बाळाची नावे | Marathi Baby Names

रोहिणी वृषभ राशीच्या १० अंशांपासून २३ अंश २० कलांपर्यंत असते आणि चारही चरणे वृषभातच राहतात. चंद्राचे उच्चस्थान याच नक्षत्रात असल्याने संपूर्ण नक्षत्रचक्रात याला विशेष मान आहे.

अक्षरचक्रात मृगापूर्वीचा हा टप्पा 'ओ' या स्वराने सुरू होऊन 'व' व्यंजनाच्या तीन स्वररूपांत उतरतो — ओ, वा, वी, वू. चरणांचे नवमांश मेष, वृषभ, मिथुन आणि कर्क असे येतात. यातील चौथे अक्षर 'वू' मात्र अडचणीचे आहे: मराठीत 'वू' ने सुरू होणारी रूढ नावे जवळपास नाहीत. अशा वेळी पुरोहित 'वृ' किंवा 'वु' असे जवळचे रूप घेऊन वृंदा, वृषाली अशी नावे सुचवतात.

रोहिणीचा अधिपती चंद्र, देवता ब्रह्मदेव अथवा प्रजापती, गण मनुष्यगण, योनी सर्प आणि चिन्ह बैलगाडी किंवा शकट.

चंद्राचा प्रभाव असल्याने ही मुले देखणी, मृदू बोलणारी आणि आईशी विशेष जोडलेली असतात. सौंदर्यदृष्टी जन्मजात — कपडे, रंगसंगती, वस्तूंची मांडणी यांत त्यांची निवड इतरांहून वेगळी उठून दिसते. हट्ट मात्र मोठा; एकदा मनात भरलेली गोष्ट सोडत नाहीत. शेती, बागकाम, वस्त्रोद्योग, हॉटेल व्यवसाय, अभिनय, संगीत आणि बँकिंग या क्षेत्रांत यांना स्थैर्य आणि नाव दोन्ही मिळते.

श्रीकृष्णाचा जन्म रोहिणी नक्षत्रावर झाला असे मानले जाते, आणि म्हणूनच गोकुळाष्टमीच्या दिवशी या नाळेवर जन्मलेल्या बाळाचे बारसे करण्यासाठी घरे आवर्जून मुहूर्त शोधतात. दहीहंडीच्या दिवसांत जन्मलेल्या मुलांना कृष्णाशी जोडलेली नावे देण्याचा कल मुंबई-ठाण्याकडे ठळक दिसतो.

'ओ' अक्षर आले की ओंकार, ओवी ही दोन नावे बहुतेक कुटुंबे पहिल्या फटक्यात निवडतात — ओवी हे ज्ञानेश्वरीतील छंदाचे नाव असल्याने त्याला वारकरी घरांत विशेष पसंती आहे. आजोबांचे नाव 'व' ने सुरू होत असेल तर वासुदेव, विठ्ठल अशी नावे नक्षत्र आणि कुळ दोन्ही एकाच वेळी सांभाळतात; ही रोहिणीची खास सोय आहे.