बाळाची नावे | Marathi Baby Names

हस्त कन्या राशीच्या १० अंशांपासून २३ अंश २० कलांपर्यंत असते आणि चारही चरणे कन्येतच सामावतात. चरणांचे नवमांश मेष, वृषभ, मिथुन आणि कर्क असे येतात.

पू, ष, ण, ठ या चार अक्षरांचा संच संपूर्ण नक्षत्रचक्रातील सर्वात अवघड संच आहे, हे प्रामाणिकपणे सांगायला हवे. पहिले अक्षर 'पू' सोडले तर उरलेली तिन्ही मराठीत शब्दारंभी जवळजवळ येतच नाहीत — 'ष' ने सुरू होणारी षण्मुख, षड्रिपु अशी संस्कृतोद्भव मोजकी रूपे आहेत; 'ण' ने सुरू होणारा एकही मराठी शब्द नाही; आणि 'ठ' ने सुरू होणारी नावे लोकपरंपरेत ठकसेन, ठमा एवढीच. एकशे आठ चरणांची अक्षरमालिका वर्णमालेच्या क्रमाने चालत असल्याने असे वर्णही वाट्याला येतातच.

हस्ताचा स्वामी चंद्र, देवता सविता म्हणजे सूर्य, गण देवगण, योनी महिष आणि चिन्ह उघडा हात किंवा मूठ.

हाताचे कौशल्य हा या नक्षत्राचा गाभा आहे आणि तो मुलात लवकर दिसतो — चित्र काढणे, मातीकाम, वस्तू जोडणे-मोडणे, वाद्य वाजवणे यात ही मुले सहज रमतात. सविता देवतेमुळे कामातील नेटकेपणा आणि स्वच्छता जपली जाते. विनोदबुद्धी चांगली, पण मन चंचल असल्याने एकाग्रता वाढवावी लागते. हस्तकला, शल्यचिकित्सा, दंतवैद्यक, सुतारकाम-सोनारकाम, चित्रकला, वादन आणि सुगरणकाम या क्षेत्रांत यांचे हात बोलतात.

'हस्ताचा पाऊस' ही महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांची जुनी ओळख — हस्त नक्षत्रात पडणारा पाऊस रब्बीच्या पेरणीसाठी मोलाचा मानला जातो, आणि याच नक्षत्रावर जन्मलेल्या मुलाला 'हाताला यश असलेलं' असे घरात म्हटले जाते.

इथला प्रश्न स्पष्ट आहे आणि त्याचे उत्तरही स्पष्ट द्यायला हवे — 'ष', 'ण', 'ठ' यांतून नाव कसे काढायचे? पुरोहितांची प्रत्यक्षातली पद्धत अशी: 'ण' साठी 'न' घेऊन नारायण, नलिनी अशी नावे चालवली जातात, कारण उच्चारस्थान जवळचे आहे; 'ष' साठी 'श' घेऊन शर्वरी, शरद; आणि 'ठ' अडचणीचा वाटला तर सरळ पहिल्या चरणाचे 'पू' घ्यावे — पूर्णानंद, पूजा, पूर्वा ही नावे सहज उपलब्ध आहेत. आजोबांचे नाव जुळवायचे असेल तर 'पू' हाच सर्वात सोयीचा दरवाजा ठरतो.