बाळाची नावे | Marathi Baby Names

कृत्तिका दोन राशींवर पसरलेले नक्षत्र आहे. याचे पहिले चरण मेष राशीच्या शेवटच्या ३ अंश २० कलांत येते, तर उरलेली तीन चरणे वृषभ राशीच्या पहिल्या १० अंशांत जातात. त्यामुळे इथे जन्मवेळ अचूक असणे नितांत गरजेचे — काही मिनिटांच्या फरकाने रास आणि अक्षर दोन्ही बदलू शकतात.

अ, इ, उ, ए ही चारही अक्षरे शुद्ध स्वर आहेत. एकशे आठ चरणांच्या अक्षरमालिकेत व्यंजनांची एक फेरी संपून स्वरांची पाळी येते तो टप्पा नेमका इथे लागतो. चरणांचे नवमांश धनु, मकर, कुंभ आणि मीन असे पडतात. स्वराने सुरू होणारी नावे मराठीत विपुल असल्याने कृत्तिकेच्या पालकांना निवडीचे मोठे दालन खुले राहते.

कृत्तिकेचा स्वामी रवि, देवता अग्नी, गण राक्षसगण, योनी अज म्हणजे बकरी आणि चिन्ह ज्वाला अथवा वस्तरा.

अग्नीचा स्वभाव मुलात उतरतो — तेज आणि तिखटपणा एकत्र. खोटे बोलणे यांना जमतच नाही; मनात येईल ते तिथल्या तिथे बोलून टाकतात आणि त्यातून कधी मित्रांशी दुरावा येतो. एकदा हाती घेतलेले काम अर्धवट सोडणे यांच्या स्वभावात नाही. अध्यापन, अभियांत्रिकी, पाककला, सैन्य-पोलीस सेवा आणि संशोधन या दिशांना ही मुले उजळतात. रागावर ताबा ठेवण्याचे धडे लहानपणीच दिले तर पुढे मोठा फायदा होतो.

कार्तिक महिन्याचे नावच कृत्तिका नक्षत्रावरून आले आहे आणि कार्तिकस्वामींचे पालनपोषण याच कृत्तिकांनी केले, अशी कथा आहे. त्यामुळे या नाळेवरच्या मुलाचे बारसे करताना अनेक घरांत तुपाचा दिवा लावून अग्नीला नमस्कार करण्याची पद्धत दिसते.

स्वरांची अक्षरे मिळाल्यामुळे इथे आजोबांच्या नावाचा तिढा तुलनेने कमी सुटतो — अनंत, अरविंद, इंदिरा, उमा, एकनाथ अशी नावे बहुतेक मराठी कुळांत आधीपासून चालत आलेली असतात. पालकांचा खरा प्रश्न 'राक्षसगण' या शब्दाबद्दल असतो. गण म्हणजे स्वभावाचा साचा, चांगले-वाईट ठरवण्याचा निकष नव्हे; तो केवळ विवाहाच्या गुणमेलनात पाहिला जातो, नाव ठेवताना नाही.