बच्चाको नाम · न्वारन | Hindu Baby Names

आर्द्रा मिथुन राशिको ६ अंश ४० कलादेखि २० अंशसम्म पूरै अटाएको छ। अक्षर-चक्रका एक्काइसौँदेखि चौबीसौँ चरण यसको भागमा पर्छन्, र यहीँ चक्रको सबैभन्दा अनौठो मोड आउँछ।

पहिलो चरणले कु दिएर 'क' वर्गको स्वर-शृङ्खलालाई अघि बढाउँछ, तर त्यसपछि क्रम टुट्छ र घ, ङ, छ जस्ता तीन असम्बद्ध व्यञ्जन एकैसाथ आउँछन्। पूरै एक सय आठ चरणमा यस्ता चारवटा मात्र स्थान छन् जहाँ यो नियमित स्वर-क्रम भङ्ग हुन्छ, र आर्द्रा तीमध्ये पहिलो हो। नवांश क्रमशः धनु, मकर, कुम्भ र मीन बन्छन्। यस टुटाइको सीधा असर नाम छान्नमा पर्छ, र त्यसैलाई तल प्रस्ट पारिएको छ।

स्वामी राहु, देवता रुद्र, गण मनुष्यगण, योनि श्वान र चिह्न आँसुको थोपा अथवा मणि।

आर्द्राको अर्थ नै ओसिलो, भिजेको हो — र यस नक्षत्रका बच्चाको भावनात्मक गहिराइ साँच्चै असामान्य हुन्छ। यिनी सानो कुरामा रुन्छन् र उत्तिकै तीव्रताले कुनै अन्यायमा भड्किन पनि पुग्छन्। बुद्धि तीक्ष्ण हुन्छ, तर्कमा यिनलाई हराउन गाह्रो छ, र कुनै विषयको फेदसम्म नपुगी यिनी सन्तुष्ट हुँदैनन्। रुद्रको नक्षत्र भएकाले जीवनमा उथलपुथलका दौर आउँछन्, तर हरेक उथलपुथलपछि यिनी पहिलेभन्दा बलिया भएर निस्कन्छन्। तथ्याङ्कशास्त्र, विद्युत र इलेक्ट्रोनिक्स, चिकित्सा-निदान, मनोविज्ञान, पत्रकारिता र शल्य-विज्ञान यिनका अनुकूल छन्।

यहाँ इमानदारीपूर्वक एउटा कुरा भन्नु जरुरी छ। 'ङ' बाट नेपालीको कुनै पनि प्रचलित शब्द वा नाम सुरु हुँदैन — यो वर्ण अनुनासिक ध्वनिका रूपमा शब्दको बीचमा मात्र भेटिन्छ। 'घ' बाट नाम बन्छन् तर निकै कम, र 'छ' को सूची पनि छोटो छ। तेस्रो चरणमा जन्मेको बच्चाका लागि नामाक्षर 'ङ' निस्कनु नेपालका पुरोहितहरूका अगाडि दैनिकजस्तो समस्या हो।

उनीहरू तीनमध्ये कुनै एउटा बाटो अपनाउँछन्। पहिलो र सबैभन्दा प्रचलित — 'ङ' को सट्टा त्यसकै वर्ग-सजातीय 'ग' वा 'न' लिनु, किनकि उच्चारण-स्थान एउटै हो। दोस्रो — पूरै नक्षत्रको सामूहिक अक्षर मानेर पहिलो चरणको 'कु' दिनु, जसले कुणाल, कुसुम, कुञ्ज जस्ता नाम खोलिदिन्छ। तेस्रो — राशि-नाम मिथुन राशिका अक्षर (क, छ, घ) मा राख्नु र व्यावहारिक नाम परिवारको रोजाइमा। रुद्रको नक्षत्र भएकाले चिन्तित आमाबुबा पशुपतिनाथमा रुद्राभिषेक गराएर न्वारन गर्छन्; शास्त्रीय रूपमा यो अनिवार्य होइन, तर मनको सन्तोष आफैँमा एउटा कारण हो।