, थाहा छैन भने 'ल' बाट सुरु हुने जुनसुकै नाम निर्दोष हुन्छ।

अधिपति शुक्र, देवता यम, गण मनुष्यगण, योनि गज र चिह्न स्त्रीको गर्भाशय — अर्थात् धारण र सृजनाको प्रतीक।

भरणीमा जन्मेका बच्चामा जिम्मेवारीको भाव अचम्मलाग्दो गरी छिट्टै पलाउँछ; साना भाइबहिनी सम्हाल्ने, घरका कुरा सम्झिरहने, कुनै काम अधुरो नछोड्ने — यी लक्षण विद्यालय जाने उमेरदेखि नै देखिन थाल्छन्। शुक्रको प्रभावले रङ, सङ्गीत, नृत्य, पहिरन र सजावटको बुझाइ स्वाभाविक रूपमा पलाउँछ। उचित-अनुचितबीचको तिनको रेखा निकै तीखो हुन्छ, त्यसैले झगडामा तिनी सजिलै पछि हट्दैनन् र कहिलेकाहीँ जिद्दी कहलाउँछन्। कला, कानुन, रङ्गमञ्च, चलचित्र-सञ्चार, कृषि र शिशु-स्याहार तिनका लागि अनुकूल क्षेत्र मानिन्छन्।

सोह्र श्राद्ध अर्थात् पितृपक्षमा पर्ने भरणी श्राद्ध गोकर्णेश्वर, देवघाट र बराहक्षेत्रजस्ता तीर्थमा विशेष रूपमा गरिन्छ — यसै कारण यस नक्षत्रको नाम सुन्नेबित्तिकै कतिपय परिवारको मनमा एउटा हिचकिचाहट आउँछ।

यहाँ पुरोहितलाई सबैभन्दा धेरै सोधिने प्रश्न यही हो: देवता यम हुन् भने के नाम अशुभ हुन्छ? उत्तर स्पष्ट छ — शास्त्रमा यम यहाँ मृत्युका होइन, धर्मराजका रूपमा, संयम र न्यायका अधिष्ठाताका रूपमा लिइएका छन्; न्वारनमा यसको कुनै अवरोध छैन। सौभाग्यवश 'ल' नेपाली र संस्कृत दुवैमा अत्यन्त उर्वर अक्षर हो — लीला, लक्ष्मी, लीलाधर, लोकेश, लेखा, लोपामुद्रा जस्ता नाम धेरैजसो नेपाली परिवारमा पहिलेदेखि नै चलिआएका छन्। त्यसैले भरणी त्यो दुर्लभ नक्षत्र हो जहाँ नक्षत्राक्षर र परिवारको पुरानो नाम-परम्परा विरलै ठोक्किन्छन्, र छुट्टै राशि-नाम राख्नुपर्ने अवस्था कमै आउँछ।