बाळाची नावे | Marathi Baby Names

पूर्वाषाढा धनु राशीच्या १३ अंश २० कलांपासून २६ अंश ४० कलांपर्यंत पसरते; चारही चरणे धनु राशीच्या आतच राहतात. चरणांचे नवमांश सिंह, कन्या, तूळ आणि वृश्चिक असे येतात.

भू, धा, फा, ढा या चार अक्षरांत एका पाठोपाठ एक तीन वेगळी व्यंजने येतात — 'भ' मालिकेचा शेवट, मग 'ध', मग 'फ' आणि शेवटी 'ढ'. एकशे आठ चरणांच्या मोजणीत काही व्यंजनांना केवळ एकच चरण वाट्याला येते आणि तशी दाटी नेमकी इथे झाली आहे. यातील चौथे अक्षर 'ढा' हे प्रामाणिकपणे सांगायचे तर मराठीतील सर्वात अवघड नामाक्षर आहे — 'ढ' ने सुरू होणारा एकही रूढ मराठी शब्द किंवा नाव नाही. ढालसिंह, ढालिनी अशी नावे केवळ या गरजेपोटी घडवली गेली आहेत.

पूर्वाषाढेचा अधिपती शुक्र, देवता आपः म्हणजे जलदेवता, गण मनुष्यगण, योनी वानर आणि चिन्ह पंखा अथवा धान्य पाखडण्याचे सूप.

पाणी हे या नक्षत्राचे तत्त्व — वाहत राहणे, वाट काढत पुढे जाणे हा स्वभाव मुलात दिसतो. हार मानणे यांच्या शब्दकोशात नाही; एका वाटेने अडले की दुसरी शोधतात. वक्तृत्व चांगले आणि लोकांना आपल्या बाजूला वळवण्याची हातोटी लाभलेली. जलसंधारण, नौदल-जलवाहतूक, वादविवाद-वकिली, राजकारण, तत्त्वज्ञान, संगीत आणि निर्यात व्यापार या क्षेत्रांत यांना यश मिळते. आत्मविश्वास कधी अहंकारात बदलू नये, एवढेच पाहावे लागते.

आषाढ महिन्याचे नाव याच पूर्वाषाढा-उत्तराषाढा जोडीवरून आले आहे आणि आषाढी एकादशीची पंढरपूरची वारी हा महाराष्ट्राचा सर्वात मोठा सोहळा. या नक्षत्रावर वारीच्या दिवसांत जन्मलेल्या बाळाला विठ्ठल-रखुमाईची नावे देण्याचा प्रघात वारकरी घरांत ठळक आहे, आणि बारसे विठ्ठलाच्या दर्शनानंतर करण्याची इच्छा अनेक कुटुंबे बोलून दाखवतात.

पालकांचा नेमका प्रश्न 'ढा' चा — या अक्षराने नाव मिळत नाही, मग काय? पुरोहितांची प्रत्यक्षातली पद्धत अशी: 'ढ' ऐवजी जवळचे 'ड' किंवा 'द' घेऊन नाव सुचवावे, किंवा त्याहून सोपे म्हणजे उरलेल्या तीन चरणांतले 'भू' अथवा 'धा' घ्यावे, कारण चारही अक्षरे एकाच नक्षत्राची असल्याने त्यांत भेद नाही. भूषण, भूमी, धारा ही नावे मराठी घरांत सहज रुळणारी आहेत.